• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rada Szkolna Krajowa

    Przeczytaj także...
    Szkoła trywialna (łac. trivialis co oznacza tani, pospolity, gminny) – w systemie szkolnictwa obowiązującym w Austrii i Austro-Węgrzech w XIX wieku szkoła o elementarnym poziomie nauczania. Szkoły trywialne zakładano we wsiach, miały zazwyczaj jednego lub dwóch nauczycieli.Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

    Rada Szkolna Krajowa (niem. Landesschulrat) – autonomiczny organ szkolny, który działał w latach 1867-1921 w Galicji.

    W okresie zaboru austriackiego w ramach ustanowionej autonomii galicyjskiej C. K. Rada Szkolna Krajowa została powołana na wniosek Sejmu Krajowego najwyższym postanowieniem przez cesarza Franciszka Józefa z 26 czerwca 1867 z ważnością od 24 stycznia 1868 i Józefa Dietla.

    W rezultacie sfera szkolnictwa została uniezależniona od rządu w Wiedniu. Rada zarządzała szkolnictwem powszechnym (szkoły trywialne, ludowe) oraz średnim. Do jej zadań należał nadzór pedagogiczny, mianowanie nauczycieli, układanie programów, zatwierdzanie podręczników. Rada przyczyniła się do wprowadzenia w szkołach języka polskiego, a języka rusińskiego w Galicji Wschodniej.

    Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (MWRiOP) – centralny urząd państwowy, powołany 1 lutego 1918 r. do zarządu szkolnictwa wszelkich stopni i typów, opieki nad nauką, literaturą i sztuką, nad archiwami, bibliotekami, czytelniami, muzeami i teatrami oraz do realizacji zadań państwa w sprawach wyznaniowych. Ministerstwo powstało z przekształcenia Departamentu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego tymczasowej Rady Stanu z dniem 1 lutego 1918 r. w ministerstwo.Łukasz Ostoja Solecki (ur. 6 sierpnia 1827 w Jawczu w pow. rohatyńskim, zm. 2 marca 1900 w Przemyślu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny przemyski w latach 1881–1900, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego.

    Przewodniczącym Rady był z urzędu namiestnik Galicji (od początku istnienia był nim Agenor Gołuchowski). W jej skład wchodzili członkowie; na początku byli to: Edward Gniewosz, Łukasz Solecki, Paweł Ilnicki, Oktaw Pietruski, Juliusz Starkel, Hipolit Seredyński, Antoni Małecki, Zygmunt Sawczyński oraz inspektorzy szkolni.

    Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o. (WSiP) – wydawnictwo, które wydaje głównie podręczniki szkolne i inne materiały edukacyjne. Powstało zarządzeniem ministra edukacji narodowej 9 kwietnia 1945 r., jako Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych (PZWS), z których w 1951 roku wydzielone zostało Państwowe Wydawnictwo Szkolnictwa Zawodowego. W 1974 roku oba wydawnictwa zostały połączone w wydawnictwo pod obecną nazwą i działały w formie przedsiębiorstwa państwowego. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa zostało dokonane przez Ministra Skarbu Państwa w dniu 16 września 1998 r. Od 3 listopada 2004 do 30 sierpnia 2010 przedsiębiorstwo było notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.Antoni Zoll (ur. 2 czerwca 1870 w Krakowie, zm. 2 stycznia 1941 w Niegłowicach) – c. k. urzędnik, radca namiestnictwa, starosta w okresie II Rzeczypospolitej.

    Według stanu na 1914 prezydentem Rady był namiestnik Witold Korytowski, wiceprezydentem Ignacy Dembowski, członkami RSK byli Stanisław Okęcki, Antoni Zoll, Bronisław Czerny, Julian Napadiewicz, Józef Niesiołowski-Gawin, ponadto krajowi inspektorzy szkoł, delegaci C. K. Wydziału Krajowego, reprezentanci wyznań, zawodowi znawcy szkolnictwa i delegaci miast.

    Szkoła – instytucja oświatowo-wychowawcza zajmująca się kształceniem i wychowaniem w państwie, a także siedziba (budynek) tej instytucji oraz jej uczniowie i personel.Wydział Krajowy – organ przygotowawczy i wykonawczy wybierany przez Sejm Krajowy na okres 6 lat (okres kadencji Sejmu Krajowego), ale w praktyce kadencja Wydziału trwała aż do wybrania nowego Wydziału Krajowego przez nowy sejm.

    Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i nastaniu II Rzeczypospolitej rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 8 lutego 1921, wydanym w porozumieniu Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie tymczasowego ustroju władz szkolnych na obszarze b. Galicji (Dz. U. R. P. nr 15 z 18 lutego 1921 r. poz. 91) zniesiono Radę Szkolną Krajową, istniejącą na zasadzie galicyjskich ustaw krajowych z 15 lutego 1905 i z 9 maja 1907, natomiast z obszaru dotychczaso podległego RSK tym samym rozporządzeniem utworzono Okręg Szkolny Lwowski.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Józef Stachowicz (ur. 27 stycznia 1900 w Posadzie Jaćmierskiej k. Sanoka, zm. 22 lipca 1985 w Sanoku) – polski pedagog, polonista, organizator tajnego nauczania w powiecie sanockim.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pełna nazwa: C. K. Rada Szkolna Krajowa Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
    2. Pełna nazwa: Landesschulrat für das Königreich Galizien und Lodomerien
    3. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 12.
    4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 68.
    5. Józef Stachowicz: Gimnazjum Męskie w latach 1880–1958. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958.
    6. Józef Krasuski "Historia wychowania", Warszawa 1985, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
    7. Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 12-13.

    Bibliografia, linki[ | edytuj kod]

  • Rada Szkolna Krajowa, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-29].
  • Portl Wiedzy Onet: Rada Szkolna Krajowa
  • Sejm Krajowy – istniejący w Galicji w latach 1861–1918 organ przedstawicielski, kompetentny w niektórych sprawach wewnętrznych Galicji (gospodarka, oświata i kultura).Oktaw Pietruski z Siemuszowy h. Starykoń (ur. 1820 w Brukseli, zm. 23 lutego 1894 we Lwowie) – polski prawnik, działacz polityczny, parlamentarzysta, wicemarszałek sejmu galicyjskiego, przewodniczący Wydziału Krajowego, c.k. radca wyższego sądu krajowego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).
    Książnica Atlas, Zjednoczone Zakłady Kartograficzne i Wydawnicze, wydawnictwo powstałe ze zjednoczenia dwu wydawnictw: założonego w roku 1884 wydawnictwa „Książnica Polska” Polskiego Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych oraz założonego przez Eugeniusza Romera w roku 1921 wydawnictwa kartograficznego „Atlas”. Wydawnictwo działało we Lwowie i w Warszawie w latach 1924-1941 oraz we Wrocławiu w latach 1946-1951. Zostało podzielone w roku 1951 między Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych i Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych.
    Ignacy Dembowski, pseud. i krypt.: I. D., I. J. D., I. J. D. autor tragedii "Wanda", J. D., Jeden z dawnych wychowańców Szkoły Rycerskiej, (ur. 1771 w Krakowie, zm. po roku 1831) – żołnierz polski, uczestnik powstania listopadowego, dramatopisarz, tłumacz i poeta.
    Juliusz Feliks Starkel, ps. i kr. Alfa, Cef, Grześ i inne (ur. 21 maja 1840 w Przeworsku, zm. 13 lipca 1918 we Lwowie) – polski pisarz, publicysta, działacz społeczny.
    Zabór austriacki – ziemie dawnej Rzeczypospolitej zajęte w wyniku rozbiorów przez monarchię Habsburgów, potocznie określaną jako Austrię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.