• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pszczoły

    Przeczytaj także...
    Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).
    Zimowla – okres zimowania u pszczół. Zawiera się między ostatnim jesiennym, a pierwszym wiosennym oblotem. W okresie zimowania pszczoły opuszczają ul tylko dla lotów oczyszczających w wyjątkowo pogodne i ciepłe dni, kiedy temperatura bezpośrednio przed wylotami dochodzi do około +10 °C.

    Pszczoły (Apoidea = Sphecoidea) – nadrodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych (błonkówek). Należące do niej gatunki stanowią ~20% wszystkich błonkoskrzydłych.

    Charakterystyka[]

    Do pszczół zalicza się ok. 20 tys. gatunków, w większości prowadzących samotniczy tryb życia, ale również takich, które wytworzyły skomplikowane struktury społeczne. Najwyżej zorganizowane społeczności tworzą gatunki z plemienia pszczół miodnych.

    Plemię, tryb (łac. tribus) – pomocnicza kategoria systematyczna szczebla rodzinowego, niższa od rodziny (familia), a wyższa od rodzaju (genus). Dodatkowymi kategoriami pomocniczymi dla plemienia są nadplemię (supertribus) i podplemię (subtribus), a w literaturze anglojęzycznej również infratribus.Apiformes – takson obejmujący grupę rodzin w nadrodzinie pszczół (Apoidea). Podział ten został zaproponowany w roku 1935 przez entomologa T. Raymenta. Jako serię równoległą do Apiformes D. J. Brothers przytoczył w roku 1975 Spheciformes (seria osy). W praktyce podział ten nie jest ogólnie stosowany, ponieważ podział nadrodziny Apoidea na rodziny uważa się za wystarczający.

    Systematyka[]

    Do 1944 roku podział systematyczny nadrodziny Apoidea bazował na ówczesnej klasyfikacji C.D. Michenera. W świetle późniejszych badań pojawił się pogląd, że gatunki należące wtedy do nadrodzin Apoidea i Sphecoidea (grzebacze, osy grzebiące) tworzą wspólnie jedną monofiletyczną grupę. Wyrazem tego jest połączenie obu nadrodzin. Większość entomologów przyłączyła się do propozycji Michenera i określa tę nadrodzinę mianem Apoidea, a nie Sphecoidea. Spotykany jest dodatkowy podział na dwie grupy rodzin (bez rangi systematycznej): Spheciformes i Apiformes.

    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

    Grupy rodzin w nadrodzinie Apoidea (pszczoły i grzebacze)[]

    Pszczoła z rodziny smuklikowatych (Halictidae)
  • Spheciformes (seria grzebacze)
  • Heterogynaidae
  • Ampulicidae
  • grzebaczowate (Sphecidae)
  • Crabronidae
  • Apiformes (seria pszczoły)
  • Stenotritidae
  • lepiarkowate (Colletidae)
  • pszczolinkowate (Andrenidae)
  • smuklikowate (Halictidae)
  • spójnicowate (Melittidae)
  • miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
  • pszczołowate (Apidae)
  • Według ITIS do nadrodziny Apoidea zaliczane są ponadto:

    Pszczelarstwo – rzemiosło (pierwotnie rolnicze) zajmujące się hodowlą pszczół, wywodzące się od bartnictwa. Odmiennym pojęciem jest pszczelnictwo, czyli nauka o pszczelarstwie.Pszczoły samotnice – duża grupa biologiczna pszczół (Apoidea) obejmująca gatunki, w których każda samica zakłada osobne gniazdo, a nawet kilka gniazd. Zaopatruje je w pożywienie, składa w nim jaja, zamyka je i ginie, a w następnym roku (lub w tym samym, jeśli dany gatunek wydaje dwa pokolenia rocznie) wylęgają się młode samce i samice, które zakładają nowe gniazda.
  • Angarosphecidae
  • Paleomelittidae
  • Podział ]

    Podział systematyczny nadrodziny Apoidea na rodziny przedstawiony poniżej opiera się na podziale zaproponowanym przez C.D. Michenera w 1944 roku, później ulepszanym przez tego samego autora m.in. w Social behavior of the bees (1974) i The Bees od the World (1. edycja – 2000; 2. edycja – 2007). Według niego w nadrodzinie Apoidea należy wyróżnić 7 rodzin:

    Stenotritidae – najmniejsza z formalnie rozpoznanych rodzin z nadrodzin pszczół. Zalicza się do niej zaledwie 21 gatunków w dwóch rodzajach. Wszystkie gatunki żyją w Australii.Lepiarkowate (Colletidae) - rodzina z nadrodziny pszczół (Apoidae), do której należy pięć podrodzin, ok. 54 rodzaje i ok. 2000 gatunków. W Polsce stwierdzono występowanie 35 przedstawicieli tej rodziny. Najwięcej z nich żyje na kontynencie australijskim. W strefie umiarkowanej półkuli północnej występują tylko 2 rodzaje: lepiarki (Colletes) i samotki (Hylaeus).
  • pszczolinkowate (Andrenidae)
  • pszczołowate (Apidae)
  • lepiarkowate (Colletidae)
  • Dasypodaidae (od 2007)
  • smuklikowate (Halictidae)
  • miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
  • Meganomiidae (od 2007)
  • spójnicowate (Melittidae)
  • Stenotritidae (od 2000; 1944 jeszcze jako podrodzina w Colletidae)
  • Podział McGinley (1989)[]

  • lepiarkowate (Colletidae)
  • Oxaeidae
  • pszczolinkowate (Andrenidae)
  • smuklikowate (Halictidae)
  • spójnicowate (Melittidae)
  • Stenotritidae
  • Ctenoplectridae
  • miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
  • porobnicowate (Anthophoridae)
  • pszczołowate (Apidae).
  • Rodziny niewystępujące w Polsce:

    Entomolog – naukowiec zajmujący się badaniami owadów, zoolog specjalizujący się w entomologii. W potocznym rozumieniu "entomolog" to osoba interesująca się owadami, amator-hobbysta (entomolog amator). Jakkolwiek entomolodzy amatorzy nie są zatrudniani na stanowiskach naukowych lub w placówkach badawczych, ich wiedza często jest bardzo duża, a prowadzone obserwacje są ważne dla profesjonalnych badań naukowych.Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.
  • Stenotritidae
  • Oxaeidae
  • Ctenoplectridae
  • Fideliidae
  • Zobacz też[]

  • Pszczelarstwo
  • Zimowla
  • Linki zewnętrzne[]

  • ITIS: Apoidea
  • Apis-mellifera.pl – Fotografia pszczelarska
  • Publikacje[]

  • Engel, M.S. Family-Group Names for Bees (Hymenoptera: Apoidea), American Museum Of Natural History, 2005 (pdf)
  • McGinley, Ronald J. A Catalog and Review of Immature Apoidea (Hymenoptera). Smithsonian Contributions to Zoology, number 494, 1989 (pdf)
  • Michener, C.D. The Bees of the World, The Johns Hopkins University Press, 2007
  • Pawlikowski, T., Celary, W. Klucze do oznaczania owadów Polski, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń, 2003 (pdf)
  • Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 110 tys. gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.Owady, insekty (Insecta) – gromada stawonogów. Najliczniejsza grupa zwierząt. Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu. Rozmiary ciała owadów wahają się od 0,25 mm do ponad 350 mm. W Polsce do najliczniej reprezentowanych rzędów owadów należą motyle, chrząszcze, błonkówki i muchówki. Owady mają olbrzymie znaczenie w przyrodzie, są wśród nich owady zarówno pożyteczne, jak i szkodniki, komensale i pasożyty. Nauka zajmująca się owadami to entomologia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama