• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Quad

    Przeczytaj także...
    Poland Trophy Dragon Winch Extreme – cykl rajdów samochodowych dla amatorów, organizowany przez firmę Euroforum, na terenie Polski. Wszystkie rundy są rajdami przeprawowymi off-road dla samochodów terenowych i quadów.Wspomaganie układu kierowniczego (także: wspomaganie kierownicy) – stosowany w samochodach i innych pojazdach mechanicznych układ, którego celem jest ułatwienie prowadzenia pojazdu za pomocą zmniejszenia siły, z jaką kierowca musi obrócić kierownicę, by zmienić tor jazdy. Pod wpływem ruchu kierownicy uruchamia się zestaw hydraulicznych lub elektrycznych aktuatorów, które wspomagają siłę mięśni kierowcy poprzez dodanie sił bezpośrednio do układu kierowniczego pojazdu. Zastosowanie wspomagania jest szczególnie przydatne przy niskich prędkościach, gdy zmiana kierunku jazdy samochodu zależy głównie od sił działających na kierownicę.
    Siły zbrojne - siły i środki wydzielane przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej, obrony, ujęte w całość organizacyjną, składającą się z różnych rodzajów wojsk i służb.
    Quad sportowy (Honda Barossa 250)

    Quad (często wymawiane jako kład, poprawniej kwad) (od ang. quadricycle), wszędołaz, czterokołowiec, ATV (od ang. all-terrain vehicle) – pojazd czterokołowy, przeznaczony głównie do sportu i rekreacji.

    Rodzaje wszędołazów[ | edytuj kod]

    Czterokołowiec terenowy, kierowany przez żołnierza
    Wykorzystanie w ratownictwie medycznym (Yamaha Grizzly 700)

    ATV jest otwartym pojazdem (bez kabiny), przeznaczonym do jazdy poza drogami utwardzonymi. Wszędołazy mogą być trójkołowe (trajka), czterokołowe, a także sześcio- lub ośmiokołowe; mogą mieć także napęd gąsienicowy. Definicja American National Standards Institute określa, aby taki pojazd był używany przez pojedynczą osobę siedzącą na nim okrakiem. Pojazd powinien mieć opony o obniżonym ciśnieniu (ułatwiające poruszanie się po grząskim terenie) i kierownicę typu motocyklowego.

    Tablica rejestracyjna – tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr), umożliwiający identyfikację każdego pojazdu.Motocross (oznaczany też skrótami MotoX, MX i cross , kross) – forma wyścigów motocyklowych rozgrywana na specjalnych torach do tego przystosowanych. Tory motocrossowe usypane są zazwyczaj z piasku, gliny lub ziemi. W wyścigu motocrossowym przeważnie bierze udział 40 zawodników. Wyścig w mistrzostwach świata trwa 30 minut + 2 okrążenia. Długość wyścigu zależy od rangi zawodów. Zawodnicy ścigają się na specjalnie przeznaczonych do tych wyścigów motocyklach o pojemnościach od 50 cm³ do 525 cm³.

    Ze względu na walory napędowe znajduje również zastosowanie w wojsku, ratownictwie górskim, rolnictwie. Ze względu na zastosowanie te pojazdy są zwykle dzielone przez producentów na:

  • sportowe – wyścigowe,
  • terenowe – przeprawowe (utility),
  • rekreacyjne.
  • Pierwsza grupa charakteryzuje się zwykle napędem na dwa tylne koła (2×4) i dużym skokiem zawieszenia. Przeznaczona jest teoretycznie do szybkiej jazdy po niezbyt wymagającym terenie. Różnią się ogólnym wyglądem, nieco sportowym, podkreślając ich moc i dynamikę. Ich pojemność rozpoczyna się już od najmniejszych liczb 50 cm³ do 1000 cm³, które są w stanie osiągnąć prędkość ponad 140 km/h. Główną klasą pojemności quadów sportowych jest pojemność 450 cm³. Pojazdy te są wyposażane w lekką aluminiową ramę, specjalne kierownice oraz amortyzatory gazowe. Osiągają one moc około 42 koni mechanicznych. Produkują je firmy takie jak: Cf Moto, TGB, Bashan, Kawasaki, Honda, Yamaha, Suzuki, Polaris, Bombardier Can-am.

    Supermoto (inne nazwy: Supermotard, SM) - rodzaj sportu motocyklowego łączący cechy wyścigów motocrossowych i ulicznych, odbywających się na obu rodzajach nawierzchni.Runo leśne – najniższa, przyziemna warstwa roślin i grzybów w lesie, przykrywająca jego dno. W skład runa wchodzą krzewinki, rośliny zielne, mszaki oraz nalot drzew i krzewów, według niektórych źródeł także niskie krzewy. Termin poza znaczeniem zwyczajowym stosowany jest głównie w leśnictwie. W opisie struktury warstwowej roślinności w botanice (zwłaszcza w fitosocjologii) osobno rozdziela się zazwyczaj warstwy krzewów, osobno roślin zielnych i krzewinek oraz mszaków i porostów.

    Modele terenowe mają zazwyczaj napędzane wszystkie cztery koła (4×4), aczkolwiek często pozostawiana jest możliwość odłączania przedniego napędu. Wiele modeli wyposaża się w blokady przedniego mostu oraz wspomaganie kierownicy. Grupa ta jest przeznaczona do jazdy w ciężkim terenie (np. bagna, głęboki śnieg). Moc silników przekracza 80 KM, a pojemność silników dochodzi do 995 cm³. Ich prędkość maksymalna nie przekracza 130 km/h, lecz są w stanie wjeżdżać na bardzo strome wzniesienia i docierać do trudno dostępnych miejsc.

    Motorower, moped – jednośladowy lub dwuśladowy pojazd, posiadający dwa, trzy lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ lub silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h.Polski Związek Motorowy (PZM, PZMot) – powstał 30 stycznia 1950 roku, jako efekt połączenia Automobilklubu Polski (rok założenia 1909) i Polskiego Związku Motocyklowego (rok założenia 1924). Jest związkiem stowarzyszeń i działa na podstawie Prawa o Stowarzyszeniach (ustawa z dn. 07.04.1989r.) oraz według Ustawy o Sporcie z dn. 25.06.2010r..

    Quady rekreacyjne stoją pomiędzy quadami sportowymi a terenowymi. Służą do wyjazdu na wycieczki krajoznawcze oraz różnego rodzaju spotkania integracyjne, są również często wykorzystywane do wypożyczalni quadów, ponieważ naprawa ich nie jest skomplikowana. Ich modele mają w zależności od potrzeby użytkownika napęd na 2 lub 4 koła.

    Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) – rodzaj ubezpieczenia majątkowego. Na mocy umowy ubezpieczenia OC zakład ubezpieczeń przejmuje na siebie ekonomiczne skutki wyrządzonych osobom trzecim szkód, pod warunkiem że ubezpieczony jest zobowiązany do ich naprawienia na podstawie odpowiedzialności deliktowej (za czyny niedozwolone - art. 415 KC) lub kontraktowej (za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy - art. 471 KC), w tym szkód wyrządzonych przez osoby, za które ubezpieczony ponosi odpowiedzialność przewidzianą przepisami prawa cywilnego. Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej można podzielić na obowiązkowe i dobrowolne. Ograniczenie obligatoryjnej odpowiedzialności ubezpieczyciela stanowi tzw. suma gwarancyjna. W określonych prawem przypadkach towarzystwo ubezpieczeniowe może dochodzić od ubezpieczającego zwrotu wypłaconego osobie trzeciej odszkodowania (tzw. regres ubezpieczeniowy nietypowy).Wszędołaz – prototypowy, lekki pojazd terenowy wykonany w Zakładzie Transportu Energetyki w Radomiu. Pojazd nie wszedł do produkcji seryjnej.

    Wskutek dużej konkurencji producenci (głównie tanich marek dalekowschodnich) decydują się na tworzenie modeli, których nie da się jednoznacznie przyporządkować do którejkolwiek z powyższych grup. Są to jednak przypadki marginalne, praktycznie nie występujące u największych producentów.

    Mechanizm różnicowy (przekładnia różnicowa), potocznie dyferencjał (od słowa dyferencja - dawn. różnica) – przekładnia mechaniczna zębata, wynaleziona w starożytnych Chinach, stosowana od czasów Carla Friedricha Benza w układzie napędowym pojazdów.Motocykl – jedno- lub dwuśladowy mechaniczny pojazd drogowy bez nadwozia, posiadający dwa (lub więcej) koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o masie własnej do 400 kg i o pojemności powyżej 50 cm³ (do II wojny światowej – powyżej 100 cm³), przeznaczony do przewozu jednej lub dwóch osób (niekiedy trzech, w przypadku zainstalowania wózka bocznego, tzw. kosza).

    Importowane quady (głównie chińskie) do pojemności silnika 200 cm³ mają sztywną tylną oś bez mechanizmu różnicowego, napędzaną łańcuchem. Ta oś jest resorowana amortyzatorem i ma jeden hamulec (najczęściej tarczowy). Takie quady mają silniki stosowane głównie w skuterach (różnicą jest to, że tylne ramię zamiast wahacza ma zębatkę).

    Most napędowy to zespół elementów nośnych i mechanizmów napędowych, spełniające zadania osi przejmującej część ciężaru pojazdu oraz przekazuje napęd z wału napędowego na koła jezdne.Suzuki Motor Corporation (jap. スズキ株式会社, Suzuki Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo produkujące wiele modeli samochodów, motocykli, silników do motorówek i wiele innych silników spalinowych różnego zastosowania. Należy do wielkiej czwórki (Suzuki, Yamaha, Honda oraz Kawasaki) największych dystrybutorów motocykli na świecie. Suzuki posiada 15 fabryk w 14 krajach i 133 dystrybutorów w 119 krajach.

    | edytuj kod]

    Jak w przypadku wszelakich pojazdów kołowych tak i w tym wypadku tuning quadów można podzielić na dwa główne rodzaje: mechaniczny i wizualny.

    Tuning wizualny polega na ingerowaniu w całokształt składający się na ogólny wygląd i estetykę postrzegania pojazdu przez kierowców, w tym głównie innych posiadaczy quadów. W Polsce ten rodzaj modyfikacji nie jest zbytnio rozpowszechniony (w przeciwieństwie do posiadaczy samochodów osobowych). Wynika to ze specyfiki właścicieli pojazdów, którym zazwyczaj zależy na lepszych osiągach tych pojazdów, niż na walorach czysto estetycznych. Nie bez znaczenia pozostaje także funkcja samego ATV, który często stawiany jest przed trudnymi próbami terenowymi, a co za tym idzie narażony jest na możliwość przewrócenia.

    Zawodnik – osoba biorąca udział w przedsięwzięciu najczęściej o charakterze sportowym, w którym konkuruje z innymi osobami. W zależności od rodzaju i charakteru przedsięwzięcia zawodnik może również współpracować z grupą osób (drużyną), aby konkurować, na ściśle określonych zasadach, z inną grupą zawodników.Kawasaki Heavy Industries – japoński koncern powstały z połączenia w 1969 r. trzech firm: Kawasaki Dockyard, Kawasaki Rolling Stock Manufacturing i Kawasaki Aircraft. Marka "Kawasaki" jest obecnie kojarzona głównie z motocyklami, choć dochody firm pochodzą przede wszystkim z budowy statków, maszyn budowlanych i realizacji wielkich inwestycji budowlanych. Przed i w trakcie II wojny światowej koncern budował też samoloty bojowe i okręty.

    Tuning mechaniczny stawia przed właścicielami quadów większe pole do popisu. W przypadkach zawodników występujących w zawodach sportowych organizowanych w różnych kategoriach opisanych poniżej, jest to niemal podstawą do odniesienia sukcesu. Nierzadko cena wymienionych, ulepszonych części przewyższa wartość ATV w jego podstawowej, fabrycznej wersji. Zakres części poddawanych tuningowi w tych pojazdach jest szeroki. W zależności od upodobań właścicieli oraz potrzeb modyfikacje zaczynają się od montowania mocniejszych silników lub modyfikacji starych. Istnieją na rynku zestawy, tzw. tuning kity, w skład których wchodzą elementy do modyfikacji układów dolotowych (dysz, gaźników, filtrów) przez procesory ze sportowymi mapami zapłonów, na wydechach skończywszy. W zależności od potrzeb wymianie lub modyfikacji ulegają układy napędowe, łańcuchy, zębatki czy wały napędowe.

    Rajd Dakar (dawniej Paryż-Dakar) to doroczny rajd terenowy organizowany obecnie przez Amaury Sport Organisation na początku roku. Rajd dostępny jest również dla amatorów, którzy stanowią około 80% uczestników.Pojazd mechaniczny – pojazd kołowy na stałe zaopatrzony w silnik, będący jego napędem. Pojazdy mechaniczne służą do transportu drogowego ludzi i przedmiotów oraz do ciągnięcia przyczep i naczep. Mogą one służyć również do napędu innych maszyn (np. maszyn rolniczych). Nie jest pojazdem mechanicznym rower z zamontowanym silnikiem, jeżeli jego konstrukcja pozwala na poruszanie się w konwencjonalny sposób (za pomocą mięśni nóg). Inne pojazdy są sprecyzowane w Dzienniku Ustaw z 2005 roku, numer 108, pozycja 908,lecz nie ma tam "pojazdu mechanicznego". Wyjaśnia to jedynie Dziennik Ustaw 03.124.1152, artykuł 2, punkt 10 A, powołując się na Prawo o ruchu drogowym, aby określić które pojazdy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu OC. Wynika z tego, że motorower trzeba ubezpieczyć, natomiast rower nie trzeba, lecz nie wiadomo czy mogą wyjechać na drogi publiczne rowerem, czy motorowerem osoby, które zostały skazane wyrokiem sądowym często interpretowanym jako "zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych", gdyż nie ma nigdzie definicji "pojazd mechaniczny" w Prawie o Ruchu Drogowym.

    Popularność quadów połączona z niedostatkiem dostępnych torów do jazdy terenowej powoduje, że wielu ich miłośników wchodzi w konflikt z prawem i stanowi problem w ochronie przyrody. Jazda w warunkach terenowych poza gruntami prywatnymi, w szczególności w lasach państwowych i obszarach chronionych, wiąże się z łamaniem prawa ograniczającego dostępność takich miejsc dla pojazdów mechanicznych i powodowaniem szkód w runie (rozjeżdżanie) i zwierzostanie (potrącenia, płoszenie).

    Kilometr na godzinę – powszechnie stosowana jednostka szybkości lub wartości prędkości, oznaczana km/h. W języku angielskim używane są również oznaczenia kph oraz kmph (przez analogię do mph). Obiekt poruszający się z prędkością 1 km/h w ciągu 1 godziny przebędzie drogę 1 kilometra.Yamaha Group – japoński koncern, założony 12 października 1887 przez Torakusu Yamahę, notowany na giełdzie w Tokio.

    W ostatnich latach zwiększyła się liczba takich pojazdów na ulicach. Pojazdy posiadają fabryczną homologację (wybrane modele) umożliwiającą poruszanie się po drogach państwowych. W Polsce pojazdy obecnie produkowane oraz homologowane są w trzech kategoriach:

  • pojazd samochodowy inny – jako pojazdy czterokołowe, których masa bez obciążenia nie przekracza 400 kg (kategoria L7e) i których maksymalna moc użyteczna silnika nie przekracza 15 kW,
  • ciągnik rolniczy – maksymalna moc użyteczna silnika nie jest ograniczana, pojazd może poruszać się maksymalnie z prędkością 40 km/h (kategoria T3a) albo 60 km/h (kategoria T3b).
  • W pierwszym przypadku do poruszania się po drodze publicznej wymagane jest prawo jazdy kategorii B lub B1, w drugim – B (tylko w Polsce) lub T.

    Sport motorowy – dziedzina sportu, obejmująca współzawodnictwo na pojazdach lądowych napędzanych silnikami, najczęściej spalinowymi, odrzutowymi, turbinowymi lub rakietowymi. Zadania polskiego związku sportowego w dziedzinie sportu motorowego realizuje Polski Związek Motorowy.Honda Motor Co. (jap. 本田技研工業株式会社 – Honda Giken Kōgyō Kabushiki Kaisha) – japońska, międzynarodowa korporacja produkująca samochody, motocykle, skutery, samoloty, silniki oraz różnego rodzaju maszyny do celów budowlanych, rolniczych i innych. Obecnie jest największym producentem silników na świecie. Produkuje ich ponad 25 milionów rocznie. Zakłady produkcyjne umieszczono w ponad 30 różnych krajach. Główna siedziba znajduje się w Tokio. Natomiast siedziba Honda Motor Europe Ltd. znajduje się w Slough (Wielka Brytania).

    | edytuj kod]

    Kategoria ATV uczestniczy w rajdzie Dakar.

    Wykorzystanie ATV w motocrossie

    Dyscyplina sportu polegająca na jeździe ATV jest najbardziej rozwinięta w Stanach Zjednoczonych Ameryki.

    Najbardziej znanym europejskim wyścigiem jest 12-godzinny tzw. nieoficjalny mundial, rozgrywany corocznie we francuskim miasteczku Pont de Vaux. Uczestniczy w nim 120 drużyn z całego świata, w tym z Polski i Niemiec. Do tej pory najlepsze 11 miejsce zajął JPG Racing Team w składzie Jacek Stelmaszyk, Piotr Majkowski, Grzegorz Brzozowski.

    Pojazd – urządzenie do transportu ludzi lub towarów, w różnych środowiskach: na kołach, gąsienicach, płozach, w przestrzeni kosmicznej (wynoszony rakietą nośną), w głębinach morskich. Pojazd może być napędzany własnym źródłem napędu (zasilanym z własnego lub zewnętrznego źródła energii), ciągnięty lub pchany. Pojazdy poruszające się w wodzie, powietrzu lub kosmosie określa się jako statki (statek wodny, statek powietrzny, statek kosmiczny).Wyścig – szybkościowa konkurencja sportowa, w której, według ustalonych zasad, trzeba zwykle pokonać określoną trasę w jak najkrótszym czasie, bądź w określonym czasie jak największy dystans (np. wyścig 24h Le Mans).

    W Polsce zawody organizowane są przez Polski Związek Motorowy pod patronatem Polskiego Stowarzyszenia Czterokołowców ATV Polska oraz przez pasjonatów organizujących cykle rajdów przeprawowych.

    W rajdach kategoryzowanych można startować w następujących konkurencjach (w nawiasie rok organizacji pierwszych zawodów w Polsce):

  • motocross (wyścigi po torze bez nawierzchni asfaltowych, często z usypanymi rampami wymuszającymi skoki; 2000),
  • enduro (wytrzymałościowe wyścigi po trasie terenowej; 2000 – klasa 4K, 2003 – klasa 2K),
  • supermoto (wyścigi po torze asfaltowo-szutrowym z rampami wymuszającymi skoki; 2000),
  • cross country (długie, zazwyczaj 90 minutowe wyścigi na specjalnym torze sprawnościowym).
  • Zawodnicy podzieleni są na następujące klasy:

    Ratownictwo medyczne to zespół działań fachowej pierwszej pomocy, udzielanych w celu ratowanie życia i zdrowia ludzkiego w razie nagłych zagrożeń, np. wypadków chemicznych i technicznych.Gąsienicowy układ bieżny - mechanizm umożliwiający poruszanie się pojazdów w terenie przy pomocy gąsienic, które zwiększają powierzchnię styku pojazdu z podłożem zmniejszając jednocześnie nacisk jednostkowy i poprawiając przejezdność terenu. Wykorzystywany jest w czołgach, transporterach opancerzonych, koparkach, spycharkach i innych ciężkich maszynach manewrujących na nawierzchniach nieutwardzonych. W ostatnich latach napęd gąsienicowy znajduje również zastosowanie w maszynach rolniczych; ciągnikach wielkich mocy, kombajnach zbożowych.
  • 2K – quady z napędem na dwa tylną oś,
  • 4K – quady z napędem na przednią i tylną oś.
  • Kategorię ATV ustanowiono w wielu rajdach samochodowych off-road jak Puchar Polski Off-Road, Poland Trophy czy Ładoga Trophy.

    Bezpieczeństwo[ | edytuj kod]

    ATV poruszające się na polskich drogach powinny być zarejestrowane, posiadać tablice rejestracyjne i mieć ubezpieczenie OC. Do stycznia 2013 ich prowadzenie było dozwolone na tych samych zasadach jak motoroweru.

    Od 19 stycznia 2013 roku weszła w życie nowelizacja Prawa o ruchu drogowym, która wprowadziła definicję czterokołowca. Od tej pory pojazdy tego typu są traktowane jako:

    Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.Pojazd samochodowy – według kodeksu drogowego jest to pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h. Określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego.
  • czterokołowce – pojazdy samochodowe przeznaczony do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza 550 kg w przypadku przewozu rzeczy i 400 kg w przypadku przewozu osób. Do poruszania się dużym ATV potrzebne jest prawo jazdy kategorii B lub B1.
  • czterokołowce lekkie – czterokołowce, których masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h. Obowiązkowe jest prawo jazdy kategorii AM lub dowolnej innej kategorii, która uprawnia również do kierowania motorowerem.
  • Częste są wypadki powodowane przez osoby niemające prawa prowadzić tego typu pojazdów (nawet małe dzieci). Rozwijane prędkości dochodzą do 70 km/h. Same pojazdy mogą rozwijać prędkości do 130 km/h.

    Opona pneumatyczna – zewnętrzna część koła o przekroju otwartym, nakładana na felgę lub obręcz i wypełniana powietrzem (lub innym gazem) pod ciśnieniem. Jest elementem pojazdu kontaktującym się z podłożem, zapewnia przenoszenie ciężaru pojazdu, sił napędu, hamowania i skrętu, a także podstawową amortyzację w czasie jazdy.Off-road (pisane też: offroad, off road) (z ang. poza drogą) – sport motorowy polegający na jeżdżeniu specjalnie przygotowanym samochodem (samochodem terenowym) po nieutwardzonych drogach.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. pierwotne określenie dotyczy polskiego pojazdu terenowego wszędołaz
    2. Prawo jazdy kategoria AM zamiast karty motorowerowej, infor.pl [dostęp 2014-02-23].
    3. Prawo o ruchu drogowym, art. 2 pkt 42b) (Dz.U. z 2020 r. poz. 110)
    4. Prawo o ruchu drogowym, art. 2 pkt 42c) (Dz.U. z 2020 r. poz. 110)
    5. Tragiczny wypadek na quadzie – 14-latka nie żyje [dostęp 2010-07-05].
    6. Czterolatek wjechał quadem prosto pod samochód [dostęp 2010-07-05].
    7. Dzieci legalnie jeżdżą 70 km/h i tracą życie [dostęp 2010-07-05].
    8. 2017 Polaris Sportsman XP1000: Test, „ATV Rider” [dostęp 2017-07-11] (ang.).
    Prawo jazdy – dokument, wydany przez odpowiednie organy państwowe, regionalne lub samorządowe, potwierdzający uprawnienia jego posiadacza do prowadzenia pojazdów silnikowych.Ratownictwo górskie – działania związane z prowadzeniem akcji ratowniczych w terenie górskim, poszukiwanie zaginionych osób, udzielanie pomocy medycznej ofiarom wypadków, transport poszkodowanych do miejsc, gdzie można im udzielić pełnej pomocy medycznej; również działania prewencyjne związane z informowaniem o zagrożeniach, niebezpieczeństwie lawin i spodziewanych załamaniach pogody.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.