• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Punkt asekuracyjny

    Przeczytaj także...
    Hak – metalowy klin, który po wbiciu w szczelinę skalną, może być używany jako punkt asekuracyjny dla wspinacza lub w speleologii.Big Bro – jest to wyspecjalizowana odmiana kostki mechanicznej służącej do tworzenia punktów asekuracyjnych w szerokich rysach. Wynalazcą Big Bro jest Craig Luebben, zaś obecnym producentem – firma Trango.
    Ryzyko (ang. risk, fr. risque, niem. risiko,wł. rischio) – jest pojęciem wieloznacznym, trudnym do zdefiniowania. W różnych dziedzinach nauk jest ono różnie interpretowane, dlatego zdaniem niektórych autorów stworzenie jednej uniwersalnej definicji jest niemożliwe.
    Stały punkt asekuracyjny z wpiętym ekspresem i liną (po lewej) oraz wybrane elementy służące do budowy punktów asekuracyjnych: hak V-ka, ring, spit z plakietką, plakietka, hak typu diagonal

    Punkt asekuracyjny – element układu asekuracyjnego instalowany na stałe lub tymczasowo w ścianie, umożliwiający wspinaczowi zabezpieczanie się przed skutkami odpadnięcia podczas pokonywania drogi wspinaczkowej.

    Współczynnik odpadnięcia - współczynnik używany do określenia obciążeń przenoszonych na układ asekuracyjny podczas odpadnięcia we wspinaczce.Stanowisko we wspinaczce oznacza kilka punktów asekuracyjnych połączonych ze sobą tak, aby działały wielokierunkowo. Ma ono zapewniać maksimum bezpieczeństwa korzystającym z niego wspinaczom. Ze względu na pełnione funkcje stanowiska można podzielić na kilka kategorii:

    Przelotowe punkty asekuracyjne, czyli tzw. przeloty, instalowane są wzdłuż drogi wspinaczkowej pokonywanej z asekuracją dolną. Umożliwiają wpięcie do nich (z reguły za pośrednictwem karabinka lub ekspresu) liny dynamicznej. W razie odpadnięcia, wspinacz zawisa na linie zwieszającej się z ostatnio użytego przelotu (o ile ten wytrzyma udar związany z odpadnięciem). W związku z tym odpadnięcie jest tym groźniejsze, im wyżej jest się ponad ostatnim wykorzystanym przelotem, a ściślej, im większy jest współczynnik odpadnięcia związany z ewentualnym lotem.

    Friend – mimośrodowy przyrząd służący do zakładania punktów asekuracyjnych w szczelinach o różnej szerokości – w zakresie od 1 do 30 cm. W przeciwieństwie do haków ich zakładanie i zdejmowanie nie niszczy skały, co jest obecnie jednym z priorytetów we wspinaczce.Ring – rodzaj stałego punktu asekuracyjnego, umieszczanego w wywierconym w skale otworze i utwierdzanego w nim za pośrednictwem kleju lub miękkiego wypełniacza z aluminium lub ołowiu. Ringi wykonuje się przeważnie z prętów stalowych, najlepiej ze stali nierdzewnej, uformowanych w ten sposób, że jeden koniec tworzy prosty trzpień wklejany w otwór w skale, drugi zaś jest wygięty w postaci zamkniętego oczka, które służy do wpinania karabinków, ekspresów bądź bezpośrednio liny. Owo oczko może być zaspawane dla zwiększenia wytrzymałości, choć sam spaw z powodu miejscowego przegrzania i nawęglenia może być najsłabszym punktem.

    Stanowiskowy punkt asekuracyjny różni się od przelotu tym, że jest elementem składowym stanowiska – wymagającego z reguły użycia kilku niezależnych punktów asekuracyjnych połączonych liną, taśmą lub łańcuchem stanowiskowym.

    Asekuracja stała i własna[ | edytuj kod]

    Kości (dwa rocksy i heks) używane we wspinaczce na własnej asekuracji.

    Z uwagi na sposób osadzania punktów asekuracyjnych możemy wyróżnić asekurację stałą i własną.

    Stałymi punktami asekuracyjnymi mogą być pozostawione w ścianie haki, spity i ringi. Jeśli są one prawidłowo osadzone i nieuszkodzone przez np. korozję, to dają duży stopień pewności, gdyż każdy z nich powinien wytrzymywać obciążenie powyżej 20 kN.

    Odpadnięcie – zdarzenie polegające na utracie kontaktu wspinacza z formacją po której się wspina. Lot w dół może się skończyć hamowaniem przez układ asekuracyjny bądź upadkiem na ziemię.Lina – we wspinaczce pełni różnorodne, ważne funkcje techniczne, a także jest symbolem więzi łączącej partnerów w zespole wspinaczkowym "na dobre i na złe".

    Asekuracja własna wymaga samodzielnego osadzania przelotów (i późniejszego ich demontażu). Mogą to być przewleczone przez skalne ucha pętle z taśmy lub repa, a także osadzane w szczelinach skalnych elementy działające na zasadzie wczepu lub klina – w tym: kości, zawiązane na pętlach z liny węzełki, kości mechaniczne – tzw. mechaniki (w tym friendy i rozmaite ich pochodne), rury rozporowe Big Bro oraz – coraz rzadziej – haki wbijane na bieżąco podczas wspinaczki.

    Karabinek – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem.Kostka – element sprzętu wspinaczkowego, używany do tworzenia punktów asekuracyjnych demontowanych po zakończeniu wspinaczki. Osadzenie kostki jest możliwe dzięki odpowiedniemu układowi rzeźby skalnej, poprzez klinowanie w rysach, szczelinach lub dziurkach.

    Wspinaczka z własną asekuracją wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Po pierwsze, pokonując w ten sposób nieznaną sobie drogę nie mamy pewności, czy będą na niej miejsca umożliwiające osadzenie przelotów. Po drugie, osadzony przelot najczęściej działa dobrze tylko przy obciążeniu w wąskim zakresie kątów, przez co może wypaść w wyniku towarzyszących wspinaniu ruchów liny.

    Spit (wspinaczka) – nazywany również nitem, rodzaj kotwy do osadzania w skale stałych punktów asekuracyjnych lub zjazdowych. Spit składa się z:Repsznur - inaczej rep, linka pomocnicza, sznurek używany we wspinaczce do rozmaitych celów pomocniczych (innych, niż w charakterze liny asekuracyjnej). Typowe zastosowania repsznurów, podobnie jak w przypadku pętli z taśmy, obejmują przede wszystkim:

    Historia[ | edytuj kod]

    Dawniej jako punktów asekuracyjnych używano głównie haków, jednak ich wbijanie i wyciąganie powodowało systematyczne niszczenie skały. Do ograniczenia roli haków przyczynił się z jednej strony rozwój techniki, umożliwiający produkcję coraz bardziej wyspecjalizowanych odmian friendów i kostek, z drugiej zaś – wzrost popularności wspinania sportowego i coraz większa liczba dróg wyposażonych w stałe punkty asekuracyjne.

    Droga wspinaczkowa – następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej możliwych do przejścia w kierunku szczytu.Ekspres – dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy. Ekspresy są stosowane do mocowania liny do punktów asekuracyjnych. Użycie ekspresu zamiast pojedynczego karabinka zmniejsza tzw. przesztywnienie przelotów, czyli niekorzystnie skierowane siły utrudniające asekurację oraz tarcie utrudniające wspinaczkę. Dzięki zastosowaniu ekspresów lina w układzie asekuracyjnym porusza sie swobodniej i z mniejszymi oporami.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Craig Luebben: Wspinaczka w skale. tłumaczenie: Tomasz Kliś. Łódź: "Galaktyka", 2006. ISBN 83-89896-51-6.
  • Allen Fyffe, Iain Peter: Podręcznik wspinaczki. Łódź: "Galaktyka", 2003. ISBN 83-87914-09-6.
  • Taśma - we wspinaczce, odpowiednik liny lub repsznura o płaskim przekroju poprzecznym, wykonany z tkaniny zawierającej włókna poliamidowe, z dyneemy, lub mieszane, stosowany do wykonywania rozmaitych elementów układu asekuracyjnego, takich jak:Craig Luebben wspinacz, fotograf i przewodnik wysokogórski z Colorado (USA), autor podręczników wspinaczki, redaktor magazynów górskich, wynalazca sprzętu wspinaczkowego.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.