• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rada Przyboczna

    Przeczytaj także...
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Główna Rada Ruska (Hołowna Ruska Rada; ukr. Головна Руська Рада, HRR) – pierwsza ukraińska organizacja polityczna w Galicji, utworzona w czasie Wiosny Ludów, wiosną 1848.
    Stowarzyszenie Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich (zwane również Stowarzyszeniem Ziemiańskim) – konserwatywna organizacja utworzona 3 maja 1848 we Lwowie w celu obrony praw bogatych ziemian w Galicji.

    Rada Przyboczna (Beirath) – kolaboracyjne ciało doradcze utworzone 29 kwietnia 1848 we Lwowie przy gubernium zarządzanym przez gubernatora Franza Stadiona.

    Gubernator Franz Stadion, aby ograniczyć oddziaływanie demokratów na społeczeństwo Galicji, zdecydował się utworzyć przy swoim urzędzie ciało doradcze, lojalne wobec niego i rządu austriackiego. Planował utworzyć je z arystokratów, w większości niechętnych demokratom i Centralnej Radzie Narodowej, nazywanych we Lwowie „targowicą”. Pomysł ten podsunął mu Karol Jabłonowski.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.28 kwietnia jest 118. (w latach przestępnych 119.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 247 dni.

    Początkowo gubernator próbował pozyskać również demokratów, ale po spotkaniu 27 kwietnia z Franciszkiem Smolką, zrezygnował z tego zamiaru. W związku z tym wysłał 28 kwietnia zaproszenia do niektórych ziemian, rabinów, księży greckokatolickich, mieszczan i urzędników. Byli oni odpowiednio dobrani, tak aby stworzyć pozory reprezentowania społeczeństwa Galicji. Część zaproszonych osób jednak odmówiła.

    Galicyjskie Towarzystwo Kredytowe Ziemskie (GTKZ) – kredytowa instytucja hipoteczna w Galicji z siedzibą we Lwowie, działające w latach 1842-1940. Rada Narodowa Lwowska lub Centralna Rada Narodowa – polska organizacja demokratyczna, mająca cechy parlamentu galicyjskiego, utworzona we Lwowie w okresie Wiosny Ludów, w kwietniu 1848, z inicjatywy członków Komitetu Narodowego. Dążyła do skoordynowania działalności wszelkich rad w Galicji w celu przejęcia władzy.

    W końcu w dniu następnym udało się stworzyć Radę Przyboczną. W jej skład wchodzili: ks. Łukasz Baraniecki, Maurycy Dzieduszycki, Agenor Gołuchowski, Karol Jabłonowski, bp Hryhorij Jachymowycz, Abraham Kohn, Aleksander Krasicki, ks. Mychajło Kuzemśkyj, ks. Mychajło Małynowśkyj, Rachmail Mises, Gwalbert Pawlikowski, Klemens Raczyński, Florian Singer, Fortunat Skarzyński, Antoni Skibiński, Piotr Trzciński, Józef Widman, Adolf Pfeiffer, Leon Ludwik Sapieha.

    Maurycy Ignacy Aleksander Dzieduszycki, pseud. M.J.A. Rychcicki (ur. 10 lutego 1813 w Rychcicach, zm. 22 kwietnia 1877 we Lwowie) – historyk polski, pisarz, wicekurator Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności.Łukasz Baraniecki (ur. 14 października 1798, zm. 30 czerwca 1858) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita lwowski w latach 1849–1858.

    Różne były cele osób działających w tej instytucji: magnateria i bogata szlachta pragnęła powstrzymać lub odwlec zniesienie pańszczyzny i demokratyczne reformy; duchowieństwo greckokatolickie liczyło na reformę szkolnictwa galicyjskiego i poprawę losu ruskiej ludności (przeniosło ono swoją działalność do utworzonej 2 maja Głównej Rady Ruskiej); ksiądz Baraniecki liczył na opiekę gubernatora nad Galicyjskim Towarzystwem Kredytowym Ziemskim; rabini współpracowali z władzą, licząc na ochronę ich mniejszości; urzędnicy liczyli na ochronę przed reformą administracji i przejęciem stanowisk przez Polaków.

    Gubernium - nazwa jednostek administracyjnych zarządu prowincji w Austrii, utworzonych w 1763, a w 1849 przemianowanych na namiestnictwa.Mychajło Małynowśkyj (ur. 1812 - zm. 1894) - ksiądz greckokatolicki, członek lwowskiego kryłosu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I i III kadencji.

    Rada Przyboczna została zorganizowana na wzór Centralnej Rady Narodowej. Liczyła 20 osób, które miały być podzielone na wydziały. Planowano również budowę struktur terenowych w postaci Rad Przybocznych przy cyrkułach i okręgach. Jednak gubernator nie znalazł czasu na określenie statutu i obowiązków rady, co spowodowało trwanie Rady raczej jako klubu dyskusyjnego bez określonych kompetencji.

    29 kwietnia jest 119. (w latach przestępnych 120.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 246 dni. 27 kwietnia jest 117. (w latach przestępnych 118.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 248 dni.

    Rada była zdecydowanie wroga szlachcie, starała się również rozbudzić politycznie lud polski i ukraiński. To wszystko odstręczało szlachtę od współpracy z Radą. Część z nich zrezygnowała z udziału w Radzie po podpisaniu przez gubernatora okólnika znoszącego pańszczyznę w Galicji. Utworzyli oni 3 maja 1848 Stowarzyszenie Ziemiańskie. Ostateczny rozpad Rady nastąpił po tym, jak na początku czerwca Centralna Rada Narodowa doprowadziła do odwołania gubernatora Franza Stadiona do Wiednia.

    Agenor Romuald Onufry hrabia Gołuchowski herbu Leliwa (ur. 8 lutego 1812, zm. 3 sierpnia 1875 we Lwowie), arystokrata polski, austriacki polityk konserwatywny, minister spraw wewnętrznych Austrii w latach 1859-1861, namiestnik Galicji w latach 1849-1859, 1866-1868 oraz 1871-1875 i I ordynat na Skale, kawaler maltański.Mychajło Kuzemśkyj (Michał Kuziemski, ur. 20 lutego 1809 we wsi Szybalin - zm. 5 grudnia 1879 w Laszkach Górnych) – duchowny greckokatolicki (w. l. 1868-1871 unicki biskup chełmski), ukraiński działacz narodowy.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marian Stolarczyk, Działalność lwowskiej Centralnej Rady Narodowej, Rzeszów: Wydaw. WSP, 1994, ISBN 83-900933-6-7, OCLC 835230676.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Franz Stadion, hrabia Warthausen (ur. 27 lipca 1806 w Wiedniu, zm. 8 czerwca 1853 tamże) – polityk i urzędnik austriacki, 1841-1846 gubernator Pobrzeża, 1847-1848 gubernator Galicji, 1848-1849 minister spraw wewnętrznych i minister edukacji Cesarstwa Austriackiego.
    Hryhorij Jachymowycz (ukr. Григо́рій Яхимо́вич, pol. Grzegorz Jachimowicz; ur. 16 lutego 1792 w Podhorcach – zm. 1 maja 1863 we Lwowie) – greckokatolicki biskup przemyski w latach 1848–1860, arcybiskup metropolita lwowski od 1860, jeden z przywódców narodowego ruchu ukraińskiego - w 1848 był inicjatorem powstania i przewodniczącym Głównej Rady Ruskiej.
    Leon Ludwik Sapieha (ur. 18 września 1803 w Warszawie, zm. 11 września 1878 w Krasiczynie) – polski książę, marszałek sejmu galicyjskiego, szambelan dworu królewskiego Mikołaja I Romanowa w 1830 roku, jeden z dowódców powstania listopadowego, odznaczony Orderem Virtuti Militari (1831), założyciel szkoły (późniejszej Akademii Rolniczej) w Dublanach, członek dziedziczny austriackiej Izby Panów, polski polityk i działacz gospodarczy w Galicji, zwolennik pracy organicznej.
    Karol Jabłonowski herbu Prus III (ur. 13 marca 1807 we Lwowie, zm. 19 kwietnia 1885 tamże) – książę, właściciel dóbr, galicyjski polityk konserwatywny oraz członek Izby Panów austriackiej Rady Państwa.
    Franciszek Jan Smolka (ur. 5 listopada 1810 w Kałuszu, zm. 5 listopada 1899 we Lwowie) – polski prawnik, polityk liberalny, działacz społeczny, prezydent parlamentu austriackiego; twórca Kopca Unii Lubelskiej we Lwowie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.704 sek.