• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Radiolatarnia bezkierunkowa

    Przeczytaj także...
    Distance Measuring Equipment (DME) – radiowa pomoc nawigacyjna. Znalazła ona szerokie zastosowanie w lotnictwie cywilnym. DME służy do pomiaru fizycznej odległości (długości wektora położenia) pomiędzy samolotem a stacją naziemną. Należy pamiętać, że nie jest to odległość wynikająca z mapy, będącej składową x (rzutem poziomym) wektora położenia, gdyż samolot znajduje się przeważnie na pewnej wysokości. Tak więc np. będąc na wysokości 10 km pionowo nad radiolatarnią systemu DME, pilot zobaczy, że znajduje się w odległości 10 km od stacji, a nie 0 km, jak wynikałoby z mapy.Mapa lotnicza to rodzaj mapy przeznaczony do nawigacji statku powietrznego. Umiejętność posługiwania się mapą jest niezbędnym warunkiem prawidłowego wykonania opublikowanych procedur oraz bezpieczeństwa w ruchu powietrznym.
    VOR (ang. VHF Omni-directional Range) to rodzaj radiolatarni stosowanej w lotnictwie, wykorzystującej pasmo radiowe 108-118 MHz.
    Wieża antenowa radiolatarni i kontener NDB NKR w Leimen-Ochsenbach w Niemczech
    Sygnał radiolatarni WRW (Wrocław-Strachowice) na częstotliwości 525 kHz (ton 1020 Hz)
    Symbol oznaczający radiolatarnię NDB na mapach lotniczych

    Radiolatarnia bezkierunkowa, NDB (ang. Non-Directional Beacon) – naziemny nadajnik radiowy o charakterystyce bezkierunkowej, pracujący w zakresie częstotliwości 190-1750 kHz (fale od długich do średnich), zwykle z rastrem 1 kHz, wykorzystywany w systemie radionawigacji lotniczej.

    ILS (z ang. instrument landing system) – radiowy system nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotu w warunkach ograniczonej widoczności. ILS CAT 3c(ILS kategorii 3c) pozwala na automatyczne lądowania..Fale długie (fale kilometrowe) (ang. LF – Low Frequency), zakres fal radiowych (pasmo radiowe) o częstotliwości: 30-300 kHz i długości 10-1 km. Zakres ten jest przeznaczony głównie dla rozgłośni radiowych w I regionie ITU (Europa, Afryka i Bliski Wschód).

    Radiolatarnie umieszcza się najczęściej na osi pasa lotniska, kilka kilometrów przed jego progiem. Radiokompas ADF (ang. Automatic Direction Finder) zainstalowany na pokładzie statku powietrznego, po dostrojeniu do częstotliwości wybranej radiolatarni, wskazuje na nią kąt kursowy. Kierunkowa antena ramowa radiokompasu ustawiana jest na najsłabszy sygnał, co wynika z ostrzejszego minimum niż maksimum charakterystyki kierunkowej anteny, w stosunku do anteny dookolnej.

    Antena kierunkowa – jest to antena promieniująca prawie całą moc, w jednym wyróżnionym kierunku. Zysk kierunkowy może wynosić nawet kilkadziesiąt dBi. Kształt charakterystyki promieniowania anteny jest przeważnie szpilkowy. Szerokość wiązki na poziomie połowy mocy (kąt połowy mocy) wynosi kilka-kilkanaście stopni. Dla porównania szerokość wiązki dipola półfalowego, na poziomie połowy moc wynosi 78°.IFR (ang. Instrumental Flight Rules) – lot IFR oznacza lot wykonywany zgodnie z przepisami dla lotów według wskazań przyrządów. Różni się on od VFR (Visual Flight Rules) tym, że polega się tylko na informacjach odczytywanych z przyrządów samolotu, bez używania zewnętrznych referencji wizualnych (np. obserwowanego położenia horyzontu).

    Sygnał nadawany przez radiolatarnię zawiera znak identyfikacyjny, złożony zwykle z jednego do trzech znaków alfabetu Morse'a, który powtarzany jest co kilka-kilkanaście sekund. Na terenie Europy ten sam znak nie powinien być częściej używany niż jeden raz. Fala nośna jest zmodulowana amplitudowo (modulacja A2A) tonem o częstotliwości 1020 Hz (w starszych radiolatarniach również 400 Hz) przy głębokości modulacji do 95%. Moc nadajnika jest zwykle rzędu kilkudziesięciu watów, dlatego zasięg radiolatarni przy powierzchni ziemi może nie przekraczać kilkudziesięciu kilometrów, jednak na większych wysokościach, z uwagi na brak przeszkód i zakłóceń, jest on wielokrotnie większy.

    Antena ferrytowa – rodzaj anteny działającej na zasadzie sprzężenia z polem magnetycznym fali elektromagnetycznej. Ma postać cewki nawiniętej na wydłużony rdzeń ferrytowy. Cewka ta może być sprzężona z obwodem rezonansowym odbiornika lub stanowić jego część.Fale średnie (fale hektometrowe), (ŚR, Ś), (ang. MF – Medium frequency) – zakres fal radiowych (pasmo radiowe) o częstotliwości: 300–3000 kHz i długości 1000–100 m.

    Radiolatarnie NDB zwykle umieszczane były parami na przedłużeniu osi pasa startowego (dalsza i bliższa radiolatarnia NDB). System ten, przy wykorzystaniu dwóch radiokompasów ADF na pokładzie samolotu, umożliwiał bardziej precyzyjne podejście niż w przypadku tylko jednej radiolatarni. Z uwagi na istnienie bardziej precyzyjnych form podejścia do lądowania IFR (VOR/DME, ILS) system NDB odgrywa obecnie w lotnictwie komunikacyjnym coraz mniejsze znaczenie i nie instaluje się nowych radiolatarni NDB, utrzymując jedynie te istniejące. Ich funkcje przejmują bardziej uniwersalne i znacznie dokładniejsze radiolatarnie VOR.

    Kąt kursowy - kąt zawarty między dziobową linią symetrii statku a linią łączącą dany obiekt z obserwatorem. Rozróżniamy trzy metody oznaczania:Propagacja fal radiowych – rozprzestrzenianie się fal radiowych zależne zarówno od właściwości samych fal (np. częstotliwości, polaryzacji), jak i warunków panujących w środowisku, w którym fale te się rozchodzą.

    Radiolatarnie bezkierunkowe, poza wykorzystaniem w nawigacji lotniczej, są także popularne wśród radioamatorów zajmujących się odbiorem dalekich stacji. W tym celu stosowane są specjalne odbiorniki i anteny, co przy sprzyjających warunkach propagacyjnych umożliwia rejestrację sygnałów radiolatarni NDB oddalonych nawet o kilkanaście tysięcy kilometrów. Odbiór pobliskich radiolatarni jest możliwy za pomocą zwykłego odbiornika radiofonicznego wyposażonego w antenę ferrytową i obejmującego częstotliwość pracy NDB.

    Automatyczny radiokompas - urządzenie pokładowe bliskiej nawigacji do wskazywania kierunku położenia pracującej radiostacji w stosunku do osi podłużnej samolotu.Radioamator – osoba zajmująca się amatorsko radiotechniką, budująca we własnym zakresie urządzenia radiowe i posługująca się nimi. Pojęcie często mylnie utożsamiane z krótkofalowcem.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Radiolatarnia
  • System lądowania na dwie radiolatarnie NDB
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Niektóre radiolatarnie francuskie stosują modulację A1A (fala ciągła z kluczowaną nośną).
    2. W praktyce ton może różnić się o kilkanaście do kilkudziesięciu herców od podanych częstotliwości.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. The Beaconworld Website (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-01)].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Urządzenia i systemy telekomunikacji lotniczej rodz. 4 (opr. Andrzej Sukiennik), Urząd Komunikacji Elektronicznej
    2. Marek Żebrowski. Loty według przyrządów. WKiŁ 1971.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • NDB i radiokompasy
  • Informacje o radiolatarniach w serwisie Polska AM
  • Nawigacja NDB
  • Aktualna baza danych rejestrowanych sygnałów NDB (ang.)
  • Charakterystyka promieniowania to najważniejszy obok kąta połowy mocy, kierunkowości i zysku energetycznego parametr anteny.Aktualne oznaczenia emisji radiowych według ITU obowiązują od 1 stycznia 1982 r. Przyjęto oznaczenie za pomocą trzech znaków (do 1982 roku mogło być ono uzupełnione jeszcze dwoma symbolami).




    Warto wiedzieć że... beta

    System lądowania na dwie radiolatarnie NDB – odchodząca do historii forma systemu lądowania IFR z wykorzystaniem wskazań namiarów własnych za pomocą dwóch pokładowych automatycznych radiokompasów (ang. Automatic Direction Finder – ADF), wskazujących namiary na dwie naziemne radiolatarnie bezkierunkowe (NDB).
    Radioodbiornik (odbiornik radiowy, odbiornik radiofoniczny, radio) – urządzenie elektroniczne służące do odbioru audycji radiowych. Audycje wysyłane są przez stacje nadawcze jako fale radiowe zmodulowane sygnałem akustycznym (mowa, muzyka, efekty dźwiękowe). Stosowana bywa modulacja amplitudy (starsze rozwiązanie) lub modulacja częstotliwości. Zadaniem odbiornika jest zamiana informacji zawartej w falach radiowych na napięcie elektryczne, a następnie na dźwięk.
    Łączność DX – oznacza łączność radiową na daleką odległość. Łączności nawiązywane są za pośrednictwem fali radiowej odbitej od jonosfery w zakresie fal krótkich, zależne od pory dnia i aktywności słonecznej umożliwiają przeprowadzanie łączności na dystansie mierzonym w tysiącach kilometrów.
    Herc (Hz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.
    Kod Morse’a – stworzony w 1840 przez Samuela Morse’a i Alfreda Vaila sposób reprezentacji alfabetu, cyfr i znaków specjalnych za pomocą dźwięków, błysków światła, impulsów elektrycznych lub znaków popularnie zwanych kreską i kropką.
    Odbiornik radiokomunikacyjny – odbiornik radiowy (wyspecjalizowane urządzenie elektroniczne) przeznaczony do odbioru sygnałów i transmisji radiowych. Zazwyczaj bardzo rozbudowane (w porównaniu ze zwykłym domowym odbiornikiem radiowym), z wykorzystaniem najnowszych technologii i technik konstrukcyjnych, o bardzo szerokim zakresie pracy, z regulacją pasma w zależności od odbieranej emisji radiowej. Przystosowany do odbioru mowy, sygnałów telegraficznych kodu Morse’a, sygnałów telegraficznych dalekopisowych, telekopiowych, urządzeń transmisji danych i najnowszych emisji radiowych.
    Fala nośna (inaczej nośna) to fala elektromagnetyczna o stałej częstotliwości, wytwarzana przez nadajnik fal elektromagnetycznych. Fala nośna podlega modulacji w celu przesłania sygnału informacyjnego, natomiast sama nie zawiera informacji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.