• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rada Narodowa Lwowska

    Przeczytaj także...
    Onufrij Krynyćkyj, pol. Onufry Krynicki (ur. 1791, zm. 1867) – ksiądz greckokatolicki, ukraiński działacz społeczny.Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.
    Kasper Boczkowski (ur. w 1800 w Puławach, zm. 11 marca 1873 we Lwowie) – radny i honorowy obywatel Lwowa, rzemieślnik, filantrop.

    Rada Narodowa Lwowska lub Centralna Rada Narodowa – polska organizacja demokratyczna, mająca cechy parlamentu galicyjskiego, utworzona we Lwowie w okresie Wiosny Ludów, w kwietniu 1848, z inicjatywy członków Komitetu Narodowego. Dążyła do skoordynowania działalności wszelkich rad w Galicji w celu przejęcia władzy.

    Zbigniew Roman Fras (ur. 11 lipca 1952 w Przemkowie; zm. 11 września 1998 we Wrocławiu) – polski historyk, badacz polskiej myśli politycznej w XIX wieku oraz historii Galicji i Śląska.Dziennik Mód Paryskich – wydawane we Lwowie czasopismo, poświęcone modzie i literaturze, ukazujące się w latach 1840–1849 (przy czym od 1848 do 1849 roku pod zmienionym tytułem "Tygodnik Polski. Pismo poświęcone Literaturze, Obyczajom i Strojom"). Powstało z inicjatywy krawca Tomasza Kulczyckiego. "Dziennik Mód Paryskich" należał do jednych z pierwszych nowoczesnych czasopism polskich. Od 1848 roku poświęcony był również tematyce politycznej.

    Rada Narodowa Lwowska reprezentowała głównie polskie ziemiaństwo, mieszczaństwo oraz inteligencję, o poglądach demokratycznych. Jej konkurencję stanowiła ukraińska Główna Rada Ruska. Przeciwnikiem Rady było również Stowarzyszenie Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich.

    Główna Rada Ruska (Hołowna Ruska Rada; ukr. Головна Руська Рада, HRR) – pierwsza ukraińska organizacja polityczna w Galicji, utworzona w czasie Wiosny Ludów, wiosną 1848.Ziemianie – warstwa społeczna, w dawnych i współczesnych społeczeństwach, posiadacze znacznych (wielkich i średnich) majątków ziemskich, zwykle obejmowanych drogą dziedziczenia (dziedzice), obywatele ziemscy.

    Utworzenie Centralnej Rady Narodowej[]

    O utworzeniu Rady zdecydowali wieczorem 13 kwietnia Franciszek Smolka, Robert Hefern i Jan Dobrzański, i oni zaprosili członków-założycieli.

    Zebranie założycielskie odbyło się 14 kwietnia 1848 w redakcji Dziennika Mód Paryskich. Wśród założycieli byli: Franciszek Jan Smolka, Robert Hefern, Tadeusz Wasilewski, Jan Dobrzański, Kasper Boczkowski, Józef Dzierzkowski, Ferdynand Cielecki, Michał Czacki, Mieczysław Darowski, Tytus Dzieduszycki, Aleksander Fredro, dr Piotr Gross, ks. Piotr Korotkiewicz, ks. Onufrij Krynyćkyj, Oswald Menkes, Sebastian Moskwa, Albin Ruebenbauer, Marian Sroczyński, ks. Roman Zubrzycki.

    Stowarzyszenie Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich (zwane również Stowarzyszeniem Ziemiańskim) – konserwatywna organizacja utworzona 3 maja 1848 we Lwowie w celu obrony praw bogatych ziemian w Galicji.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    15 kwietnia zdecydowano o utworzeniu czasopisma "Rada Narodowa", którego redaktorem został Jan Dobrzański. Podjęto również decyzję o włączeniu do Rady wszystkich członków delegacji do Wiednia, zorganizowanej przez Komitet Narodowy.

    Organizowanie prac Rady[]

    Gmach Teatru Skarbkowskiego

    Centralna Rada Narodowa zaraz po utworzeniu powiadomiła gubernatora o swoim powstaniu. Równocześnie jej członkowie rozpoczęli opracowywanie programu Rady oraz regulaminu obrad. Rozpoczęto również organizowanie sieci Obwodowych Rad Narodowych, podporządkowując jej lokalne działające już Komitety Narodowe, lub tworząc nowe Rady. 18 kwietnia Rada zaapelowała Rad Obwodowych o przysyłanie delegatów do Centralnej Rady. 10 maja ujednolicono działanie Rad Obwodowych.

    Józef Dzierzkowski (pseudonim Bolesta; ur. 11 stycznia 1807 w Ksawerowie w powiecie owruckim, zm. 13 stycznia 1865) – polski pisarz i publicysta. Prekursor lwowskiej cyganerii literackiej.Inteligencja - określenie warstwy społecznej żyjącej z pracy umysłu, wykształconej ostatecznie w XIX wieku głównie ze zubożałej szlachty, ale również ze stanu mieszczańskiego, rzadziej bogatego chłopstwa i podupadłej arystokracji. Tradycyjnie inteligencja obejmowała nauczycieli, lekarzy, artystów, inżynierów i czasami też urzędników, obecnie - osoby zajmujące pozycje zawodowe, wymagające wyższego wykształcenia.

    Od 16 kwietnia obrady Centralnej Rady odbywały się w gmachu Teatru Skarbkowskiego.

    Skład Centralnej Rady Narodowej[]

    Rada po przyjęciu delegatów szlachty oraz przedstawicieli Rad Obwodowych liczyła około 170 osób.

    Zakończenie działalności Rady[]

    Rada była wielokrotnie bojkotowana przez władze austriackie, co się przyczyniło do rozwiązania jej w czasie pacyfikacji Lwowa przez Austriaków w listopadzie 1848.

    Literatura[]

  • Marian Stolarczyk - "Działalność lwowskiej Centralnej Rady Narodowej", Rzeszów 1994, ISBN 83-900-933-6-7
  • Zbigniew Fras - "Demokraci w życiu politycznym Galicji w latach 1848-1873", Wrocław 1997, ISBN 83-229-1577-2
  • Władza – możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą - indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi - społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.Teatr Skarbkowski – teatr lwowski, mieszczący się w klasycystycznym gmachu, wzniesionym z funduszy hrabiego Stanisława Skarbka w latach 1837-1842, otwarty 28 marca 1842 i funkcjonujący do 1899 r.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Piotr Gross – poseł do Sejmu Krajowego Galicji II, III, IV, V i VI kadencji (1867-1895), właściciel dóbr Koniuszki Siemianowskie, jeden z głównych działaczy "mameluków".
    Jan Dobrzański (ur. w 1819 lub 1820 w Czarnej, zm. w 30 maja 1886 we Lwowie) – polski redaktor i pisarz, dyrektor polskiej sceny teatralnej we Lwowie mieszczącej się w Teatrze Skarbkowskim. Ojciec Stanisława.
    Mieszczaństwo – stan społeczny składający się z obywateli miast (łac. cives), czyli osób wolnych, podlegających prawu miejskiemu, uformowany w średniowieczu. Po upadku państwa stanowego klasa społeczna, nazywana częściej burżuazją (z fr. bourgeoisie - mieszkańcy miast); rzadziej mieszczaństwem nazywa się ogół mieszkańców miast. Ze względu na ideologiczne pejoratywne nacechowanie pojęć "mieszczaństwo" i "burżuazja" współczesna socjologia używa chętniej i częściej określenia klasa średnia.
    Aleksander Fredro, hrabia herbu Bończa (ur. 20 czerwca 1793 w Surochowie, zm. 15 lipca 1876 we Lwowie) – polski komediopisarz, pamiętnikarz, poeta, wolnomularz. Tworzył w epoce romantyzmu.
    Franciszek Jan Smolka (ur. 5 listopada 1810 w Kałuszu, zm. 5 listopada 1899 we Lwowie) – polski prawnik, polityk liberalny, działacz społeczny, prezydent parlamentu austriackiego; twórca Kopca Unii Lubelskiej we Lwowie.
    Wiosna Ludów – seria ludowych zrywów rewolucyjnych i narodowych jakie miały miejsce w Europie w latach 1848 – 1849. W kontekście „Wiosny Ludów” można wyróżnić trzy główne nurty:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.