• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Quadrans

    Przeczytaj także...
    Domicjan (ur. 24 października 51, zm. 18 września 96), Domitianus, Titus Flavius Domitianus, Imperator Caesar Domitianus Augustus, urodzony w Rzymie syn Wespazjana i Domitilli Starszej. Brat Tytusa Flawiusza i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski z dynastii Flawiuszy panujący od 14 września 81 roku do 18 września 96 roku n.e. W początkach swojego panowania w roku 82 osobiście poprowadził siłami 9 legionów wyprawę wojenną przeciwko germańskim plemionom Chattów, których pokonał i odepchnął w głąb Germanii, rozszerzając Agri Decumates, odbył z tego tytułu uroczysty triumf i przyjął przydomek Germanicus w roku 85. Także w tym roku Dakowie najechali na prowincję Mezję. Po sprowadzeniu posiłków, w tym jednego legionu z Brytanii, Rzymianie ruszyli do kontrnatarcia zakończonego klęską (zniszczony cały legion V Alaude). Na teren wojny przybył osobiście Domicjan (rok 88), lecz wobec groźby najazdu plemion Jazygów, Markomanów, Kwadów oraz buntu, który wzniecił Saturninus, namiestnik Górnej Germanii, został zmuszony do zawarcia pokoju z władcą Daków w roku 89. Uznał go za króla, obiecał coroczne subsydia pieniężne, specjalistów od fortyfikacji obronnych, licząc na nich jako sojuszników przeciwko innym agresywnym plemionom. Decebal miał zwrócić jeńców wojennych oraz wydać część broni, czego nie uczynił. W roku 92 cesarz przeprowadził wyprawę przeciwko Jazygom, Kwadom i Markomanom. Przeprowadził reformy w administracji państwa, na wysokie stanowiska w kancelariach cesarskich powołując zamiast wyzwoleńców ekwitów, do pobierania podatków wyznaczył państwową służbę z prokuratorami do ich pilnowania (zakończył działalność prywatnych spółek publikanów pobierających podatki). Wyższe stanowiska w armii powierzał również ekwitom, pomijając senatorów. Dokończył budowę Koloseum.Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.
    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.
    Kwadrans anonimowy z czasów Domicjana

    Quadrans, kwadrans (łac. quadrāns – ćwierć) – moneta w starożytnym Rzymie równa 1/4 asa.

    Od wprowadzenia asa do obiegu w rzymskim systemie monetarnym (pocz. III w. p.n.e.) stanowił jego podziałkę jako czwarta część (stąd nazwa) tego nominału. Na awersie nosił wyobrażenie głowy Herkulesa, a na odwrocie (poniżej dziobu okrętu) znaczony był trzema punktami (kropkami) jako mający wartość trzech uncji (dlatego niekiedy nazywano go teruncius). W okresie Republiki bity z brązu kwadrans uległ redukcji z pierwotnej wagi 68,25 g do 3,4 grama.

    Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice lub Rzymie, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – w latach 117-138 cesarz rzymski. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.

    W czasach Cesarstwa miedziany kwadrans stanowił nadal czwartą część asa. W systemie monetarnym ustalonym za panowania Augusta był najmniejszą jednostką monetarną o wadze normatywnej 3,24 g; 1600 kwadransów równało się aureusowi (złotemu denarowi). Średnica krążka wynosiła 15-18 mm. Od pozostałych monet różnił się brakiem podobizny panującego cesarza. Funkcjonował w obiegu niemal do końca II stulecia n.e., choć ostatnie obfite i zróżnicowane emisje pochodzą z czasów Trajana.

    Aureus, nummus aureus (złoty pieniądz), denarius aureus – złota moneta rzymska bita od I w. p.n.e. do początków IV w.Nominał - nadawana przez emitenta wartość środka pieniężnego; ułamek lub wielokrotność przyjętej jako obowiązująca jednostki pieniężnej.

    We wschodnich prowincjach cesarstwa określano go grecką nazwą kodrantes (κοδράντης) i tak wymieniony jest w ewangeliach Nowego Testamentu (Mt 5,26; Mk 12,42). Szczególnym zjawiskiem są kwadransy anonimowe (bez inskrypcji) emitowane po Neronie i pochodzące przypuszczalnie z okresu panowania Domicjana. Ponadto z okresu rządów Hadriana znane są emisje nietypowych kwadransów z legendą METAL DELM, zwanych „górniczymi”, gdyż prawdopodobnie służyły jedynie do wypłat w kopalniach.

    Rostrum – wieloznaczne pojęcie z anatomii zwierząt, zwykle stosowane dla określenia struktury o dziobowatym kształcie, m.in.:Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. B. R. Kankelfitz, dz. cyt. w bibliografii, s. 126.
    2. Względnie z okresu 80-160 n.e. (B. R. Kankelfitz, dz. cyt., s. 24).
    3. B. R. Kankelfitz, dz. cyt., s. 142.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Kunisz: Numizmatyka rzymska [w] Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. I. Warszawa 1982
  • Remo Capelli: Manuale di numismatica. Milano 1962
  • B. Ralph Kankelfitz: Römische Münzen von Pompejus bis Romulus. Augsburg 1996
  • Bibel-Lexikon (hrsg. von H. Haag). Leipzig 1970, kol. 1185
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • System monetarny w cesarstwie rzymskim
  • Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.Neron (Lucius Domitius Ahenobarbus, po adopcji przez Klaudiusza Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus, ur. 15 grudnia 37 w Ancjum, zm. 9 czerwca 68 w Rzymie) – cesarz rzymski w latach 54-68, syn Gnejusza Domicjusza Ahenobarbusa i Agrypiny Młodszej, późniejszej żony cesarza Klaudiusza.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Brązy – stopy miedzi z cyną lub innymi metalami i ewentualnie innymi pierwiastkami, w których zawartość miedzi zawiera się w granicach 80-90% wagowych (stopy miedzi, które nie noszą nazwy "brąz", to mosiądze – stopy miedzi i cynku oraz miedzionikiel – stop miedzi z niklem). Składy brązów specyfikuje Polska Norma PN-xx/H-87050.
    Podstawową jednostką był as, złoty aureus liczył 25x16 = 400 asów. W asach początkowo podawano wszystkie sumy (ceny, płace), później dla wygody większe sumy podawano w sestercach lub rzadziej – w denarach. Armia rzymska za Oktawiana liczyła w czasie pokoju 150 000 żołnierzy. Legionista dostawał 228 denarów na rok, czyli 34,2 mln denarów rocznie kosztowało utrzymanie wojsk rzymskich (1 368 000 aureusów, czyli 10,74 tony złota).
    Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.
    Herkules (łac. Hercules) – w mitologii rzymskiej ubóstwiony heros. W późniejszym okresie jego kult zlał się całkowicie z greckim Heraklesem, jednak nawet wówczas Rzymianie zachowali kilka własnych mitów dotyczących tej postaci.
    Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.
    Marek Ulpiusz Trajan (łac. Marcus Ulpius Traianus, ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski w latach 98-117.
    Uncja (skrót: oz, od starego włoskiego słowa onza, teraz wymawianego oncia; symbol aptekarski: ) – pozaukładowa jednostka masy bądź objętości płynów stosowana w starożytnym Rzymie i krajach anglosaskich. Waga uncji może być różna w zależności od systemu wagowego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.