• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rak trzustki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Otrzewna (łac. peritoneum) – cienka, gładka błona surowicza, która wyściela ściany jamy brzusznej i miednicy oraz pokrywa całkowicie lub częściowo położone w tych jamach narządy.Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) – wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.

    Rak trzustki (łac. carcinoma pancreatis) – pierwotny nowotwór złośliwy trzustki pochodzenia nabłonkowego, różnicujący się w kierunku zewnątrzwydzielniczej części trzustki. Histopatologicznie zdecydowaną większość raków trzustki u ludzi stanowi gruczolakorak przewodowy. Objawy choroby zależą od lokalizacji i wielkości guza. Ze względu na niespecyficzne (czyli niejednoznaczne) objawy wczesnego raka i częsty bezobjawowy początkowy przebieg, choroba jest rozpoznawana w zaawansowanym stadium. Do wczesnych objawów należą dolegliwości bólowe lub uczucie dyskomfortu brzucha, często o narastającym charakterze, wzdęcie, brak łaknienia, spadek masy ciała, biegunka i nudności. W późniejszym etapie choroby pojawia się żółtaczka, świąd skóry, ból w górnej części brzucha lub pleców, wymioty oraz (dalszy) spadek masy ciała. Objawem raka trzustki może być również nagłe pojawienie się cukrzycy lub nieprawidłowej tolerancji glukozy. Rozpoznanie choroby nowotworowej może być także poprzedzone ostrym zapaleniem trzustki. Przy zaawansowanej chorobie w badaniu fizykalnym często stwierdzany jest guz w nadbrzuszu, objaw Courvoisiera, powiększenie wątroby, wodobrzusze, próg Blumera i powiększenie niektórych węzłów chłonnych. Chorobie mogą towarzyszyć zakrzepica żył głębokich i wędrujące zakrzepowe zapalenie żył, zwane objawem Trousseau. W raku trzustki często występują depresjazaburzenia lękowe.

    Nadwaga – nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne. Nadwaga staje się typową cechą w populacjach, gdzie nie ma problemów z brakiem żywności i dominuje styl życia pozbawiony aktywności fizycznej.Insulinopodobny czynnik wzrostu (IGF) – polipeptyd wykazujący duże podobieństwo do insuliny. Wyróżnia się 2 czynniki - IGF-I i IGF-II.

    Do najważniejszych czynników zagrożenia chorobą należą palenie tytoniu, nadwaga i otyłość, cukrzyca typu 2 oraz występowanie raka trzustki wśród najbliższych krewnych. Najistotniejszym z wymienionych jest palenie tytoniu. Ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem: blisko połowa chorych ma ponad 75 lat, a tylko 13% jest poniżej 60. roku życia. Zapadalność na świecie jest bardzo zróżnicowana, największa w krajach wysokorozwiniętych. W Europie i Stanach Zjednoczonych rak trzustki stanowi czwartą z kolei przyczynę zgonów z powodu nowotworu złośliwego.

    Acanthosis nigricans, rogowacenie ciemne – choroba skóry, która może występować w postaci łagodnej towarzysząc insulinooporności, otyłości i innym niezłośliwym zaburzeniom endokrynologicznym lub jako zespół paraneoplastyczny występujący głównie w przebiegu raków przewodu pokarmowego, szczególnie raka żołądka.Insektycydy polichlorowe są dużą grupa związków chemicznych, głównie weglowodorów w różnym stopniu chlorowanych i o różnej budowie. Zależnie od budowy chemicznej wykazują różną skuteczność w zwalczaniu owadów oraz różną szkodliwość dla człowieka i środowiska.

    Kliniczne rozpoznanie stawia się na podstawie badań obrazowych, przede wszystkim tomografii komputerowej. Mają one na celu zakwalifikowanie choroby do jednej z trzech kategorii: choroby operacyjnej, choroby o granicznej operacyjności i choroby nieoperacyjnej. Rozpoznanie histopatologiczne jest stawiane na podstawie badania preparatu pooperacyjnego lub bioptatu z wykonanej biopsji.

    Oksaliplatyna (łac. oxaliplatinum) – lek cytostatyczny stosowany w chemioterapii nowotworów złośliwych, głównie w leczeniu raka jelita grubego. Oksaliplatyna jest zaliczana do leków alkilujących. Chemicznie jest to związek kompleksowy platyny na II stopniu utlenienia z 1,2-diaminocykloheksanem oraz grupą szczawianową.Kinazy aktywowane mitogenami (kinazy MAP, MAPK, ang. mitogen-activated protein kinases, EC 2.7.11.24) – grupa kinaz białkowych serynowo-treoninowych, odgrywających rolę w regulacji odpowiedzi na sygnały zewnętrzne dochodzące do komórki (mitogeny). Mają one zatem wpływ na ekspresję genów, podziały, różnicowanie, ruch i apoptozę komórek.

    Jedyną metodą pozwalającą na całkowite wyleczenie jest wykonanie radykalnej onkologicznie operacji. Rodzaj operacji zależy od lokalizacji choroby. W raku głowy trzustki wykonuje się pankreatoduodenektomię sposobem Kauscha-Whipple'a lub w modyfikacji Traverso-Longmire’a z odpowiednio szerokim wycięciem węzłów chłonnych. Leczenie operacyjne uzupełnia się chemioterapią adiuwantową z zastosowaniem gemcytabiny lub 5-fluorouracylu albo kapecytabiny. U części chorych operację poprzedza leczenie neoadiuwantowe. Leczenie choroby z przerzutami jest oparte o chemioterapię. U chorych w dobrym stanie ogólnym preferuje się program FOLFIRINOX, polegający na podawaniu 5-fluorouracylu, irynotekanu i oksaliplatyny albo gemcytabiny z nab-paklitakselem. Chorych w złym stanie ogólnym leczy się monoterapeutycznie gemcytabiną. Chorobę miejscowo zaawansowaną leczy się podobnie jak chorobę z przerzutami.

    Atypia – zespół nieprawidłowych cech złośliwości w budowie komórek. Jednak nie każda komórka atypowa jest komórką nowotworową, natomiast każda komórka nowotworowa jest komórką atypową.Mirtazapina – wielopierścieniowy organiczny związek chemiczny o właściwościach przeciwdepresyjnych i nasennych, stosowany jako lek.

    Spis treści

  • 1 Objawy
  • 2 Czynniki ryzyka
  • 2.1 Palenie tytoniu
  • 2.2 Otyłość
  • 2.3 Cukrzyca typu 2
  • 2.4 Przewlekłe zapalenie trzustki
  • 2.5 Alkohol
  • 2.6 Dieta i aktywność fizyczna
  • 2.7 Czynniki infekcyjne
  • 2.8 Grupa krwi w układzie ABO
  • 2.9 Występowanie rodzinne i czynniki genetyczne
  • 2.10 Narażenie zawodowe
  • 3 Zapobieganie
  • 4 Epidemiologia
  • 5 Histopatologia
  • 5.1 Rak gruczołowy przewodowy
  • 5.2 Gruczolakotorbielakorak surowiczy
  • 5.3 Nowotwory śluzowe torbielowate
  • 5.4 Rak wewnątrzprzewodowy śluzowy brodawkowaty
  • 5.5 Rak z komórek zrazikowych
  • 5.6 Pankreatoblastoma
  • 5.7 Rak pseudobrodawkowaty lity
  • 5.8 Zmiany przednowotworowe
  • 5.8.1 Śródnabłonkowa neoplazja trzustkowa
  • 5.8.2 Wewnątrzprzewodowe brodawkowate nowotwory śluzowe
  • 5.8.3 Nowotwory śluzowe torbielowate
  • 6 Przebieg naturalny choroby
  • 7 Patogeneza
  • 7.1 Karcynogeny i środowiskowe czynniki ryzyka
  • 7.2 Aktywacja onkogenów
  • 7.3 Dezaktywacja antyonkogenów
  • 8 Rozpoznanie
  • 8.1 Tomografia komputerowa (TK)
  • 8.2 Rezonans magnetyczny (MRI) i cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego (MRCP)
  • 8.3 Ultrasonografia przezbrzuszna (USG)
  • 8.4 Ultrasonografia endoskopowa (EUS)
  • 8.5 Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP)
  • 8.6 Pozytonowa tomografia emisyjna w połączeniu z tomografią komputerową (PET-TK)
  • 8.7 Laparoskopia
  • 8.8 Biopsja
  • 8.9 Badanie histopatologiczne
  • 8.10 Markery nowotworowe
  • 9 Ocena zaawansowania i rokowania
  • 9.1 Ocena zaawansowania
  • 9.2 Czynniki rokownicze
  • 9.3 Klasyfikacja TNM
  • 10 Leczenie
  • 10.1 Leczenie chirurgiczne w chorobie ograniczonej
  • 10.2 Leczenie neoadiuwantowe
  • 10.3 Leczenie adiuwantowe
  • 10.4 Leczenie nawrotu po operacji radykalnej
  • 10.5 Leczenie choroby miejscowo zaawansowanej
  • 10.6 Leczenie choroby z przerzutami
  • 10.6.1 Gemcytabina
  • 10.6.2 FOLFIRINOX
  • 10.6.3 Kapecytabina lub 5-flurouracyl
  • 10.6.4 Leczenie drugiego rzutu
  • 10.7 Leczenie wspomagające i paliatywne
  • 11 Rokowanie
  • 12 Choroba u zwierząt
  • 13 Historia
  • 14 Uwagi
  • 15 Przypisy
  • 16 Bibliografia
  • Transformujący czynnik wzrostu beta, TGF-β (od ang. transforming growth factor β) – białko składające się z trzech izoform: TGF-β1, TGF-β2, TGF-β3. Należy do większej rodziny białek zwanej nadrodziną transformującego czynnika wzrostu beta, która zawiera między innymi inhibinę, aktywinę, AMH, białka morfogenetyczne kości. TGF-β kontroluje proliferację oraz różnicowanie w większości typów komórek. Ma działanie przeciwzapalne.Hemosyderyna – kompleks białkowy magazynujący żelazo w komórkach. Zawiera mikrokryształy tlenowodorotlenenku żelaza(III), Fe(O)OH, związane z białkiem, a także fosforany i jony innych metali. Wraz ferrytyną jest główną formą przechowywania nadmiaru żelaza w wątrobie, występuje również w śledzionie i szpiku ssaków. Tworzy nieregularne, nierozpuszczalne agregaty widoczne pod mikroskopem optycznym i elektronowym. Powstaje głównie w wyniku degradacji ferrytyny-L. Żelazo zmagazynowane w hemosyderynie jest słabo biodostępne, może być jednak łatwo uwolnione, prowadząc do niszczenia komórek miąższowych.

    Objawy[]

    Trzustka w stosunku do innych narządów

    Prezentowane objawy choroby zależą od lokalizacji guza, jego wielkości, naciekania lub ucisku sąsiednich narządów lub innych struktur. Wczesny rak trzustki przebiega bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne, dlatego choroba zwykle jest rozpoznawana w stadium zaawansowanym.

    Zawał mięśnia sercowego (łac. infarctus myocardii), nazywany też zawałem serca i atakiem serca – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do obszaru serca.Trzustka (łac. pancreas) – narząd gruczołowy położony w górnej części jamy brzusznej. Ma nieregularny, wydłużony i spłaszczony w wymiarze grzbietowo-brzusznym kształt. Wymiar podłużny w rzucie poprzecznym porównywany do kształtu młotka lub haczyka (wygięty częścią środkową do przodu). W rzucie czołowym kształt przypomina literę S. U osoby żywej jest szaroróżowa, a na zwłokach szarobiała. Budowa zrazikowa dobrze zaznacza się na powierzchni gruczołu i nadaje mu wygląd guzkowaty. Na powierzchni trzustki może gromadzić się tkanka tłuszczowa, która wygładza jej powierzchnię i nadaje zabarwienie bardziej żółtawe. Miąższ narządu jest spoisty i miękki. Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie kilku hormonów m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej zawierający enzymy trawienne sok trzustkowy (łac. succus pancreaticus), zwany śliną brzucha ze względu na podobieństwo konsystencji i barwy do śliny).

    Do wczesnych, niecharakterystycznych objawów raka trzustki należą ból brzucha lub dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcie, brak łaknienia, spadek masy ciała, biegunka i nudności. Bardziej swoiste objawy są zazwyczaj związane z zaawansowaniem choroby nowotworowej. Do typowych objawów raka trzustki zalicza się żółtaczkę, świąd skóry, ból w nadbrzuszu lub plecach oraz wymioty. U większości chorych w momencie rozpoznania stwierdza się ból brzucha, żółtaczkę i spadek masy ciała.

    Interleukina 18 (IL-18) – cytokina wytwarzana przez makrofagi, a także inne komórki, należąca do rodziny IL-1. Pierwszą poznaną funkcją IL-18 było silne pobudzanie produkcji interferonu γ (IFNγ) przez limfocyty T i komórki NK w reakcji na działanie patogenów, takich jak lipopolisacharyd (LPS). Aktualnie uznaje się, że efekty działania IL-18 są znacznie bardziej zróżnicowane i uczestniczy ona w promowaniu polaryzacji odpowiedzi immunologicznej zarówno w kierunku Th1, Th2 jak i Th17, w zależności od tego, w obecności jakich innych cytokin się znajduje. Oprócz roli fizjologicznej, wykazano, że IL-18 może wywoływać także silne reakcje zapalne, co sugeruje jej patofizjologiczną rolę w wielu chorobach zapalnych i autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, stwardnienie rozsiane, miastenia, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca i inne.Neuropeptydy – peptydy o funkcji mediatorów, syntetyzowane zarówno w neuronach (w obszarze perikarionu), jak i w innych komórkach organizmu. Związki o znacznie większej cząsteczce niż klasyczne neurotransmitery.

    Ból jest zlokalizowany w nadbrzuszu – jednak może pojawić się w każdym kwadrancie brzucha – niekiedy promieniuje do pleców, rzadziej dotyka wyłącznie pleców. Opisywany jest jako kłucie lub uczucie ucisku, może pogarszać się podczas leżenia na wznak, po posiłku lub w nocy. Często ma charakter podstępny ze stopniowym narastaniem jego nasilenia, niejednokrotnie w przeciągu kilku miesięcy. Może być efektem zamknięcia przewodu trzustkowego lub dróg żółciowych, nacieczenia albo ucisku nerwów, sąsiednich narządów, czy innych struktur. Jest najczęstszym objawem stwierdzanym w raku trzustki.

    RB (pRb, Rb) – białko kodowane przez gen supresorowy RB1. Gen RB1 jest zmutowany w wielu typach nowotworów człowieka. Nazwa białka RB pochodzi od siatkówczaka (retinoblastoma), nowotworu spowodowanego mutacjami w obydwu allelach kodującego białko genu RB1. Białko RB w komórkach jest obecne zazwyczaj jako fosfoproteina, i jest substratem reakcji fosforylacji przeprowadzanej przez liczne białka enzymatyczne z rodziny kinaz. Udowodnioną funkcją białka RB jest zapobieganie podziałowi komórki przez zatrzymanie cyklu komórkowego. Niefunkcjonalne białko RB nie zapobiega podziałom komórek, stąd udowodniony związek między mutacjami z utratą funkcji w genie RB1 a niekontrolowanymi podziałami komórek nowotworu.Grupy krwi – zestawy antygenów, obecnych na powierzchni krwinek czerwonych. W zależności od układu grupowego pod uwagę brane są różne zestawy antygenów. Niezgodność w obrębie układu grupowego wiąże się z reakcją odpornościową organizmu polegającą na wytworzeniu przeciwciał skierowanych przeciwko nieprawidłowym antygenom obecnym na erytrocytach. W ramach tego samego gatunku może istnieć wiele układów grupowych krwinek czerwonych. Zachowanie zasad zgodności w obrębie układów grupowych krwi jest istotne podczas transfuzji krwi, przeszczepianiu narządów oraz w ciąży.

    Spadek masy ciała w momencie rozpoznania jest stwierdzany u 90% chorych. Chudnięcie wynika z utraty apetytu, nudności, wymiotów, zaburzeń trawienia i wchłaniania, szczególnie tłuszczów.

    Żółtaczka zaporowa pojawia się u 50% chorych na raka trzustki, a w lokalizacji guza w głowie trzustki u 80% chorych. Żółtaczka jest bezbólowa i nie towarzyszy jej kolka żółciowa, a pojawia się różnego stopnia świąd skóry. Jest spowodowana zablokowaniem przepływu żółci przez drogi żółciowe. W raku głowy trzustki może być objawem wczesnym, ponieważ zablokowanie przewodu żółciowego wspólnego może występować nawet przy małych guzach. W guzach położonych w trzonie lub ogonie trzustki żółtaczka jest jednak efektem pojawienia się licznych przerzutów do wątroby i niewydolności niezniszczonego miąższu wątroby lub skutkiem przerzutów do węzłów chłonnych więzadła wątrobowo-dwunastniczego i ucisku przez nie na drogi żółciowe. Zablokowanie dróg żółciowych może przejawiać się objawem Courvoisiera, który polega na współwystępowaniu żółtaczki i bezbólowym powiększeniu pęcherzyka żółciowego, który może być wybadany palpacyjnie. Objaw pojawia się u mniej niż 25% chorych.

    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).Czynnik rakotwórczy, czynnik onkogenny, karcynogen, kancerogen – czynnik, który powodując mutację materiału genetycznego, przyczynia się do rozwoju choroby nowotworowej.

    U 20–60% chorych rozpoznanie raka trzustki poprzedza nagłe pojawienie się cukrzycy lub nieprawidłowej tolerancji glukozy. Z kolei u 13% chorych rozpoznanie raka poprzedza ostre zapalenie trzustki. Zaawansowanej chorobie towarzyszą wymioty, niedrożność dwunastnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego, powiększenie śledziony, osłabienie i kacheksja.

    Materiał genetyczny - substancja chemiczna będąca nośnikiem informacji genetycznej. Inaczej mówiąc, materiał genetyczny jest fizycznym nośnikiem dziedziczności. U wszystkich znanych organizmów żywych materiałem genetycznym jest DNA. U niektórych wirusów, np. u wirusa grypy lub wirusa HIV, funkcję tę pełni RNA.Paraneoplastyczne rogowacenie dłoni i stóp, zespół Bazexa – rzadki zespół paraneoplastyczny, należący do skórnych rewelatorów chorób nowotworowych, charakteryzujący się występowaniem łuszczycopodobnych, złuszczających się ognisk barwy czerwonawo-fioletowej na dłoniach, stopach, w obrębie małżowiny usznej, czasami obejmujących grzbiet nosa lub całą twarz. Zmianom tym często towarzyszy nasilona dystrofia paznokci. Z objawów podmiotowych występuje charakterystyczny świąd.

    W zaawansowanej chorobie w badaniu fizykalnym bywają stwierdzalne guz w nadbrzuszu, powiększenie wątroby, wodobrzusze, próg Blumera, guz siostry Mary Joseph (powiększony węzeł chłonny okolicy okołopępkowej) i powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych (węzeł Virchowa). Rakowi trzustki może towarzyszyć zakrzepica żył głębokich i wędrujące zakrzepowe zapalenie żył (objaw Trousseau).

    Rak (łac. carcinoma, z łac. cancer – "rak, krab", z gr. καρκινος /karkinos/ – "rak, krab morski") – nazwa grupy chorób nowotworowych będących nowotworami złośliwymi wywodzącymi się z tkanki nabłonkowej.Zespół Li-Fraumeni (zespół Li-Fraumeni 1, ang. Li-Fraumeni syndrome, LFS, LFS1) – rzadki, uwarunkowany genetycznie zespół predyspozycji do nowotworów. Dziedziczony jest autosomalnie dominująco, spowodowany jest mutacją w genie TP53, jednym z najważniejszych genów supresorowych nowotworów.

    Często u chorych z rakiem trzustki występują zaburzenia depresyjne i zaburzenia lękowe. Zaburzenia te występują znacznie częściej niż w innych chorobach nowotworowych jamy brzusznej, w tym w przypadku raka żołądka. Niektóre badania sugerują brak różnicy częstości występowania zaburzeń depresyjnych pomiędzy chorymi świadomymi choroby nowotworowej i niewiedzącymi o niej. W patogenezie zaburzeń depresyjnych u chorych na raka trzustki postuluje się udział cytokin prozapalnych: IL-6, IL-18 i TNF-α lub wytwarzanie przeciwciał przeciwko serotoninie.

    Pregabalina (pregabalin, ATC: N 03 AX 16) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwpadaczkowy, pochodna kwasu gamma-aminomasłowego. Stosowana w leczeniu bólu neuropatycznego, oraz zespołu lęku uogólnionego u dorosłych. Produkowana przez firmę Pfizer pod nazwą handlową Lyrica®.Angiogeneza (gr. Angeion = naczynie + genesis = pochodzenie, powstawanie), inaczej neowaskularyzacja - to proces tworzenia nowych naczyń włosowatych. Zachodzi w rozwoju embrionalnym, może także zachodzić w życiu pozapłodowym zarówno jako proces fizjologiczny jak i patologiczny.
    Zespoły paraneoplastyczne

    Zespoły paraneoplastyczne są objawami towarzyszącymi nowotworom, ale powstającymi niezależnie od ich miejscowego wzrostu lub występowania przerzutów.

    Rakowi trzustki mogą towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne:

  • skórne: rumień nekrotyczny wędrujący, rumień guzowaty, acanthosis nigricans maligna, zespół Lesera-Trélat, zespół Bazexa, zespół Sweeta
  • neurologiczne: miastenia, zespół Lamberta-Eatona, zapalenie skórno-mięśniowe i zapalenie wielomięśniowe, polineuropatie
  • hematologiczne: niedokrwistość, leukocytoza, eozynofilia, trombocytoza
  • endokrynologiczne: zespół Cushinga, prawdopodobnie cukrzyca.
  • Histopatologia, histologia patologiczna (gr. ἱστός πάθος -λογία) jest działem patomorfologii (dawniej nazywanej anatomią patologiczną), która bada i rozpoznaje zjawiska mikroskopowe zachodzące w komórkach oraz tkankach organizmu przy różnego rodzaju schorzeniach. Zakres wykorzystania diagnostycznego i znaczenie histopatologii w codziennej praktyce klinicznej stale się zwiększa.Kohorta – termin stosowany w statystyce i naukach stosujących ją (np. demografia, medycyna), oznaczający zbiór obiektów, najczęściej ludzi, wyodrębniony z populacji z uwagi na zachodzące jednocześnie dla całego zbioru wydarzenie lub proces w celu przeprowadzenia analizy. Kohorta powinna być wyodrębniona na podstawie istotnych statystycznie cech i jednorodna pod ich względem. Badania z użyciem kohorty zwane są badaniami kohortowymi.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sarkopenia (łac. sarcopaenia) - zespół objawów dotyczących mięśni szkieletowych, polegający na utracie masy mięśniowej i obniżaniu się funkcji mięśni i związanym z tym pogorszeniem sprawności fizycznej.
    Nowotwory głowy i szyi (ang. head and neck cancer) – jest grupa chorób nowotworowych, którą ze względu na zbliżoną etiopatogenezę, patomorfologię i podobny przebieg kliniczny ujmuje się w jedną grupę. Guzy wywodzące się z górnej części układu oddechowego i pokarmowego - są to nowotwory jamy ustnej, języka, gardła, krtani, ślinianek, jamy nosowej, zatok przynosowych, ucha, tarczycy. Do tej grupy zalicza się również chłoniaki i mięsaki. Histopatologiczne większość (90%) nowotworów głowy i szyi to rak płaskonabłonkowy wywodzący się z błony śluzowej. Nowotwory często zajmują węzły chłonne, których powiększenie często jest pierwszym objawem choroby. Większość nowotworów cechuje względnie małe ryzyko przerzutów odległych (przerzutem odległym nie jest obecność nowotworu w lokalnym węźle).
    Operacja, zabieg operacyjny, zabieg chirurgiczny – wszelkiego rodzaju zabiegi na narządach i tkankach ciała, służące poprawie stanu zdrowia i samopoczucia chorego, bądź postępowanie diagnostyczne przeprowadzane w taki sposób. Wbrew nazwie, zabiegi chirurgiczne nie należą do kompetencji wyłącznie lekarzy chirurgów - do operacji należy m.in. cięcie cesarskie, będące jednym z podstawowych zabiegów wykonywanych przez lekarza ginekologa. Miejsca przeznaczone do wykonywania zabiegów operacyjnych to bloki (sale) operacyjne.
    Proenzym, dawna nazwa zymogen, preenzym, enzymogen – nieaktywny prekursor enzymu, wymagający do uaktywnienia jakiejś nieodwracalnej zmiany (np. proteolizy fragmentu cząsteczki przesłaniającej centrum aktywne enzymu). Przykładami proenzymów są:
    Medycyna paliatywna (łac. pallium – płaszcz) – dział medycyny, a także specjalność lekarska, która obejmuje leczenie i opiekę nad nieuleczalnie chorymi, którzy znajdują się w okresie terminalnym śmiertelnej choroby. Celem działań medycyny paliatywnej nie jest zatrzymanie procesu chorobowego oraz jego wyleczenie, ale poprawienie jakości życia osób w tej fazie choroby. Uzyskuje się to przez:
    Rak pęcherzyka żółciowego (łac. adenocarcinoma vesicae fellae, ang. gallbladder cancer) – choroba nowotworowa pęcherzyka żółciowego, powstająca wskutek nowotworowej transformacji nabłonka gruczołowego wyścielającego światło narządu. Jest rzadkim nowotworem, źle rokującym ze względu na długo bezobjawowy przebieg.
    Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego są grupą nowotworów rozwijających się w tkankach mózgowia i rdzenia kręgowego. Mogą to być nowotwory pierwotne i przerzutowe, nowotwory pierwotne dzielą się na łagodne i złośliwe. Inaczej niż w innych lokalizacjach, nowotwory łagodne ośrodkowego układu nerwowego również nierzadko wiążą się z poważnym rokowaniem, ponieważ mogą wywierać objawy uciskowe.

    Reklama