• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przywilej targowy

    Przeczytaj także...
    Targ – forma sprzedaży i kupna towarów, która odbywa się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie. Często związana z pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce gdzie odbywa się targ nazywane jest targowiskiem, placem targowym lub targiem.Sierpc – miasto w województwie mazowieckim, siedziba władz powiatu sierpeckiego, położone nad rzeką Sierpienicą przy jej ujściu do Skrwy. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa płockiego. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 18 815 mieszkańców.
    Cech (z niem. Zunft), w języku staropolskim Gilda, słowo pochodzące z języka dolnoniemieckiego "die Gilde", ta ze staro skandynawskiego gildi - nazwa oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy – organizacja samorządu rzemieślniczego o charakterze społeczno-zawodowym, częściowo również gospodarczym, zrzeszająca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:
    Karta tytułowa Liber Inscriptionum Metryki Koronnej (w Polsce jest to jedno ze źródeł wiedzy o nadanych przywilejach)

    Przywilej targowy (łac. ius fori, niem. Marktrecht, prawo targowe) również (przywilej przymusu targowego) oraz przywileje jarmarczne – w systemie prawnym średniowiecznej Europy Zachodniej prawo królewskie, jasno sprecyzowane pozwolenie (przywilej) dotyczące organizacji i obrotu handlowego w miejscach do tego wyznaczonych w formie targów i jarmarków. Przywilej określał liczbę dni targowych oraz wyznaczał miejsca do prowadzenia handlu. Źródła przywilejów targowych wynikały m.in. (jak w Polsce) z przyjętego prawa magdeburskiego w części dotyczącej zakładania miast i wsi.

    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.Metryka Koronna, pełna nazwa Metryka Królestwa Polskiego (łac. Metrica Regni Poloniae) – w dawnej Polsce księgi wpisów akt, dokumentów i listów wychodzących z kancelarii monarchy prowadzone od początków XV wieku do 1795 roku.

    Przywileje targowe a następnie cechowe nadawane miastom i miasteczkom dawały możliwości rozwoju takich miejscowości oraz przynosiły zyski zarówno jej mieszkańcom, jak i dochody władzom miejskim pobierającym opłaty targowe.

    Historia[ | edytuj kod]

    Od XII wieku przywilej targowy przyznawała głowa panująca lub władze kościelne. Początkowo handel koncentrował się wokół dużego placu targowego zwanego później rynkiem. Miejsce to posiadało immunitet sądowy i zarządzane było przez wyznaczonego sędziego targowego. Prawo do przebywania na terenie targu miał każdy wolny człowiek. Targ we wczesnym średniowieczu był również miejscem azylu. Dla podniesienia atrakcyjności zakładanych targów władze królewskie nadawały im różnego rodzaju przywileje i zwolnienia tak ekonomiczne jak i sądowe. Liczbę dni targowych oraz jarmarcznych regulował właściwy przywilej królewski.

    Pierzchnica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Od drugiej połowy XIV wieku, do 1869 roku, miasto.Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    W przypadku targów działalność handlową można było prowadzić z reguły dwa razy w tygodniu. Pierwotne przywileje targowe wyznaczały dzień targowy na każdą środę tygodnia, jednakże potwierdzenia tych przywilejów przez kolejnych panujących mogły ten ustalony w prawie obyczaj zamienić na inny dzień. W Polsce zwyczaj odbywania targów upowszechnił się w poniedziałki, środy i piątki.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Jarmark (niem. Jahrmarkt – targ doroczny) – rodzaj targu średniowiecznego o znaczeniu ponadlokalnym, będącego centrum wymiany towarów handlu dalekosiężnego.

    Czas i okres organizowania jarmarków regulowały osobne prawa. Jarmarki odbywały się na ogół od 3 do 4 razy w roku i trwały od 2 dni do dwóch tygodni.

    Wraz z uzyskaniem przywileju targowego miasto (miasto targowe) otrzymywało również prawo składu, a kupcy którzy przejeżdżali przez nie nie mogli handlować poza jego obrębem. Przywilej ten nakładał również na kupców obowiązek m.in. przymusu pozostawania w mieście aż do wyprzedania całego towaru. Prawo targu dotyczyło też przywileju na sochaczki.

    Rynek – centralny plac miejscowości, charakterystyczny dla urbanistyki europejskich miast. Rynki wytyczano od początku średniowiecza do XIX wieku.Azyl (łac.: asylum, gr.: ásylon) – miejsce odosobnienia, ucieczki, schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych przez prawo. Znaczenie wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie można było wydać przestępcy ukrywającego się w sanktuarium.

    Uzyskanie przywileju targowego umożliwiło w przeszłości przekształcenia się z osady targowej (łac. foralalia, loca forensia, ville forenses, civitas forenses) w miasteczko (łac. oppidulum, oppidum), a następnie miasto (łac. civitas). Przywilej ten był zwyczajowo potwierdzany przy zmianie panującego.

    Przywilej, łac. privilegium – prawo (dokument) lub ugoda w prawie nadane przez monarchę określonej grupie społecznej (stanowi) obowiązujące na danej ziemi lub w całym kraju (przywilej generalny). Przywileje najczęściej miały formę zrzeczenia się przez monarchę pewnych swoich kompetencji na rzecz wymienionych adresatów przywileju.Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

    Ciekawostki[ | edytuj kod]

  • Lumo - dzień targowy w Afryce
  • Jarmark Europa - w latach 1989-2007 największe targowisko Europy
  • Warszawa - ostatni dzień handlu na Jarmarku Europy

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Obecnie w Polsce dni targowe organizowane są we wtorki m.in. w miejscowościach Kazimierz, Kolbuszowa, Poznań, Sierpc, Łódź, Czechowice-Dziedzice, Pierzchnica, jak również w środy np. w miejscowości Wąwolnica.
    2. W I Rzeczypospolitej zapisy o dokonanych czynnościach prawnych potwierdzone były dla prawomocności transakcji i wystawiania dokumentu w kancelarii koronnej w księdze wpisów Liber Inscriptionum Metryki Koronnej

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Teodor Wierzbowski. Matricularum Regni Poloniae Summaria Surmasz Ksiąg Metryki Koronnej. Tomy I - VI. ​ISBN 83-7181-086-5​.
  • Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.Stadion Dziesięciolecia (oficjalna nazwa: Stadion Dziesięciolecia Manifestu Lipcowego) - wielofunkcyjny stadion piłkarsko - lekkoatletyczny w Warszawie, istniejący w latach 1955-2008. Był obiektem olimpijskim z pełnowymiarowym boiskiem do piłki nożnej oraz 8-torową bieżnią lekkoatletyczną o długości 400 metrów. Posiadał odkryte trybuny z drewnianymi ławkami mieszczącymi 71 008 osób, choć w czasach największych imprez masowych zasiadało na nich prawie 100 tysięcy widzów. Stanowił własność Skarbu Państwa (w zarządzie Centralnego Ośrodka Sportu). W latach 1989-2008 wykorzystywany jako największe targowisko w Europie (Jarmark Europa oraz Centrum Hurtowo Detaliczne Stadion). W jego miejscu powstał Stadion Narodowy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Miasteczko (łac. oppidum, niem. Städtlein, Städtchen, Markt, Flecken, jid. sztetl) – prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią, z charakterystycznym handlowo-przemysłowym (dawniej rzemieślniczym) wyodrębnieniem specjalności i analogiczną morfologią i infrastrukturą co (małe) miasto.
    Sochaczki – wolne targi na mięso przywożone przez chłopów z okolicznych wsi. Przywilej na sochaczki uzyskiwało każde miasto posiadające prawo targu. Nazwa sochaczki pochodzi od sochy, czyli kija, na który rzeźnicy zawieszali mięso na sprzedaż.
    Prawo składu (łac. ius stapulae) – obowiązek, stawiany kupcom przejeżdżającym przez miasto, zatrzymania się w nim na pewien okres i wystawienia na sprzedaż przewożonych towarów. Stosowane było od XIII w. do XVIII w.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
    Kolbuszowa – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, położone nad rzeką Nil, na płaskowyżu Kotliny Sandomierskiej na skraju Puszczy Sandomierskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kolbuszowa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego.
    Wąwolnica – wieś (1346–1870 miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Wąwolnica, nad rzeką Bystrą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.772 sek.