• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Radionawigacja

    Przeczytaj także...
    Lotnictwo – ogół zagadnień związanych z wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi, pojazdami zdolnymi do samodzielnego lotu w powietrzu.Nawigacja – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.
    Fale radiowe (promieniowanie radiowe) – promieniowanie elektromagnetyczne, które może być wytwarzane przez prąd przemienny płynący w antenie. Uznaje się, że falami radiowymi są fale o częstotliwości 3 kHz – 3 THz (3·10 – 3·10 Hz). Według literatury zachodniej zakres częstotliwości obejmuje fale od 3 Hz. Zależnie od długości dzielą się na pasma radiowe.
    Accuracy of Navigation Systems.svg

    Radionawigacja – wykorzystanie fal radiowych do określenia własnego położenia i wyznaczenia dalszej drogi.

    Istnieje wiele systemów radionawigacyjnych. Najprostsze i najstarsze, lecz wciąż używane korzystają z nadających określone sygnały rozpoznawcze radiolatarni umieszczonych w oznaczonych na mapie punktach. Korzystając z obrotowej anteny kierunkowej (zobacz: radionamiernik) można ustalić kierunek kompasowy, a po przeliczeniu geograficzny do dwóch z nich i odnaleźć własną pozycję na przecięciu linii naniesionych odpowiednio na mapę. Istnieją także radiolatarnie nadające sygnał tylko w określonym kierunku.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.

    W systemie Consol, o znacznie większym zasięgu, lecz i mniejszej dokładności, pracują radiolatarnie sektorowe, sygnał z nich odbierany zmienia się w zależności od kierunku, z jakiego się go odbiera. Z systemu tego można korzystać bez radionamiernika.

    Inna jeszcze jest zasada radionawigacji hiperbolicznej, znacznie dokładniejszej, lecz wymagającej specjalistycznych urządzeń i odpowiednich map. Odbierane są sygnały impulsowe z co najmniej trzech radiostacji pracujących w stałej synchronizacji. Mierzone elektronicznie opóźnienie jednego sygnału względem drugiego pozwala wyznaczyć różnicę odległości dzielącej nas od źródeł tych sygnałów. Zgodnie z zasadami geometrii pozwala to wykreślić (lub odnaleźć) na mapie hiperbolę, na której się znajdujemy. To samo powtarza się dla innej pary radiostacji i przecięcie dwóch hiperbol wyznacza naszą pozycję. Nawigacja hiperboliczna wynaleziona w czasie II wojny światowej miała istotny wpływ na skuteczność działań lotnictwa bombowego aliantów w ostatniej fazie tej wojny (system Gee). Udoskonalone późniejsze systemy radionawigacji hiperbolicznej to LORAN, DECCA i OMEGA. Ten ostatni o zasięgu globalnym - pozwalał określać własne położenie na prawie całej kuli ziemskiej z dokładnością rzędu 2 km.

    Omega − system radionawigacyjny opracowany na potrzeby marynarki wojennej USA, lecz udostępniony do użytku również żegludze i lotnictwu cywilnemu. W fazę operacyjną wszedł w 1971, kiedy to zaczęło nadawać 6 z planowanych 8 stacji naziemnych. Omega stała się pierwszym globalnym systemem radionawigacji. Zarządzana była przez amerykańską Straż Wybrzeża w kooperacji z sześcioma państwami. System składał się ze stacji naziemnych umieszczonych w USA (jeden nadajnik w Północnej Dakocie, drugi na Hawajach), Norwegii, Australii, Japonii, Argentynie, na francuskiej wyspie Reunion oraz w Liberii (stacja ta zastąpiła w 1976 nadajnik z wyspy Trynidad). W sumie dla systemu pracowało 9 stacji, ale 8 jednocześnie. Omega potrafiła określać położenie bezwzględne z dokładnością 2 km i położenie względne z dokładnością do 450 m.Gee (lub AMES Type 7000) był brytyjskim hiperbolicznym systemem radionawigacyjnym wykorzystywanym przez Royal Air Force podczas II wojny światowej. Nazwa pochodzi od pierwszej litery ang. słowa grid - siatka.

    Nawigację satelitarną, w tym GPS oraz, w niektórych zastosowaniach, radar możemy także objąć pojęciem radionawigacji.

    Zobacz też[]

  • nawigacja
  • Teleran



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Consol - system radionawigacyjny. Używał radiolatarni, których antena (najczęściej zestaw anten) miała charakterystykę obrotową, wielolistkową. Do odbioru można było używać zwykłych radioodbiorników. Zliczanie kropek i kresek pozwalało określić radionamiar od anteny, który (przy dużych odległościach) należało poprawić ze względu na ortodromiczne rozchodzenie się sygnału a możliwość kreślenia na mapach loksodrom. Z jednej radiolatarni otrzymywano jedną linię pozycyjną. Dokładność pomiaru była lepsza niż 1°. Zasięg maksymalny to około 2000 km.
    Nawigacja satelitarna – rodzaj radionawigacji wykorzystujący fale radiowe ze sztucznych satelitów w celu określania położenia punktów i poruszających się odbiorników wraz z parametrami ich ruchu w dowolnym miejscu na powierzchni Ziemi.
    Radionamiernik – odbiornik radiowy wyposażony w antenę kierunkową pozwalającą odebrać sygnał z radiolatarni i określić kierunek, z którego sygnał nadchodzi, tzw. namiar radiowy. Radionamiernik, jako najprostsze urządzenie do radionawigacji, zaczął być używany w latach 30. XX wieku w żegludze i lotnictwie. Do końca wieku stanowił obowiązkowe wyposażenie prawie wszystkich statków, ale obecnie, ze względu na rozpowszechnienie innych, dokładniejszych systemów, obowiązek został zniesiony, a radiolatarnie są likwidowane.
    Mapa (z łac. mappa – obrus) – uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą znaną mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatalhöyük.
    Bomba – broń w postaci ładunku materiału wybuchowego, zazwyczaj w specjalnej obudowie, wyposażonego w mechanizm detonujący (zapalnik). Służy przede wszystkim do niszczenia obiektów siłą energii wybuchu, rażąc odłamkami lub wywołując pożar. Bomby zaliczane do broni masowego rażenia zamiast materiału wybuchowego posiadają atomowy, biologiczny lub chemiczny ładunek bojowy.
    Kompas magnetyczny – przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania kierunku południka magnetycznego. W kompasie wykorzystywane jest zjawisko ustawiania się swobodnie zawieszonego magnesu wzdłuż linii pola magnetycznego. Kompas składa się z wąskiego, długiego i lekkiego magnesu (tzw. igły magnetycznej) ułożyskowanego na pionowej osi oraz tarczy z podziałką kątową (tzw. róży wiatrów). Współczesne kompasy wypełnione są płynem (zwykle alkoholem), co zapobiega drganiu igły utrudniającemu odczyt.
    Radiolatarnia – radiostacja nadawcza lub nadawczo-odbiorcza wysyłająca sygnał radiowy dla radionawigacji. Sygnał jest nadawany w stałych odstępach czasu i zawiera kod radiolatarni np. znakowy (nadawany alfabetem Morse’a). Sygnał ten może być też nadawany dopiero po odebraniu zapytania. W komunikacji morskiej i lotniczej służy do określania kierunku za pomocą radionamiernika.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.