• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Psychologia religii



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Deformacja sumienia – w teologii chrześcijańskiej określenie oznaczające nieprawidłowości w postrzeganiu grzechu. Do deformacji sumienia zalicza się m. in sumienie szerokie, sumienie faryzejskie oraz sumienie skrupulanckie.Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się obserwacją i analizą działania zmysłów, mózgu i umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia: nauki kognitywne (ang. Cognitive Sciences) bądź nauki o poznaniu.
    Kobieta modląca się w kościele.

    Psychologia religii – interdyscyplinarna nauka z pogranicza psychologii i religioznawstwa, korzystająca z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia przedmiotem psychologii religii są przejawy indywidualnej religijności takie jak przekonania religijne, doświadczenie religijne, konwersja, ale także fundamentalizm religijny i ateizm, przy pomocy aparatu pojęciowego wytworzonego na polu psychologii bądź jej poddziedzin (np. psychologia kliniczna religii zajmuje się opisem relacji pomiędzy religijnością a zdrowiem psychicznym). Podejście opisowe koncentruje się na strukturze religijności i jej przejawów oraz relacjach między nimi, zaś celami podejścia wyjaśniającego (funkcjonalnego) są ukazanie osobowościowych, motywacyjnych, percepcyjnych i społecznych przyczyn kształtowania się, rozwoju, trwania lub zaniku religijności jednostek.

    Max Scheler (ur. 22 sierpnia 1874 w Monachium, zm. 19 maja 1928 we Frankfurcie nad Menem) — filozof niemiecki, przedstawiciel fenomenologii.We współczesnej psychiatrii narcyzm uznaje się za zaburzenie osobowości (DSM IV), chociaż w ICD-10 nie jest wyróżniony jako odrębna jednostka nozologiczna. Psychoanaliza podchodzi do tego zagadnienia szerzej, mówiąc, że jest to stan psychiczny, polegający na skierowaniu libido do wewnątrz, wówczas ego staje się obiektem seksualnym. W tym sensie można wyróżnić dwa rodzaje narcyzmu: narcyzm pierwotny i narcyzm wtórny. Narcyzm pierwotny jest stanem małego dziecka, w którym popędy są nieukierunkowane i nie nastąpiła jeszcze kateksja obiektu. Okres narcyzmu pierwotnego kończy się w momencie uświadomienia sobie przez dziecko własnej odrębności oraz zależności od innych (jest to moment, który waży na całym późniejszym życiu). Jeżeli rozwój przebiega prawidłowo dziecko jest w stanie zrezygnować z nieprawdziwego przekonania o własnej omnipotencji i bez większego uszczerbku wejść w stan narcyzmu wtórnego kiedy to zauważa, że własne potrzeby może zaspokajać przy użyciu przedmiotów i innych ludzi. W tym miejscu następuje wspomniane wiązanie z obiektem (kateksja). Siła wiązania oraz jego charakter zależeć od tej pory będą od wielu czynników, zarówno środowiskowych, jak i w późniejszym wieku, osobowościowych.

    Psychologia religii jako subdyscyplina religioznawstwa, podobnie jak socjologia religii, zajmuje się religią jako fenomenem ponadindywidualnym wraz z jej historycznym i społeczno-kulturowym zróżnicowaniem.

    Współcześni badacze w coraz większym stopniu włączają do badań nad religijnością kategorię duchowości, której zakres znaczeniowy jest z religijnością częściowo rozłączny.

    Główne podejścia teoretyczne stosowane w psychologii religii:

    Kompleks Boga – stan umysłu, w którym dana osoba uważa, że posiada nadnaturalne uprawnienia lub nieograniczone możliwości. Osoba zazwyczaj uważa się za stojącą powyżej zasad społeczeństwa oraz, że należy jej się z tego tytułu szczególna uwaga.Abraham Harold Maslow (ur. 1 kwietnia 1908 w Nowym Jorku, zm. 8 czerwca 1970 w Menlo Park) – amerykański psycholog, autor teorii hierarchii potrzeb. Jeden z najważniejszych przedstawicieli nurtu psychologii humanistycznej i psychologii transpersonalnej.
  • psychoanalityczne (wątek edypalny) (S. Freud, E. Erikson, A. Godin, M. Carroll)
  • neopsychoanalityczne (wątek pre-edypalny) (M. Klein, J. Suttie, A. Rizzuto, narcyzm -H. Kohut)
  • analityczne (C.G. Jung, A. Adler)
  • fenomenologiczne i interpretacyjne (W. Dilthey, M. Scheler, R. Otto, W. James, F. Heiler, T. Thun)
  • behawioralne (G. Vetter, B. Skinner)
  • poznawcze (kognitywne) (J. Piaget, D. Elkind, B. Spilka, J. van der Lans)
  • humanistyczne i humanistyczno-egzystencjalne (E. Fromm, K. Horney, G. Allport, V. Frankl)
  • ewolucyjne (A. Hardy, D. Hay)
  • kulturowe (religijność jako wynik akulturacji) (E. Bourginon, H. Sundén, H. Grzymała-Moszczyńska)
  • Fundamentalizm religijny – rygorystyczne przestrzeganie zasad i norm wyznaczonych przez doktrynę religijną połączone często z narzucaniem tych zasad innym członkom społeczności niekoniecznie wyznającym tę samą religię lub przymusowym prozelityzmem.Heinz Kohut (ur. 3 maja 1913 r. w Wiedniu, zm. 8 października 1981 r. w Chicago) – twórca kierunku psychologii ang. self (niem. das Selbst) w psychoanalizie. Kohut wypracował specyficzną formę terapii narcyzmu czy też zaburzeń narcystycznych. Uchodzi za założyciela amerykańskiej tradycji w psychoanalizie.

    Spis treści

  • 1 Przedmiot i cele psychologii religii
  • 2 Rozróżnienie znaczeniowe pojęć: religia a religijność
  • 3 Psychologiczne źródła religijności
  • 4 Religia a psychologia (Freud, Jung, Maslow).
  • 5 Badania psychologiczne
  • 6 Zobacz też
  • 7 Bibliografia
  • 8 Przypisy
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Przedmiot i cele psychologii religii[]

    Przedmiot badań psychologii religii ma dwojaki charakter. Jeśli celem dociekań jest religia jako zjawisko ponadjednostkowe (społeczne, kulturowe, uniwersalne), przedmiotem badań są jej psychologiczne źródła. Pytania badawcze dotyczą tego, jakie cechy umysłu (struktur poznawczych, systemu nawyków), bądź jakie potrzeby (od podstawowych biologicznych po samorealizacyjne) prowadzą do powstawania, trwania i (lub) zaniku przekonań, zachowań i instytucji religijnych. Jeśli celem dociekań jest odpowiedź na pytania o miejsce oraz rolę religii w umyśle i biografii jednostki, wówczas przedmiotem badań jest religijność, a szczególnie jej struktura, miejsce i funkcje motywacyjne, a także procesy formowania się lub zaniku.

    Psychologia (od stgr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. Psychologia jako nauka dotyczy ludzi, ale mówi się również o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.Archetyp ( z gr. arche – "początek", typos – "typ" ) – pierwotny wzorzec (pierwowzór) postaci, zdarzenia, motywu lub schematu. Najbardziej znany w definicji psychoanalitycznej, gdzie archetypy oznaczają elementy strukturalne nieświadomości wspólne wszystkim ludziom na świecie. Archetypy występują w nieświadomości zbiorowej i nieświadomości indywidualnej. Są wielkościami dynamicznymi: zdolne są do przemian i rozwoju.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Erich Fromm (ur. 23 marca 1900 we Frankfurcie nad Menem, zm. 18 marca 1980 w Muralto) – niemiecki filozof, socjolog, psycholog i psychoanalityk pochodzenia żydowskiego.
    Etnologia – jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i antropologii społecznej, wchodzących w zakres antropologii - nauki o człowieku i jego kulturze. Powyższe terminy często traktowane są jako synonimy tej samej dziedziny badań. Etnologia jest terminem używanym przez przedstawicieli europejskiej i kontynentalnej nauki o człowieku i odpowiada niemieckiemu terminowi Völkerkunde (badania ludów pierwotnych). Etnologia klasyfikuje ludy na podstawie cech środowiskowych i kulturowych oraz opisuje poszczególne kultury.
    Sacrum (łac.) – sfera świętości, przeciwieństwo profanum – sfery świeckiej. Wokół niej koncentrują się wierzenia i obrzędy, praktyki religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość, lub ją utracić.
    Duchowość – pojęcie wieloznaczne, kojarzone albo z działaniem sił nadnaturalnych, albo ze szczególnym (często z wartościującym epitetem "wyższy") wymiarem psychiki; może też być pojmowana w sposób łączący powyższe dwa sposoby, traktując wymiar duchowy jako należący do sfery nadnaturalnej.
    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.
    Przeżycie szczytowe, doznanie mistyczne – naukowy, psychologiczny termin na różnorakie głębokie przeżycia emocjonalne, podobne do tych jakie opisywali mistycy.
    Ana-Maria Rizzuto (ur. 23 grudnia 1932) – argentyńska psychoanalityk, znana przede wszystkim ze swojej publikacji The Birth of the Living God, która wniosła wiele do zrozumienia obrazu Boga jako obiektu przejściowego i obecnie uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł współczesnej psychologii religii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.