• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rakieta balistyczna



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Orbita – tor ciała (ciała niebieskiego lub sztucznego satelity) krążącego wokół innego ciała niebieskiego. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.Instytut Rabe - radziecki instytut rakietowy w byłej siedzibie Wernera von Brauna w Bleicherode niedaleko Nordhausen w okupowanych Niemczech, którego zadaniem były poszukiwania i przejęcie dokumentacji niemieckich systemów rakietowych pozostałych po odejściu z Turyngii amerykańskich wojsk okupacyjnych po II wojnie światowej, oraz rozwijanie badań hitlerowskich w tej dziedzinie.
    Lot pocisku balistycznego[ | edytuj kod]

    Podstawową zasadą i warunkiem działania pocisku balistycznego jest nadanie mu takiej prędkości, która umożliwi pokonanie przyciągania ziemskiego i wyjście w najwyższe warstwy atmosfery, mniejszej jednak od pierwszej prędkości kosmicznej, która dla Ziemi wynosi 7,91 km/s. Osiągnięcie bowiem przez pocisk lub przekroczenie pierwszej prędkości kosmicznej spowodowałoby jego wejście na orbitę okołoziemską i okrążanie planety zamiast sprowadzenia siłą grawitacji ku celowi.

    Automatyczny pilot (autopilot) – urządzenie służące do wykonywania określonego zestawu zadań umożliwiających automatyczne sterowanie obiektem (statkiem, samolotem, śmigłowcem itp.) oraz rakietami (głównie ziemia-powietrze).Prędkość kosmiczna – prędkość początkowa, jaką trzeba nadać dowolnemu ciału, by, dzięki energii kinetycznej, pokonało ono grawitację wybranego ciała niebieskiego.

    Rakietowy pocisk balistyczny porusza się po parabolicznej krzywej balistycznej ze szczytem w najwyższej, egzosferycznej warstwie atmosfery ziemskiej, przy czym jego lot składa się z trzech etapów.

  • fazy startowej (boost phase) – w której silniki rakietowe wynoszą pocisk na zadaną trajektorię oraz nadają mu prędkość niezbędną do pokonania założonej trasy po krzywej balistycznej
  • fazy środkowej (midcourse phase) – po wyczerpaniu paliwa rakietowego (bądź wyłączeniu silników – tzw. zerowaniu ciągu), pocisk bądź oddzielone głowice poruszają się siłą bezwładności dzięki prędkości nadanej im w fazie startowej
  • fazy powrotnej (terminal phase, re-entry phase) – w której siła przyciągania ziemskiego pokonuje malejącą siłę bezwładności skierowując pocisk ku ziemi i jego celowi.
  • Czasami podział powyższy uzupełniany jest „podfazami”: poststartową (post-boost phase) oraz postśrodkową (post-midcourse phase). Pierwsza z nich następuje pomiędzy fazą startową a środkową, po zakończeniu pracy silników startowych i odłączeniu się od ostatniego członu napędowego post-boost vehicle czyli pojazdu mającego za zadanie wyprowadzenie głowic na właściwe dla nich trajektorie i uwolnienie ich wraz z urządzeniami wspierającymi przenikanie przez systemy obrony antybalistycznej (penetration aids).

    Broń masowego rażenia, broń masowej zagłady – współczesne środki walki przeznaczone do rażenia organizmów żywych i częściowo sprzętu bojowego na ogromną (masową – stąd nazwa) skalę, tzn. na wielkich obszarach. Stosowany jest skrót: broń ABC (od pierwszych liter: atomowa, biologiczna, chemiczna) lub broń NBC (nuklearna, biologiczna, chemiczna).Proliferacja – zjawisko przemytu, transferu, rozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Od początku zaistnienia problemu podejmowane są liczne próby jego powstrzymywania. Do tego rodzaju działań należą m.in. Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) z 1968 oraz Inicjatywa na rzecz bezpieczeństwa w kontekście proliferacji broni masowego rażenia z 2003 roku.

    Każdy z tych etapów cechuje się różnym czasem trwania, w zależności od zasięgu pocisku oraz jego założeń konstrukcyjnych, także parabola krzywej balistycznej może mieć charakter mniej lub bardziej płaski. W nowoczesnych pociskach ICBM czas trwania fazy startowej nie przekracza 180 sekund (300 s. przy mniej nowoczesnych), w systemach zaś krótkiego zasięgu, o znacznie bardziej płaskiej trajektorii, czas trwania fazy startowej jest znacznie krótszy. Przykładowo, w pocisku SRBM o zasięgu 600 km faza startowa trwa 90 sekund; faza silnikowa pocisku pośredniego zasięgu (IRBM) do 5 500 km trwa do 120 sekund.

    Hermann Oberth (ur. 25 czerwca 1894 w Sybinie w Siedmiogrodzie, obecnie na terenie Rumunii, zm. 28 grudnia 1989 w Norymberdze) – austriacko-niemiecki fizyk i wynalazca, pionier techniki rakietowej i wizjoner eksploracji kosmosu. Pochodził z rodziny Sasów siedmiogrodzkich.Silnik rakietowy – rodzaj silnika odrzutowego, czyli wykorzystującego zjawisko odrzutu substancji roboczej, który nie pobiera w trakcie pracy żadnej substancji z otoczenia. Substancją roboczą mogą być produkty spalania (gazy spalinowe) powstałe przy utlenianiu paliwa (chemiczny silnik rakietowy), przy czym zarówno paliwo rakietowe jak i utleniacz znajdują się w zbiornikach napędzanego urządzenia (tlen nie jest pobierany z atmosfery), dzięki czemu silnik może pracować w dowolnych warunkach, np. w przestrzeni kosmicznej i pod wodą. Mogą nią być też jony rozpędzane elektromagnetycznie (silnik jonowy), plazma, także rozpędzana elektromagnetycznie (silnik plazmowy) lub strumień fotonów gamma (silnik fotonowy). Stosowany najczęściej w rakietach i promach kosmicznych oraz pociskach rakietowych.

    Podobnie, jak w fazie startowej (boost phase), także czas lotu w fazie środkowej (midcourse phase) uzależniony jest od zasięgu pocisku. W pociskach ICBM jest to najdłuższy odcinek drogi, trwający od 20 do 30 minut, w którym oddzielona od ostatniego członu napędowego głowica bojowa porusza się po obu stronach szczytu paraboli lotu dzięki energii nadanej jej w fazie startowej przez człony napędowe.

    Materiał samozapalny – jest to materiał, substancja lub mieszanina, która ma temperaturę samozapłonu niższą od temperatury pokojowej. Takie substancje w zetknięciu z powietrzem (dokładniej atmosferą zawierającą powyżej 10% tlenu) samorzutnie zapalają się. Należą do nich: fosfor biały, siarczek fosforu, fosforki litowców, rubid, cez i wiele związków metaloorganicznych (np trietyloglin). Istnieją również mieszaniny samozapalne składające się z materiałów trudnopalnych np. gliceryna + nadmanganian potasu, fosforowodór + inne związki fosforu (gazy), cynk + azotan amonu + woda i tzw. napalm. Samozapłonowi mogą ulegać także sproszkowane metale, np. żelazo lub glin.Okrętowy napęd jądrowy – układ, w skład którego wchodzi między innymi silnik zasilany przez reaktor jądrowy. Najczęściej w ramach tego układu reaktor (lub reaktory) wytwarza parę, która z kolei napędza turbiny. Poprzez system przekładni turbina napędza wał.

    Czas trwania fazy powrotnej uzależniony jest zarówno od zasięgu pocisku, jak też stopnia technicznego zaawansowania pocisku w zakresie jego zdolności do przenikania obrony antybalistycznej. W fazie tej pocisk, bądź jego głowica, powraca w gęste warstwy atmosfery i pokonując stawiany przez nie opór oraz rosnącą temperaturę, dokonuje ostatecznego naprowadzenia się na założony cel, atakując go za pomocą ładunku konwencjonalnego, bądź masowego rażenia.

    Silos rakietowy – umieszczona pod powierzchnią Ziemi, nieruchoma konstrukcja stanowiąca wyrzutnię pocisków rakietowych – najczęściej rakietowych pocisków balistycznych oraz antybalistycznych. Wyrzutnie tego rodzaju najczęściej grupuje się po kilka kompleksów, zdalnie zarządzanych ze znajdującego się w pewnym oddaleniu centrum bojowego. Ze względów bezpieczeństwa, centrum to zdolne jest do zarządzania zarówno bezpośrednio sobie podległym zgrupowaniem wyrzutni, jak też kilkoma innymi – na wypadek zniszczenia ich własnych centrów bojowych.Intermediate-range Ballistic Missile (IRBM) - rakietowy pocisk balistyczny pośredniego zasięgu, dla którego mierzona w linii prostej po powierzchni Ziemi maksymalna odległość pomiędzy punktem startu a celem wynosi od 3000 do 5500 km. Kategoria ta związana jest z najpowszechniej na świecie przyjętym amerykańskim podziałem pocisków balistycznych według ich zasięgu.

    Rodzaje napędu[ | edytuj kod]

    Rakietowe pociski balistyczne mogą być napędzane wieloma różnymi typami silników. Zasadniczo wyróżnia się w tym zakresie 3 kategorie: napęd na paliwo ciekłe, napęd na paliwo stałe oraz napęd hybrydowy. Zwykłe chemiczne silniki rakietowe korzystają z paliwa oraz utleniacza, czasami z dodatkiem katalizatorów w celu przyspieszenia reakcji chemicznej pomiędzy paliwem a utleniaczem. Każdy ze wskazanych wcześniej rodzajów napędów posiada zarówno wady jak i zalety, czyniące je właściwym dla określonych zastosowań i bezużytecznym dla innych.

    Teleskop (gr. tēle-skópos – daleko widzący) – jest narzędziem, które służy do obserwacji odległych obiektów poprzez zbieranie promieniowania elektromagnetycznego (np. światła widzialnego). Pierwsze znane praktyczne teleskopy zostały skonstruowane przy użyciu soczewek ze szkła w Holandii na początku XVII wieku przez Hansa Lippersheya, a wkrótce potem przez Galileusza we Włoszech. Znalazły zastosowanie w działaniach militarnych i w astronomii.Kriogenika (gr. krios – zimno, genos – ród) – dziedzina nauki (fizyki i techniki) zajmująca się badaniem i wykorzystaniem właściwości ciał w niskich temperaturach, uzyskiwaniem i mierzeniem niskich temperatur. Temperatury te nie są ściśle zdefiniowane, zwykle przyjmuje się jako graniczne temperatury niższe od −150 °C (123 K).

    Napęd na paliwo ciekłe[ | edytuj kod]

    Silniki napędowe na paliwo ciekłe, w celu wytworzenia ciągu, spalają dwa osobno przechowywane ciekłe materiały chemiczne – paliwo i utleniacz.

  • Napęd kriogeniczny używa jako paliwa i utleniacza skroplonego i przechowywanego w niskiej temperaturze gazu, najczęściej ciekłego wodoru oraz ciekłego tlenu. Ciekłe paliwo napędowe wymaga specjalnych izolowanych zbiorników oraz przewodów umożliwiających gazowi parowanie. Obydwie substancje są pompowane do komory rozprężenia a następnie do komory spalania, gdzie są mieszane i gdzie następuje zapłon iskrowy, bądź za pomocą ognia. Gwałtownie rozprężające się gazy, powstałe na skutek spalania, odprowadzane są do dysz, dając w ten sposób pożądany ciąg. Paliwo kriogeniczne musi być utrzymywane w bardzo niskiej temperaturze, tankowanie zaś następuje tuż przed startem. Ciekłe gazy – zwłaszcza wodór, mają najlepszy możliwy stosunek energii spalania do ich masy, nieosiągalny dla innych paliw.
  • napęd na paliwo hipergolowe działa w oparciu o kompozycję paliwa i utleniacza, której zapłon następuje w wyniku kontaktu jednego komponentu z drugim, bez udziału iskry, bądź ognia. Paliwa hipergolowe są bardzo reaktywne, stąd wymagają specjalnych zbiorników i urządzeń bezpieczeństwa. Zapłon w tego rodzaju napędzie następuje w temperaturze pokojowej, przez co nie wymaga specjalnych urządzeń niezbędnych przy napędzie kriogenicznym.
  • Paliwa jednoskładnikowe (monopropelanty) – spełniające funkcję zarówno paliwa jak i utleniacza w jednym składniku. Ze względu na swą naturę, paliwa jednoskładnikowe są niestabilne i bardzo niebezpieczne. Najczęściej używane są w silnikach uzupełniających, służących do tzw. "dopalania" tzn. korekty trajektorii lotu pocisku po zakończeniu pracy silników napędowych (burn out)
  • Zalety Zaletą napędu na paliwo ciekłe jest duża ilość energii uzyskiwanej w przeliczeniu na jednostkę masy, możliwość zastosowania zmiennego ciągu, a także restartu silnika. Surowe materiały pędne są stosunkowo łatwe w produkcji i tanie do uzyskania. Słabości Słabością tego rodzaju napędu jest konieczność stosowania dość skomplikowanych sposobów przechowywania, skomplikowanego systemu rur, systemu dozowania składników, a także bardzo wydajnych pomp.

    Napęd na paliwo stałe[ | edytuj kod]

    Pociski z napędem na paliwo stałe zawierają komorę wewnętrznego spalania w formie tuby zawierającej zhomogenizowaną mieszankę paliwa i utleniacza. Silniki tego rodzaju są najstarszymi i najprostszymi rodzajami napędu, stosowanymi już w średniowiecznych Chinach. W komorze wewnętrznego spalania następuje zapłon zmagazynowanej w niej mieszaniny napędowej, zaś rozprężające się gorące gazy odprowadzane są do dysz w celu uzyskania pożądanego ciągu.

    Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się.Penetration Aids – zespół środków technicznych mających za zadanie ułatwienie rakietowym pociskom balistycznym przeniknięcie przez systemy obrony antybalistycznej atakowanego przeciwnika.

    Krytyczną wartością tego rodzaju napędu jest powierzchnia płonącego gęstego paliwa, determinująca siłę produkowanego w ten sposób ciągu. W celu jej zwiększenia, w zgromadzonym paliwie wykonuje się nacięcia – rowki i szpary zwiększające powierzchnie paliwa podlegającego ekspozycji na działanie ognia. Wymaga to jednak dużej precyzji, gdyż zbyt wielka liczba nacięć – a co za tym idzie zbyt duża powierzchnia zapłonu – może doprowadzić do zbyt wielkiego ciśnienia wewnątrz komory spalania i eksplozji silnika.

    Przyspieszeniomierz, akcelerometr, akceleromierz, przetwornik przyspieszenia – przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych. Przyspieszeniomierz, w przeciwieństwie do urządzeń bazujących na teledetekcji, mierzy własny ruch. Stosowany do badania ruchu części maszyn i przeciążeń samolotów, a także w nawigacji bezwładnościowej.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Zalety Podstawową zaletą silników na paliwo stałe jest duża stabilność oraz łatwość przechowywania przez długi czas. Paliwa stałe charakteryzują się dużą gęstością energii i szybkim czasem spalania, dość dobrze tolerują wstrząsy, wibracje i przyspieszenia. Nie wymagają też specjalnych pomp, co czyni pocisk mniej skomplikowanym. Słabości Podstawową słabością napędu na paliwo stałe jest niemożliwość jego zatrzymania i korekty ciągu. Po uruchomieniu zapłonu, całe zgromadzone w zbiorniku paliwo ulega wypaleniu bez możliwości zatrzymania, czy nawet korekty przebiegu tego procesu. W związku z koniecznością zachowania dużej precyzji nacięć paliwa stałego, jego produkcja jest stosunkowo droga.

    Silniki na paliwo stałe posiadają szerokie spektrum zastosowań, począwszy od lekkich pocisków przeciwpancernych, aż po długie na 45,36 metrów (3,7 m średnicy) rakiety dodatkowe na paliwo stałe (ang. Solid Rocket Booster – SRB) amerykańskich promów kosmicznych.

    Astronawigacja – oznaczanie pozycji statku lub samolotu na podstawie pomiarów położenia niektórych ciał niebieskich.Silnik rakietowy na paliwo stałe – rodzaj silnika rakietowego, w którym spalaniu w komorze wewnętrznego spalania ulega zhomogenizowana mieszanka paliwa i utleniacza. Komora wewnętrznego spalania ma formę tuby zawierającej blok mieszanki paliwowej. Silniki tego rodzaju są najstarszymi i najprostszymi rodzajami napędu, stosowanymi już w średniowiecznych Chinach. W komorze wewnętrznego spalania następuje zapłon zmagazynowanej w niej mieszaniny napędowej, zaś rozprężające się gorące gazy odprowadzane są do dysz w celu uzyskania pożądanego ciągu.

    Napęd hybrydowy[ | edytuj kod]

    Napęd hybrydowy jest próbą zastosowania zalet obu rodzajów napędów: na paliwo ciekłe oraz paliwo stałe. Konstrukcja takiego układu napędowego opiera się na zastosowaniu analogicznej do silnika na paliwo stałe wewnętrznej komory spalania, wypełnionej materiałem stałym (zwykle paliwem), powyżej zaś znajduje się zbiornik zawierający uzupełniający ciekły materiał pędny – zazwyczaj utleniacz. Obydwa składniki posiadają charakter hipergolowy i kiedy płynny składnik zostaje wtryśnięty do komory spalania, zawierającej materiał stały, następuje samozapłon i produkcja ciągu. Poprzez kontrolę ilości wtryskiwanego ciekłego składnika pędnego, ten sposób napędu pozwala na regulację siły ciągu, a także zatrzymanie i restart pracy silnika.

    Ciekły tlen (LOX, LOx, Lox z ang. Liquid oxygen) − pierwiastkowy tlen w stanie ciekłym. Ma bladoniebieski kolor i silne właściwości paramagnetyczne. Ciekły tlen ma gęstość 1,141 g/cm³ i jest przechowywany w naczyniach kriogenicznych (temperatura wrzenia O2 wynosi -182 °C) pod normalnym ciśnieniem 101,325 kPa (760 mmHg). Ciekły tlen ma wiele zastosowań przemysłowych i medycznych. Ciekły tlen jest otrzymywany (obok ciekłego azotu) przez destylację frakcyjną skroplonego powietrza.Reakcja chemiczna – każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem. Aby cząsteczka substratu zamieniła się w cząsteczkę produktu konieczne jest rozerwanie przynajmniej jednego z obecnych w niej wiązań chemicznych pomiędzy atomami, bądź też utworzenie się przynajmniej jednego nowego wiązania. Reakcje chemiczne przebiegają z reguły z wydzieleniem lub pochłonięciem energii cieplnej, promienistej (alfa lub beta) lub elektrycznej.

    Innymi zaletami tego sposobu napędu jest większa ilość uzyskiwanej energii niż przy standardowym napędzie na paliwo stałe, ograniczenie o połowę ilości urządzeń niezbędnych do przesyłu paliwa ciekłego, możliwość przechowywania paliwa stałego jak przy klasycznym napędzie tego rodzaju. Dzięki możliwości kontroli ilości wtryskiwanego składnika ciekłego, mniejsze znaczenie posiada wielkość powierzchni płonącego paliwa stałego.

    Nordhausen - miasto powiatowe w środkowej części Niemiec, w kraju związkowym Turyngia, siedziba powiatu Nordhausen. Leży na przedgórzu Harzu, liczy ok. 44 tys. mieszkańców, powierzchnia miasta wynosi 105,27 km².Siła ciągu (ciąg) – siła będąca wynikiem działania silnika pojazdu, obiektu pływającego lub latającego. Siła ciągu jest siłą reakcji powstaje zgodnie z III zasadą dynamiki w wyniku oddziaływania układu napędowego pojazdu z innymi ciałami.
    Słabości Silniki tego rodzaju nie mają tak dużej wydajności energetycznej na jednostkę masy paliwa jak silniki na paliwo ciekłe, są jednocześnie bardziej skomplikowane niż silniki na paliwo stałe.

    Silniki hybrydowe znajdują się w tej chwili (2008) na etapie rozwojowym i nie zostały jeszcze wprowadzone do operacyjnego użytku.

    RT-23UTTCh (ros. РТ-23УТТХ) – radziecki i rosyjski międzykontynentalny pocisk balistyczny (ICBM) z dziesięcioma głowicami jądrowymi, skonstruowany do bazowania w stałych silosach oraz wyrzutniach mobilnych. Wchodził w skład kompleksu rakietowego 15P960/15P961 Mołodiec (ros. 15П960/15П961 Молодец). Inne oznaczenia pocisków to 15Ż60/15Ż61 (ros. 15Ж60/15Ж61), RS-22B/RS-22W (w traktacie Start-I), a w kodzie NATO: SS-24 Scalpel.Helmut Gröttrup – niemiecki inżynier rakietowy, specjalista systemów kontroli, nawigacji i naprowadzania, obok Wernhera von Brauna, czołowy współtwórca nazistowskich pocisków balistycznych V-2.

    Systemy naprowadzania (kierowania)[ | edytuj kod]

    System naprowadzania każdego rakietowego pocisku balistycznego składa się z systemu kontroli wysokości oraz systemu kontroli ścieżki lotu. Zadaniem systemu kontroli wysokości jest kontrola i korekcja założonego pułapu lotu na założonej trajektorii przez kontrolę zgodności z maksymalną założoną na danym etapie lotu wysokością. System ten sterowany jest przez autopilota i działa na zasadzie niwelowania powstających odchyleń od założeń. Zadaniem systemu jest utrzymywanie takiej wysokości lotu w płaszczyźnie pionowej, która umożliwi trafienie pocisku w osi równoległej do toru lotu pocisku oraz prawidłowe naprowadzanie przez system kontroli ścieżki lotu w osi poprzecznej. Analogiczne zadania wykonuje system kontroli ścieżki lotu, z tą jednakże różnicą, iż działa w osi poprzecznej względem kierunku lotu pocisku, jego zadaniem zaś jest doprowadzenie pocisku do trafienia w cel w osi poprzecznej. Punkt przecięcia osi poprzecznej i równoległej stanowi cel pocisku, na który naprowadzają go obydwa systemy.

    Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.Penetration Aids – zespół środków technicznych mających za zadanie ułatwienie rakietowym pociskom balistycznym przeniknięcie przez systemy obrony antybalistycznej atakowanego przeciwnika.

    System naprowadzania rakietowych pocisków balistycznych opiera się dotychczas na trzech rodzajach naprowadzania: bezwładnościowym (inercjalnym), opartym o pozycje względem ciał niebieskich (astronawigacyjnym) oraz naprowadzaniu komendowym.

    Naprowadzanie bezwładnościowe[ | edytuj kod]

    System bezwładnościowy (Inertial Measurement Unit) amerykańskiego pocisku balistycznego LGM-118A Peacekeeper (MX)

    Naprowadzany bezwładnościowo pocisk zostaje przed startem zaprogramowany na lot po określonej trajektorii. W trakcie lotu, jego zgodność z wprowadzonymi wcześniej informacjami kontrolowana jest przez akcelerometr na platformie żyroskopowej. Wszelkie przyśpieszenia w trakcie lotu są odnotowywane i mierzone, a system kontroli generuje odpowiednie sygnały do systemu sterującego mające doprowadzić do korekty kursu na właściwą trajektorię.

    Tor ruchu (trajektoria) – w kinematyce krzywa zakreślana w przestrzeni przez poruszające się ciało. Jeżeli wypadkowa siła działająca na ciało wynosi 0, wówczas z I zasady dynamiki Newtona wynika, że ciało porusza się po torze prostoliniowym. Jeżeli na poruszające się ciało działa niezrównoważona siła, której kierunek nie jest styczny do toru ruchu, wówczas tor ruchu jest krzywoliniowy.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Naprowadzanie w oparciu o układ gwiazd[ | edytuj kod]

    Naprowadzanie w oparciu o nawigację na podstawie układu ciał niebieskich (astronawigacja, ang. Celestial Reference lub Stellar Guidance) jest systemem przeznaczonym dla pocisków o z góry założonej trajektorii, które kurs i pozycję określają w oparciu o układ stałych, nieruchomych względem Ziemi gwiazd. System opiera się na znanej pozycji gwiazd i innych ciał niebieskich z uwzględnieniem określonego punktu na powierzchni Ziemi w danym momencie. Nawigacja tego rodzaju jest szczególnie korzystna dla pocisków dalekiego zasięgu, gdyż ich dokładność nie jest uzależniona od zasięgu. Pocisk wykorzystujący tego rodzaju nawigacje musi być wyposażony w poziomą lub pionową matrycę porównawczą układu ciał niebieskich wobec powierzchni Ziemi, teleskop automatycznie śledzący układ gwiazd i system porównujący go z matrycą, w celu określenia własnej pozycji. Prawidłowe ustalenie tej pozycji pozwala na dokładne, bieżące naprowadzanie pocisku na cel. Wadą tego systemu jest konieczność przenoszenia przez pocisk całego skomplikowanego systemu służącego do określania własnej pozycji. Systemy tego rodzaju używane są aktualnie przez pociski ICBM i SLBM, a także bezzałogowe pojazdy kosmiczne odbywające loty międzyplanetarne do Marsa i Wenus.

    Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.Koszty przeciętne to inaczej koszty jednostkowe - powstają w wyniku podzielenia odpowiednich kosztów przez wielkość produkcji (liczbę jednostek). Wyróżniamy: przeciętny koszt całkowity, przeciętny koszt stały i przeciętny koszt zmienny).

    Naprowadzanie komendowe[ | edytuj kod]

    Opiera się na zdalnym sterowaniu pociskiem za pomocą sygnałów radiowych. System działa w oparciu o nadajniki radiowe umieszczone w pobliżu miejsca wystrzelenia pocisku, na bieżąco korygujące jego lot. System ten został zarzucony przez państwa dysponujące zaawansowanymi technologiami rakietowymi z powodu podatności na zakłócenia, a także przez samo uruchomienie ostrzegające przeciwnika o starcie pocisku.

    GLONASS (ros. ГЛОНАСС , Глобальная навигационная спутниковая система; .Globalnaja nawigacionnaja sputnikowaja sistiema) – radziecki, obecnie rosyjski, satelitarny system nawigacyjny obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. Podobnie jak GPS jest systemem stadiometrycznym, czyli pozycja jest wyznaczana w punkcie przecięcia czterech sfer o promieniach obliczonych na podstawie czasu propagacji sygnału i środkach znanych z depesz nawigacyjnych wysyłanych przez satelity.Dysza de Lavala – kanał aerodynamiczny dzięki któremu można uzyskać przepływ naddźwiękowy wykorzystywany w niektórych typach turbin parowych, w silnikach odrzutowych i rakietowych. Wynalazcą urządzenia jest Gustaf de Laval (1845-1883), szwedzki inżynier i przemysłowiec.

    Naprowadzanie satelitarne[ | edytuj kod]

    W najnowszych amerykańskich pociskach następnej generacji typu LGM-30H Minuteman IV, których wejście do służby przewidziane jest na lata 2020-2040, zastosowane mają zostać nowe rodzaje naprowadzania za pomocą systemów Global Positioning System (GPS) oraz telewizyjnych. Możliwość wprowadzenia naprowadzania optycznego oraz systemem GLONASS przewiduje także program rozwojowy rosyjskich pocisków balistycznych krótkiego zasięgu Iskander.

    LGM-30 Minuteman II – amerykański międzykontynentalny pocisk balistyczny (ICBM) na paliwo stałe. Minuteman II, był rozwinięciem stacjonującego w podziemnych silosach pocisku Minuteman I, wyposażonym do przenoszenia głowicy balistycznej Mark 11 z ładunkiem termojądrowym W56 o mocy 2 megaton.Wernher von Braun, właściwie Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun (ur. 23 marca 1912 w Wirsitz, obecnie Wyrzysk, zm. 16 czerwca 1977 w Alexandrii, Wirginia, USA) – niemiecki uczony, jeden z czołowych konstruktorów rakiet i pionierów podboju kosmosu; podczas II wojny światowej współtwórca pocisków balistycznych V-2, członek partii nazistowskiej, oficer SS; po wojnie uczestnik amerykańskiego programu kosmicznego.

    Niektóre źródła kwestionują możliwość zastosowania systemów GPS i GLONASS do naprowadzania pocisków balistycznych, podnosząc, że systemy te prawdopodobnie nigdy nie będą mogły być zastosowane do celów balistycznych. Według sceptyków koncepcji GPS w systemach balistycznych, najlepsza wojskowa wersja odbiornika GPS określa pozycję z dokładnością do dziesiątych części centymetra. Jeśli pocisk balistyczny wyposażony zostanie w dwa takie odbiorniki w odległości 10 metrów od siebie, najlepsza – jak twierdzą – rozdzielczość kątowa wyniesie z grubsza kilka centymetrów, podczas gdy już pociski taktyczne (krótkiego zasięgu) wymagają rozdzielczości kątowej rzędu kilku milimetrów dla dokładnego naprowadzenia pocisku na cel oddalony o kilkadziesiąt kilometrów i więcej. Twierdzą jednakże, iż systemy pozycjonujące doskonale zdadzą egzamin w przypadku pocisków taktycznych wyposażonych w pojazd fazy post-startowej (post-boost vehicle) dla celów wyprowadzania pocisku na właściwą trajektorię.

    Medium-range Ballistic Missile (MRBM) - rakietowy pocisk balistyczny średniego zasięgu, dla którego mierzona w linii prostej po powierzchni Ziemi maksymalna odległość pomiędzy punktem startu a celem wynosi od 1000 do 3000 km. Kategoria ta związana jest najpowszechniej na świecie przyjętym amerykańskim podziałem pocisków balistycznych według ich zasięgu.Dwie rakiety wspomagające na stałe materiały pędne SRB (ang. Solid Rocket Booster) przyspieszają prom kosmiczny podczas pierwszych dwóch minut misji i działają równolegle z trzema silnikami głównymi. Po odłączeniu i wodowaniu rakiety pomocnicze są odzyskiwane, remontowane i mogą być użyte w jednej z kolejnych wypraw. Rakiety SRB są największymi urządzeniami tego typu zastosowanymi w załogowych lotach kosmicznych. Długość rakiety wynosi 45,36 m, średnica 3,708 m, a masa startowa 589 670 kg, z czego 502 125 kg przypada na materiały pędne.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.
    22 października jest 295. (w latach przestępnych 296.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 70 dni.
    Iskander (NATO: SS-26 Stone) – lądowy pocisk balistyczny krótkiego zasięgu (SRBM) na mobilnej platformie samochodowej z wyrzutnią typu TEL. Iskander przeznaczony jest do wykonywania uderzeń na ważne cele lądowe znajdujące się w strefie operacyjno-taktycznej ugrupowania wojsk przeciwnika (środki ogniowe, samoloty i śmigłowce na lotniskach, węzły łączności, stanowiska dowodzenia, itp) oraz obiekty infrastruktury cywilnej.
    Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety zawiera tlenki żelaza. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca. Występują tu także inne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż Ziemi i wynosi 24,6229 godziny (24h37min22s). Na Marsie znajduje się najwyższa góra w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej obejmuje 40% powierzchni planety i może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest geologicznie i tektonicznie nieaktywny.
    Dipol (z gr. dipolos - dwa bieguny) to układ dwóch różnoimiennych ładunków lub biegunów magnetycznych. Układ można scharakteryzować przez wektor zwany momentem dipolowym. Dipol wytwarza charakterystyczne pole zwane polem dipolowym.
    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
    Peenemünde (pol. hist. Pianoujście, także Kujawice) – gmina w Niemczech, wchodząca w skład Związku Gmin Lubmin w powiecie Vorpommern-Greifswald, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie. Leży w północno-zachodniej części wyspy Uznam, nad cieśniną Piana i Bałtykiem. W czasie II wojny światowej mieścił się tu niemiecki ośrodek badań nad nowymi broniami III Rzeszy, m.in. nad broniami V-1 i V-2.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.077 sek.