R-32

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

R-32 (EC 1032, początkowa nazwa R-30) – polski komputer z rodziny RIAD, programowo zgodnych z rodziną IBM 360, produkowany seryjnie w zakładach elektronicznych Elwro od 1975 r. (seria prototypowa w 1974 r.).

R-34 (EC 1034) to polski komputer z rodziny RIAD-2, programowo zgodny z rodziną IBM 370 i RIAD-3, produkowany seryjnie w zakładach elektronicznych Elwro. Rozwinięcie komputera R-32.Komputer (z ang. computer od łac. computare – liczyć, sumować; dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) – maszyna elektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.
R-32 (I197506).jpg
Płyta hybrydowej pamięci ferrytowej FJP, stosowana w komputerze R-32

Geneza[ | edytuj kod]

W latach 70. XX wieku państwa Układu Warszawskiego rozpoczęły produkcję systemów komputerowych wykorzystujących architekturę logiczną i system operacyjny IBM 360. Projekt nazwano z rosyjskiego JS (jednolity system) EMC (elektronicznych maszyn cyfrowych). W Polsce był też stosowany skrót RIAD.

ELWRO 105LN-A – polski elektroniczny kalkulator biurowy produkowany w latach 70. XX wieku przez zakłady Elwro we Wrocławiu. Organy Elwirka - polski zabawkowy syntezator muzyczny, keyboard, produkowany przez Wrocławskie Zakłady Elektroniczne Mera-Elwro około 1982 roku, jedyny instrument muzyczny ich wyrobu. Obudowa została później zaadaptowana dla komputera Elwro 800 Junior, z zachowaniem podstawki na nuty. Miał klawiaturę na dwie i pół oktawy, przycisk, który włączał filtr dolnoprzepustowy i klawisz vibrato.

Produkcja procesorów i urządzeń we/wy została podzielona między sojusznikami. Polsce przypadły: procesory R-32 (później R-34 klon IBM 3031), teleprocesory PTD (kopia IBM 3705), systemy terminali Mera 7904/5 (kopia szwedzkiego STANSABA kompatybilnego z IBM 3270), drukarki DW3 ze złączem IBB i pamięci taśmowe PT-3, PT-5.

Pamięć operacyjna (ang. internal memory, primary storage) – pamięć adresowana i dostępna bezpośrednio przez procesor, a nie przez urządzenia wejścia-wyjścia procesora. W pamięci tej mogą być umieszczane rozkazy (kody operacji) procesora (program) dostępne bezpośrednio przez procesor i stąd nazwa pamięć operacyjna. W Polsce często pamięć ta jest utożsamiana z pamięcią RAM, choć jest to zawężenie pojęcia, pamięcią operacyjną jest też pamięć nieulotna (ROM, EPROM i inne jej odmiany) dostępna bezpośrednio przez procesor, a dawniej używano pamięci o dostępie cyklicznym.Kalkulator – niewielkich rozmiarów, przenośne (najczęściej kieszonkowe) elektroniczne urządzenie liczące (początkowo mechaniczne), służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Dawniej zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych. Obecnie bardziej zaawansowane urządzenia umożliwiają pisanie programów, wykonywanie operacji algebraicznych, na funkcjach matematycznych oraz graficzną prezentację wykresów funkcji – a tym samym coraz bardziej upodobniają się do komputerów. Kalkulator jednak różni się od komputera okrojonymi możliwościami i interfejsem zoptymalizowanym pod kątem obliczeń interaktywnych, a nie programowania.

Komputer R-32 był oryginalną polską konstrukcją bazującą na architekturze logicznej komputera IBM 360 model 50. Zbudowany przez polskich inżynierów w technologii TTL charakteryzował się wyjątkowo małymi jak na tamte czasy rozmiarami. W porównaniu z oryginalnym IBM 360/50 był prawie czterokrotnie mniejszy.

Prędkość pracy to w zależności od egzemplarza od 200 do 240 tys. operacji na sekundę. Ferrytowa pamięć operacyjna występowała w czterech rozmiarach dostępnych u producenta: 256 kB, 512 kB, 768 kB lub 1MB.

Elwro 105L – jeden z pierwszych polskich kalkulatorów biurowych produkowany przez zakłady Elwro we Wrocławiu, wyprodukowany w niewielu egzemplarzach, prototyp kalkulatora Elwro 105LN, od którego różnił się nieco obudową, kolorem klawiszy (jasne) i innym przełącznikiem dokładności obliczeń (przesuwny).EMOS (Elwrowski Mikrokomputerowy Operacyjny System) to system operacyjny przeznaczony dla mikrokomputera Elwro 523 oraz jego następców: Elwro 600 i Elwro 800. System kompatybilny był z systemem CP/M 2.2. Jego rozwinięciem dla architektury 16-bitowej komputerów rodziny Elwro 800 był system CP16.

Większość maszyn, które opuściły Elwro, miały podstawową pamięć 256 kilobajtów. W późniejszym okresie, już poza ELWRO, kilka niezależnych firm rozpoczęło produkcję pamięci półprzewodnikowych do R-32. Najbardziej rozbudowany pracujący egzemplarz miał pamięć 8 MB.

Komputer wyposażony był w cztery kanały (jeden byte muliplexer i 3 kanały selektorowe). Typowo do komputera podłączane były napędy dysków wymiennych produkcji bułgarskiej (o małej niezawodności) o pojemności jednego pakietu 30 MB. Maksymalnie do komputera można było podłączyć 768 takich napędów, ale takiej konfiguracji nie zbudowano. Po specjalnej przeróbce (oryginalne kanały były za wolne) możliwe było podłączenie dysków 100 MB .

System operacyjny (ang. Operating System, skrót OS) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika.Pamięć masowa, (ang.) mass storage memory – jest to pamięć trwała, przeznaczona do długotrwałego przechowywania dużych ilości danych. Pamięć masowa, w odróżnieniu od pamięci operacyjnej, nie adresuje pojedynczych bajtów oraz ma wydłużony czas dostępu.

Ostatni egzemplarz komputera R-32 był eksploatowany jeszcze w XXI wieku w jednej z fabryk w Polsce.

Upadek bloku socjalistycznego nie spowodował automatycznie upadku systemu RIAD.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Elwro 481 Lolek – jeden z pierwszych polskich kieszonkowych kalkulatorów naukowych. Produkowany przez Wrocławskie Zakłady Elektroniczne "Mera-Elwro".
Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) – urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy. Wykonuje on ciąg prostych operacji (rozkazów) wybranych ze zbioru operacji podstawowych określonych zazwyczaj przez producenta procesora jako lista rozkazów procesora.
Komputer trzeciej generacji – komputer zbudowany na układach scalonych małej i średniej skali integracji, które zawierały tylko kilka do kilkunastu struktur półprzewodnikowych na jednej płytce. Trzecią generację rozpoczęła seria 360 komputerów firmy IBM. Komputery te, były budowane w latach 1965-1980. Polski komputer trzeciej generacji to Odra 1305.
Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych (JS EMC, Riad) – systemy komputerowe, opracowywane i produkowane przez kraje RWPG w latach 1970–1991.
Wytwórnia Filmów Oświatowych (WFO) – wytwórnia filmowa w Łodzi, istniejąca od 29 grudnia 1949 roku – została powołana zarządzeniem ministra kultury i sztuki. Przejęła częściowo kompetencje Instytutu Filmowego w Łodzi, działającego od 13 listopada 1945 roku. Była jednym z największych w kraju producentów krótkometrażowych filmów szkolnych i instruktażowych oraz jedynym producentem filmów popularnonaukowych, przeznaczonych dla masowego widza. Od roku 1994 firma nosi nazwę: Wytwórnia Filmów Oświatowych i Programów Edukacyjnych. Dorobek Wytwórni to ok. 5 tysięcy filmów, głównie oświatowych i dokumentalnych.
Elwro 442LC Jacek – jeden z pierwszych polskich kalkulatorów kieszonkowych z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, produkowany przez Wrocławskie Zakłady Elektroniczne Mera-Elwro.
ELWRO 105LN – jeden z pierwszych polskich elektronicznych kalkulatorów biurowych produkowany przez zakłady Elwro we Wrocławiu.

Reklama