• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pyknidium

    Przeczytaj także...
    Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych (oznaczany jako n). Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.
    Konidiom – występująca u grzybów wielostrzępkowa struktura, w której powstają zarodniki bezpłciowe – konidia. Wyróżnia się następujące typy konidiomów:
    Pyknidium
    Fotografia mikroskopowa spermogonium rdzy zbożowej

    Pyknidium, lub piknidium (łac. picnidium, picnidia) – forma zarodnikowania konidialnego, występująca u grzybów. Jest to jednokomorowa niewielka struktura z ujściem na szczycie. Pyknidia mają kulisty lub wydłużony kształt, powstają w nich w wyniku rozmnażania bezpłciowego zarodniki zwane pykniosporami. Pyknidia czasami nazywane są również pykniami. Na powierzchni plechy widoczne są jako zazwyczaj ciemne kropeczki lub brodawki z otworkiem na szczycie.

    Pykniospora, pyknospora lub pyknokonidium (l. mn. pykniospory, pyknospory, pyknokonidia) – rodzaj konidium, czyli zarodnika grzybów powstającego w wyniku rozmnażania bezpłciowego (mitozy). Pykniospory (pyknokonidia) występują głównie u grzybów workowych, rzadziej u grzybów podstawkowych. Są bardzo drobne, mają kształt elipsoidalny, bardziej lub mniej wydłużony i mogą być proste lub zgięte. Powstają w niewielkich tworach zwanych pyknidiami.Acerwulus (łac. acervulus, l. mn. acervuli)) – tworzone przez niektóre gatunki grzybów skupiska bezpłciowo wytwarzanych zarodników konidialnych. Tworzą je zwłaszcza grzyby pasożytnicze na komórkach skórki, pod nabłonkiem zaatakowanej rośliny. Acerwulusy mają postać ułożonych palisadowo konidioforów, na końcach których wytwarzane są konidia. Wydostają się przez otwór powstały w wyniku rozerwania skórki

    Pyknidia występują m.in. u grzybów pasożytniczych. Wyrastają na powierzchni zaatakowanej przez grzyba rośliny lub wewnątrz jego tkanek. Czasami zebrane są w złożone twory zwane podkładkami. U niektórych gatunków wewnątrz pyknidiów oprócz zarodników znajduje się także substancja o własnościach higroskopijnych. Przy odpowiedniej wilgotności powietrza substancja pęcznieje i przez otworek w postaci wstęg wynosi konidia na zewnątrz, umożliwiając ich rozsiewanie. Pyknidia występują również u niektórych porostów.

    Pionnot – występująca u niektórych gatunków grzybów struktura służąca do wytwarzania bezpłciowych zarodników konidialnych. Jest odmianą sporodochium. Odróżnia się od niego tym, że w środku wypełniony jest śluzowatą substancją. Pionnoty występują zazwyczaj u grzybów pasożytniczych, np. u Fusarium.Spermogonium – występujące u niektórych grzybów podstawkowych struktury z otworkiem na szczycie, służące do wytwarzania zarodników. Są odmianą pyknidium i są do niego podobne. Występują np. u przedstawicieli rzędu rdzowców (Pucciniales). U rdzy zbożowej (Puccinia graminis) spermogonia występują na górnej powierzchni liści berberysu. Są bardzo drobne, żółtopomarańczowe, wytwarzają spermacja oraz wydzielają słodki płyn zwany nektarem. Zanurzone są w tkance liści berberysu, niewiele tylko wystając nad ich powierzchnię. Otoczone są płonnymi strzępkami, których końce wystające nad powierzchnią liścia tworzą receptory otaczające otwór spermogonium. Spermacja powstające wewnątrz spermogonium nie są zdolne do zakażania innych roślin. Ich zadanie jest inne. Są haploidalne i są dwóch rodzajów: (+) i (–). Roznoszone są przez owady zwabione nektarem wydzielanym przez spermogonia. Pomiędzy dwoma różnoimiennymi spermacjami może nastąpić kariogamia, częściej jednak zachodzi ich kontakt z receptorami spermogoniów o innym znaku, i wówczas dochodzi do kariogamii różnoimiennych jąder. Następuje spermatyzacja i powstaje grzybnia dwujądrowa, diploidalna, a z niej rozwijają się ecja, które wytwarzają ecjospory zdolne do zakażania zbóż. Ma to znaczenie dlatego, że czasami zdarza się, że na jednym liściu wykiełkowała tylko bazydiospora jednego znaku (+ lub –). Z grzybni wyrosłej z takiej bazydiospory nie może się rozwinąć ecjum, konieczna jest jej koniugacja z grzybnią przeciwnego znaku. Dzięki spermogonium staje się to możliwe – owady mogą bowiem przynieść spermacja o innym znaku z innych liści berberysu.

    Specyficznego rodzaju pyknidia wytwarzane są przez niektóre gatunki grzybów, np. z rzędu rdzowców (Pucciniales). Są to tzw. spermogonia. Powstające w nich spermacjahaploidalne, dwóch rodzajów (+ i –). Struktury te nie służą jednak bezpośredniej propagacji grzyba. Powstające wewnątrz spemogoniów komórki mają charakter płciowy. Dzięki nim, w cyklu rozwojowym rdzawnikowych rozpocznie faza jader sprzężonych, typowa dla podstawczaków.

    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.Rdza zbożowa (Puccinia graminis Pers.) – gatunek grzybów z rodziny rdzowatych (Pucciniaceae). Występuje w dwóch podgatunkach:

    Pyknidium to jeden z rodzajów konidiomów. Pozostałe to: koremium, pionnot, acerwulus, kupula, pyknotyrium, sporodochium.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Joanna Marcinkowska: Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii. Warszawa: PWRiL, 2012. ISBN 978-83-09-01048-7.
    2. Karol Mańka: Fitopatologia leśna. Wyd. VI. Warszawa: PWRiL, 2005. ISBN 83-09-01793-6.
    3. Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
    4. Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
    5. Janusz Błaszkowski, Mariusz Tadych, Tadeusz Madej, Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii, Szczecin: Wyd AR w Szczecinie, 1999, ​ISBN 83-87327-23-9
    6. Selim Kryczyński, Zbigniew Weber (red.), Fitopatologia, t. 1. Podstawy fitopatologii, Poznań: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2010, s. 258, ISBN 978-83-09-01063-0.
    Rozmnażanie bezpłciowe, wegetatywne, agamiczne - typ rozmnażania organizmów, który nie jest związany z wytwarzaniem komórek generatywnych czyli gamet. Organizm potomny powstaje z części organizmu rodzicielskiego. U bakterii może dojść do prostego przewężenia i powstania dwóch komórek potomnych z jednej rodzicielskiej, organizm rozgwiazdy może zostać odtworzony tylko z jednego ramienia oderwanego od organizmu rodzicielskiego, rośliny mogą wytwarzać bulwy, cebule, rozłogi, porosty urwistki itd. (patrz typy rozmnażania bezpłciowego poniżej).Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).




    Warto wiedzieć że... beta

    Sporodochium (l. mn. sporodochia) – u grzybów jest to zbudowana z wielu strzępek struktura, w której w wyniku rozmnażania bezpłciowego wytwarzane są zarodniki typu konidium. Sporodochia występują na powierzchni, kształtem przypominają poduszki. Utworzone są z pseudoparenchymy z wzniesionymi konidioforami, na których powstają konidia.
    Koremium czyli synnema – występująca u grzybów wielostrzępkowa struktura, w której powstają zarodniki bezpłciowe – konidia. Koremium to pęczek trzonków konidialnych, które w dolnej części są ciasno splątane, a w górnej rozgałęziające się i wachlarzowato rozchodzące na boki. Występują np. u grzybów należących do rodzajów Coremium, Graphium.
    Piknotyrium lub pyknotyrium – występująca u niektórych gatunków grzybów struktura służąca do wytwarzania bezpłciowych zarodników konidialnych. Jest to spłaszczony, tarczkowaty twór z konidioforami i promieniście popękaną ścianą górną, a czasami także dolną. Piknotyrium występuje np. u pasożytniczego grzyba Peltaster fructicola.
    Podkładka – u grzybów jest to zbita warstwa grzybni złożona z mocno z sobą splecionych płonnych strzępek. U niektórych gatunków grzybów workowych powstają na niej otocznie (perytecja), w których wytwarzane są w wyniku podziału płciowego zarodniki. Podkładkę u grzybów workowych nazywa się również stromą.
    Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. Spermacja występują u krasnorostów. Wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium). Niekiedy spermacjami określa się również nieruchliwe, unoszone przez powietrze gamety męskie grzybów, a nawet pewnego rodzaju konidia (piknospory), mimo że wytwarzane są przez grzybnie obu płci.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.727 sek.