Raj (obraz Michaela Willmanna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Raj – wielkoformatowy obraz Michaela Willmanna z ok. 1670 r. pochodzący z klasztoru Cystersów w Lubiążu, obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Opactwo cystersów w Lubiążu – cysterski zespół klasztorny w Lubiążu, jeden z największych zabytków tej klasy w Europie, będący jednocześnie największym opactwem cysterskim na świecie. Opactwo to nazywane jest arcydziełem śląskiego baroku.Muzeum Narodowe we Wrocławiu – jedno z głównych muzeów Wrocławia, kontynuujące tradycję niemieckich muzeów, istniejących w mieście od XIX wieku. Zbiory muzeum obejmują przede wszystkim malarstwo i rzeźbę, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki Śląska.

Obraz powstał jako malarskie i ikonograficzne dopełnienie przedstawienia Sześciu dni stworzenia. Świadczy o tym tematyka obu dzieł, podobna stylistyka oraz identyczne wzorce kompozycyjne. Jeszcze pod koniec XVIII w. oba płótna wisiały obok siebie w tym samym pomieszczeniu. Jako fundatora obu obrazów wymienia się lubiąskiego opata Arnolda Freibergera.

Przypowieść (parabola) – gatunek literatury moralistyczno-dydaktycznej, którego cechy formalne (schematyzm fabuły, uproszczona konstrukcja postaci, obiektywny narrator, selekcja realiów) służą właściwemu odczytaniu alegorycznego lub symbolicznego znaczenia przedstawionego świata, przekazaniu prawdy moralnej. Posługuje się narracją, w której postacie i zdarzenia pełnią funkcję nosicieli i zarazem przykładów prawd uniwersalnych.Klepsydra – zegar wodny, w późniejszych czasach także piaskowy, składający się z dwóch, zazwyczaj szklanych baniek, z czego jedna znajduje się dokładnie nad drugą, połączonych rurką przepuszczającą określoną ilość wody lub piasku w określonym czasie. Konstrukcja znana była już na 1500 lat p.n.e. Znane są klepsydry odmierzające od kilkudziesięciu sekund do doby.

W symultanicznej kompozycji ukazano cztery kolejne sekwencje historii biblijnej z udziałem Adama i Ewy. Po lewej stronie Bóg błogosławi i jednocześnie przestrzega pierwszych rodziców. Druga, słabo czytelna scena między krzewami po lewej stronie, przedstawia Adama i Ewę z dziećmi odpoczywającymi na rajskiej łące. Pośrodku, w głębi obrazu, ukazana jest scena złamania boskiego zakazu pod drzewem wiadomości dobrego i złego. Ich występek obrazuje para rączych koni, będących symbolem ludzkiej zmysłowości. Grzech pierwszych rodziców symbolizują cytryny, kwaśne i cierpkie owoce. Dzieło Odkupienia zapowiadają pędy owocującej winorośli. Po prawej stronie para grzeszników opuszcza ogród. Wygnańcom z raju towarzyszy wół z pochyloną głową – symbol czekających ich trudów i cierpień – oraz kościotrup z klepsydrą) wyznaczający kres ich życia. Drogę powrotu odcina anioł z ognistym mieczem. Scenom towarzyszą liczne zwierzęta domowe i ptactwo. Przesłanie obrazu ma charakter paraboli będącej ostrzeżeniem przed grzechem nieposłuszeństwa i pychy.

Symultanizm (od łac. simultaneus = jednoczesny) – zagadnienie z zakresu teatru, literatury i sztuki abstrakcyjnej. Polega na przedstawieniu kilku obrazów, zdarzeń rozgrywających się w tym samym czasie, a w różnych miejscach. W sztuce teatralnej konieczna jest odpowiednia dekoracja pozwalająca na taką akcję. Metoda popularna w średniowiecznych misteriach.

W XVIII w. obraz poddano konserwacji powiększając płótno u dołu (ok. 6 cm) i u góry (ok. 25 cm) oraz dodając dwa fragmenty z innego płótna (przedstawienia lwicy i jelenia).

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Kozieł, Michael Willmann i jego malarska pracownia, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2013, s. 459-461.
  • Malarstwo śląskie 1520-1800. Katalog zbiorów, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, red. Ewa Hołuszka, Wrocław: Muzeum Narodowe, 2009, s. 223-224.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Marek Pierzchała, Kontemplacje i rozmowy.




  • Reklama