• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przylądek Roca

    Przeczytaj także...
    Tsunami (jap. 津波, tsunami, pol. fala portowa (tsu – port, przystań; nami – fala) – fala oceaniczna, wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu bądź osuwiskiem ziemi (lub cieleniem się lodowców), rzadko w wyniku upadku meteorytu.Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.
    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
    Obelisk na Przylądku Roca

    Cabo da Rocaprzylądek położony na Półwyspie Iberyjskim na terenie Portugalii, w obrębie Parku Narodowego SintraCascais na zachód od Lizbony i stanowi najdalej na zachód wysunięty punkt lądu stałego Europy. Brzeg na przylądku jest skalisty i wznosi się 144 m ponad poziom Oceanu Atlantyckiego. Na przylądku znajduje się latarnia morska z XIX wieku.

    Gatunek inwazyjny – gatunek alochtoniczny o znacznej ekspansywności, który rozprzestrzenia się naturalnie lub z udziałem człowieka i stanowi zagrożenie dla fauny i flory danego ekosystemu, konkurując z gatunkami autochtonicznymi o niszę ekologiczną, a także przyczyniając się do wyginięcia gatunków miejscowych.Luzjady (port. Os Lusĭadas) – portugalski epos narodowy, autorstwa Luísa Vaz de Camões, opublikowany w 1572 roku. Utwór opowiada o wyprawie Vasco da Gamy, która odbyła się w latach 1497–1499 i przyniosła odkrycie drogi morskiej do Indii. Tytuł utworu (Os Lusĭadas) odnosi się do plemienia żyjącego w starożytnej Luzytanii, którego nazwa była ówcześnie traktowana jako synonim Portugalczyków. Taki tytuł wskazuje na to, że właściwym bohaterem eposu był cały naród.

    Na obelisku stojącym na szczycie urwiska umieszczona jest tablica zawierająca aluzyjny cytat z 3. pieśni eposu Os Lusĭadas portugalskiego poety Luísa de Camões Aqui, onde a terra se acaba e o mar começa („Gdzie ląd się kończy, a morze zaczyna”). Cabo da Roca dzielą od znajdującego się po drugiej stronie Atlantyku przylądka Henlopen w amerykańskim stanie Delaware 5593 kilometry.

    Luís Vaz de Camões (ok. 1524 w Lizbonie (?) – 10 czerwca 1580, tamże) – renesansowy poeta, prekursor baroku, wedle tradycji największy pisarz w literaturze portugalskiej. Wyklęty i niedoceniony za życia, w epoce romantyzmu stał się postacią legendarną, wzorem wszystkich poetów nieszczęśliwych. Wielokrotnie okrzykiwany "księciem poetów".Latarnia morska – znak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec).

    Klif[]

    Brzeg na przylądku jest skalisty i wznosi się 144 m ponad poziom Oceanu Atlantyckiego. Na nadbrzeżnych skałach klifu widać liczne pozostałości po kilku historycznych tsunami, z najsilniej zaznaczonymi zmianami powstałymi na skutek trzęsienia ziemi, które nawiedziło ten region 1 listopada 1755 roku. Konsekwencją trzęsienia ziemi o magnitudzie 8,5-8,9 stopni, było gigantyczne tsunami, którego fala osiągnęła w rejonie Cabo da Roca wysokość ponad 50 metrów. Badania stratygraficzne wykazały, że spowodowało ono liczne zmiany w ukształtowaniu lokalnego wybrzeża.

    Epos (gr. έπος, epos = słowo), także: ‘epopeja’, ‘poemat heroiczny’, czasem również ‘poemat epicki’ – jeden z głównych i najstarszych gatunków epiki.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Flora[]

    Skaliste zbocza przylądka porośnięte są przez inwazyjny gatunek sukulenta – Carpobrotus edulis z rodziny pryszczyrnicowatych. Poza tym rosną tu: zawciąg szerokolistny Armeria pseudarmeria, goździk iberyjski Dianthus cintranus, czystek Cistus crispus i kolcolist Ulex densus.

    Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) – komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.Przylądek – cypel, wystający fragment lądu, który wysuwa się w duży zbiornik wodny i stanowi załamanie linii brzegowej.
  • Carpobrotus edulis

  • Ulex densus

  • Cistus crispus

  • Armeria pseudarmeria

  • Przypisy[]

    1. Nazewnictwo Geograficzne Świata - Zeszyt 12. Warszawa: KSNG, 2010, s. 182. ISBN 978-83-254-0825-1.
    2. Przylądek Roca (pol.). fotolizbona.pl. [dostęp 2011-05-28].
    3. Eric C.F. Bird: Encyclopedia of the World's Coastal Landforms. Springer, 2010, s. 714. ISBN 1402086385. [dostęp 2011-05-30]. (ang.)
    4. Cabo da Roca: Na Wielkim Cyplu (pol.). podroze.gazeta.pl. [dostęp 2011-05-29].
    5. Luís de Camões: Os Lusíadas. Instituto Camões, 2000. ISBN 9725661877.
    6. Cabo da Roca (ang.). portugalvirtual.pt. [dostęp 2011-05-28].
    7. Europa – wzdłuż dwóch mórz i oceanu (pol.). fundamental.com.pl. [dostęp 2011-05-28].
    8. Anja Scheffers, Dieter Kelletat. Tsunami relicts on the coastal landscape west of Lisbon, Portugal. „Science of Tsunami Hazards”. 23 (1), s. 3-16, 2005. ISSN 8755-6839 (ang.). 
    9. Cabo da Roca (ang.). cabo-da-roca.co.tv. [dostęp 2011-05-29].
    10. Armeria pseudarmeria (ang.). botanicalgarden.ubc.ca. [dostęp 2011-05-29].
    11. Nature Trails at Cabo Da Roca (ang.). shvoong.com. [dostęp 2011-01-29].
    12. Cabo da Roca (ulotka informacyjna) (port.). portal.icnb.pt. [dostęp 2011-05-29].
    Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus) – parametr stosowany w pomiarach wielkości trzęsienia ziemi, wprowadzony w 1935 roku przez Charlesa Richtera wraz z opracowaniem przez niego „skali magnitud”, nazwanej później skalą Richtera.Pryszczyrnicowate, przypołudnikowate (Aizoaceae F. Rudolphi) – rodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Liczy ok. 2000 gatunków. Występuje w Afryce południowej i Australii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stratygrafia – dział geologii historycznej zajmujący się ustalaniem wieku i przyczyn rozmieszczenia skał w skorupie ziemskiej.
    Goździk (Dianthus L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje ok. 300 gatunków z terenu Eurazji i północnej Afryki. W Polsce rośnie dziko 11 gatunków, dość zmiennych morfologicznie. Tworzą mieszańce, niektóre występują w kilku odmianach. Nazwy dianthus używano od starożytności. Wywodzi się ją od Dios anthos – kwiat Zeusa.
    Zawciąg (Armeria Willd.) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych. Wyróżnia się od 50 do ponad 90 gatunków występujących na półkuli północnej oraz w Ameryce Południowej, z centrum zróżnicowania w południowej Europie (na samym tylko Półwyspie Iberyjskim stwierdzono 54 gatunki). W Polsce tylko 1 gatunek – zawciąg pospolity (Armeria maritima). Liczba wyróżnianych gatunków zależy od ich definiowania przez autorów klasyfikacji i wynika z dużych problemów taksonomicznych w obrębie rodzaju. Rośliny te rosną najczęściej na terenach skalistych i w formacjach trawiastych w pasie wybrzeży oraz w górach. Niektóre gatunki bywają uprawiane jako ozdobne w ogrodach.
    Sintra - miasto gminne w Portugalii, w dystrykcie Lizbony. Leży ok. 25 km na północny zachód od Lizbony. Liczy około 33 000 mieszkańców.
    Język portugalski (port. língua portuguesa, português) – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka oraz Timor Wschodni. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.
    Portugalczycy – naród pochodzenia celtycko-romańskiego (reszta kraju), posługujący się językiem portugalskim. Zamieszkuje głównie Portugalię (około 10 mln). Ponadto od 40 do 100 mln osób pochodzenia portugalskiego skupiają kraje obu Ameryk, głównie Brazylia, Stany Zjednoczone, Kanada, a także państwa Europy Zachodniej – ponad 150 tys. w Szwajcarii oraz 150 tys. w Niemczech (emigracja zarobkowa lat 60. i 70. XX wieku). Relatywnie duże społeczności portugalskie przebywają również bądź przebywały w byłych portugalskich koloniach. Portugalczycy w przeważającej większości są katolikami.
    Trzęsienie ziemi w Lizbonie – trzęsienie ziemi które miało miejsce 1 listopada 1755 roku o godzinie 9.40 rano; pozostawiło po sobie niemal zupełnie zrujnowaną Lizbonę oraz zniszczoną większą część południowego wybrzeża – aż do Algarve. Bezpośrednio po trzęsieniu ziemi wystąpiło zjawisko tsunami. Fale tsunami, według późniejszych obliczeń, mogły osiągać wysokość do 20 metrów. Na obszarze niedotkniętym przez morze szalały setki pożarów. Katastrofa pociągnęła za sobą ok. 30 tys. ofiar śmiertelnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.