• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Puy de Dôme

    Przeczytaj także...
    Święte góry - góry otaczane w danej kulturze specjalną czcią. Niemal każda religia ma jakąś świętą górę, albo chociaż góry związane z działalnością ich bóstw, świętych czy proroków.Masyw Centralny (fr. Massif central) – wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji, zajmująca powierzchnię około 85 tys. km². Wznosi się średnio 400-700 m n.p.m., a najwyższym szczytem jest położony w północnej części Puy de Sancy (1885 m n.p.m.), będący częścią krawędzi krateru wulkanu Mont Dore. Doliny rzek (m.in. Loary, Allier, Dordogne, Lot i Tarn) rozdzielają go na odrębne płaskowyże i grupy górskie. Najciekawsza z nich to położone w południowej części Sewenny.
    Merkury (łac. Mercurius) – rzymski bóg handlu, zysku i kupiectwa; także złodziei i celników, posłaniec bogów. Jego imię pochodzi prawdopodobnie od łacińskiego merx, lub też mercator, co oznacza "kupiec". Za jego odpowiednika w mitologii greckiej można uznać Hermesa, zaś w panteonie etruskim – Turmsa.

    Puy de Dôme – szczyt górski w paśmie górskim Chaîne des Puys (Masyw Centralny), wygasły wulkan typu kopułowego. Jego wysokość wynosi 1464 m n.p.m. Jest najmłodszym z wulkanów tego obszaru Francji, ostatnia erupcja miała miejsce około 5760 roku p.n.e. Szczyt położony jest około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand, stolicy departamentu Puy-de-Dôme, którego nazwa pochodzi właśnie od tego szczytu. Szczyt położony jest na obszarze Regionalnego Parku Przyrody Wulkanów Owernii.

    Evangelista Torricelli (ur. 15 października 1608 w Faenzy, zm. 25 października 1647 we Florencji) – włoski fizyk i matematyk.Tour de France (pol. Wyścig dookoła Francji) – znany też jako La Grande Boucle (pol. Wielka Pętla) lub Le Tour (pol. Wyścig) – wieloetapowy, trzytygodniowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Francji – a nierzadko również krajów ościennych – najczęściej w lipcu (czasami na przełomie czerwca i lipca). Należy do cyklu World Tour Międzynarodowej Unii Kolarskiej (UCI).

    Historia[]

    Charakterystyczny, dominujący nad okolicą szczyt Puy de Dôme był uznawany w czasach przedchrześcijańskich za świętą górę. Na szczycie powstawały miejsca kultu, m.in. odkryta w 1873 galoromańska świątynia ku czci Merkurego. Powstała ona w I lub II wieku n.e. na miejscu dawnej świątyni galijskiej. Została opuszczona w III lub IV wieku.

    Departament (fr. département) – jednostka podziału administracyjnego Francji, którego odpowiednikiem mógłby być powiat w Polsce, aczkolwiek rola departamentu w systemie administracyjnym jest o wiele bardziej znacząca. Na czele administracji departamentu stoi prefekt, reprezentant władzy centralnej, oraz rada generalna (conseil général) wybierana w głosowaniu powszechnym i bezpośrednim. Departamenty dzielą się na mniejsze okręgi arrondissement, na czele których stoją podprefekci. W latach 70. departamenty zostały połączone w większe zgrupowania – regiony – które obejmują od 2 do 8 departamentów.Jacques Anquetil (ur. 8 stycznia 1934 w Mont-Saint-Aignan, zm. 18 listopada 1987 w Rouen) – francuski kolarz torowy i szosowy, brązowy medalista olimpijski oraz srebrny medalista torowych i szosowych mistrzostw świata.

    Na tym szczycie przeprowadzone zostały obserwacje mieszkającego w pobliskim Clermont Blaise'a Pascala, dotyczące ciśnienia atmosferycznego. Jego współpracownik Florin Périer wybrał się w 1648 z barometrem zawierającym rtęć na Puy de Dôme. Zatrzymując się na trzech różnych wysokościach zmierzył wysokość słupa rtęci. Im wyżej się znajdował tym był on niższy. Udowodnił tym samym twierdzenie Torricellego, że wysokość słupa rtęci zależy od naciskającej masy powietrza.

    Powietrze (łac. aër) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.Ciśnienie atmosferyczne – stosunek wartości siły, z jaką słup powietrza atmosferycznego naciska na powierzchnię Ziemi (lub innej planety), do powierzchni, na jaką ten słup naciska (por. ciśnienie). Wynika stąd, że w górach ciśnienie atmosferyczne jest niższe, a na nizinach wyższe, ponieważ słup powietrza ma różne wysokości.

    W 1875 na szczycie powstało laboratorium fizyczne, a w 1956 zbudowano przekaźnik radiowo-telewizyjny.

    Na szczyt prowadzi droga asfaltowa. Kilkakrotnie służyła ona jako finisz etapu Tour de France. Ze względu na trudny podjazd finisz ten był szczególnie widowiskowy. W 1964 fascynującą walkę stoczyli Raymond Poulidor i Jacques Anquetil. W 1975 Eddy Merckx został uderzony w brzuch przez jednego z widzów.

    Raymond Poulidor (ur. 15 kwietnia 1936 w Masbaraud-Mérignat) – francuski kolarz szosowy i przełajowy, czterokrotny medalista szosowych mistrzostw świata.Edouard Louis Joseph "Eddy" Merckx (ur. 17 czerwca 1945 w Meensel-Kiezegem) – belgijski kolarz szosowy, torowy i przełajowy, czterokrotny medalista szosowych mistrzostw świata.
  • Świątynia Merkurego na szczycie Puy de Dôme

  • Antena na szczycie

  • Paralotniarze

  • Zdjęcie szczytu

  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W zależności od zasady działania, barometry dzielą się na cieczowe i sprężynowe.Rtęć (Hg, łac. hydrargyrum, z gr. ὑδράργυρος hydrargyros – płynne srebro) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym (uznana za pierwiastek przez Lavoisiera). Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wulkan (z łac. Vulcanus – imię rzymskiego boga ognia) – miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne (solfatary, mofety, fumarole) i materiał piroklastyczny. Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.
    Chaîne des Puys (Monts Dômes) – grupa wulkanicznych szczytów w północnej części Masywu Centralnego, rozciągajaca się z północy na południe na długości około 30 km, równolegle do uskoku organiczającego równinę Limagne. Znajdują się około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand w departamencie Puy-de-Dôme (Owernia).
    Pasmo górskie – samodzielna grupa górska o wyraźnie wydłużonym kształcie, posiadająca grań główną (często wododziałową). Pasma górskie w większości przypadków są częściami wielkich łańcuchów górskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.