• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przewód pokarmowy

    Przeczytaj także...
    Entoderma, endoderma (łac. entodermis, z gr. éndon wewnątrz, dérma skóra) – wewnętrzny listek zarodkowy, warstwa komórek powstająca w rozwoju zarodkowym zwierząt w trakcie różnorodnie zachodzącej gastrulacji. W procesie histogenezy i organogenezy rozwija się z niej głównie środkowy odcinek układu pokarmowego (jelito pierwotne u kręgowców), a u zwierząt wyżej uorganizowanych m.in.: nabłonek płuc, gruczoły przewodu pokarmowego, niektóre gruczoły dokrewne (tarczyca i przytarczyce) oraz krtań, tchawica i płuca, pęcherz moczowy, cewka moczowa i gruczoł krokowy.Odbyt (łac. anus) – w anatomii końcowy otwór przewodu pokarmowego. Odbyt zamykany jest przez wieniec silnych mięśni tworzących zwieracz odbytu. Podstawową funkcją odbytu jest opróżnianie przewodu pokarmowego z kału w procesie defekacji.
    Ektoderma (łac. ectodermis, z gr. ektós na zewnątrz, dérma skóra), ektoblast – zewnętrzny listek zarodkowy, warstwa komórek powstająca w rozwoju zarodkowym zwierząt w trakcie różnorodnie zachodzącej gastrulacji.

    Przewód pokarmowy – fragment układu pokarmowego w postaci mięśniowej cewy podzielonej na odcinki o różnej budowie lub funkcjach.

    Rektum, jelito proste (łac. rectum) – tylna część przewodu pokarmowego, będąca pochodzenia ektodermalnego i zakończona odbytem. U niektórych zwierząt obejmuje całe jelito tylne (proctodaeum), a u innych stanowi jego część.Układ pokarmowy, układ trawienny (łac. systema digestorium) – układ narządów zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz usuwania niestrawionych resztek.

    Przewód pokarmowy rozpoczyna się otworem gębowym i kończy otworem odbytowym. U prymitywniejszych grup można wyróżnić ektodermalne jelito przednie, endodermalne jelito środkowe i ektodermalne jelito tylne, natomiast u trójwarstwowców w jego budowie bierze też udział mezoderma. Na przednią część przewodu składać się mogą jama gębowa (jama ustna), gardziel (gardło) i przełyk, czasem rozszerzony w wole. Na część tylną składać się mogą ileum (jelito kręte), colon (okrężnica), rektum lub odbytnica, czasem zakończone pęcherzem rektalnym lub kloaką.

    Jama ustna (łac. cavum oris) wchodzi w skład układu pokarmowego (stanowi początkowy odcinek przewodu pokarmowego) i oddechowego.Pęcherz rektalny, ampuła rektalna, kieszeń rektalna, rozszerzenie rektalne – rozszerzony fragment jelita tylnego, obecny u zaleszczotków i niektórych pająków.

    Przypisy

    1. Biologia: jedność i różnorodność. Praca zbiorowa pod redakcją Małgorzaty Maćkowiak i Anny Michalak. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 285. ISBN 9788374461344.
    2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
    3. Zygmunt Grodziński: Układ mięśniowy. W: H. Szarski: Anatomia porównawcza kręgowców. Warszawa: PWN, 1976, s. 537-539.
    4. Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner: Online Dictionary of Invertebrate Zoology. 2005.
    5. Zoologia: Stawonogi. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. T. 2, cz. 1.. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 364. ISBN 978-83-01-16568-0.
    Jama gębowa – początkowy odcinek układu pokarmowego u zwierząt, służy do pobierania i do mechanicznego rozdrabniania pokarmu. Następuje tu jego wstępne trawienie za pomocą śliny wydzielanej przez gruczoły ślinowe, czyli ślinianki (przyuszne, podżuchwowe i podjęzykowe). Wydzielana amylaza ślinowa (ptialina) trawi skrobię – jest to enzym hydrolityczny (glukozydaza).Jama gębowa – początkowy odcinek układu pokarmowego u zwierząt, służy do pobierania i do mechanicznego rozdrabniania pokarmu. Następuje tu jego wstępne trawienie za pomocą śliny wydzielanej przez gruczoły ślinowe, czyli ślinianki (przyuszne, podżuchwowe i podjęzykowe). Wydzielana amylaza ślinowa (ptialina) trawi skrobię – jest to enzym hydrolityczny (glukozydaza).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kloaka (łac. cloaca), stek – końcowa część jelita występująca u prawie wszystkich kręgowców poza zrosłogłowymi i ssakami łożyskowymi. Powstaje w rozwoju embrionalnym w formie workowatego rozszerzenia w końcowym odcinku jelita pierwotnego, w późniejszym rozwoju zostaje zamknięty błoną stekową. Jest podzielony przegrodą stekową na część grzbietową i brzuszną. Z części grzbietowej powstaje odbytnica. Część brzuszna to worek stekowy zwany zatoką moczowo-płciową pierwotną (sinus urogenitalis primitivus).
    Gardziel (łac. fauces) – trójkątna przestrzeń zawarta pomiędzy łukami podniebienno-językowymi a podniebienno-gardłowymi. Znajdują się w niej migdałki podniebienne. Granica pomiędzy jamą ustną a gardłem nie jest precyzyjnie określona. Według niektórych są nią fałdy podniebienno-językowe, zdaniem innych fałdy podniebienno-gardłowe. W ostatnim przypadku cieśń gardzieli zaliczana jest do jamy ustnej. Jest uważana przez większość biologów za określenie całego gardła.
    Przełyk (łac. esophagus, oesophagus, nosiciel pokarmów) – przewód mięśniowo-błoniasty o podłużnym przebiegu; łączy gardło z żołądkiem. Czynność przełyku polega na transporcie pokarmu z gardła do żołądka. Ściana przełyku nie ma zdolności wchłaniania pokarmu ani trawienia.
    Mezoderma (łac. mesodermis, z gr. mésos środkowy, dérma skóra) – środkowa warstwa komórek zarodka, trzeci listek zarodkowy trójwarstowców umiejscowiony pomiędzy entodermą i ektodermą. Powstaje pod koniec gastrulacji z uwypuklenia komórek listków zarodkowych. W dalszym rozwoju różnicuje się na:
    Wole – rozszerzenie lub uchyłek przełyku służące do gromadzenia i przenoszenia pokarmu. Wole występuje u większości ptaków poza niektórymi owadożernymi. Ma ono kształt od wrzecionowatego poszerzenia (np. blaszkodziobe) przez pojedynczy (np. sokołowe) lub podwójny (np. gołębiowe) uchyłek po rozbudowany system trzech wól u hoacynów.
    Odbytnica (rectum z łac. rectum intestinum, jelito proste, prostnica, kiszka stolcowa) – końcowa część jelita grubego kręgowców; w niej gromadzi się kał przed jego wydaleniem przez odbyt. U większości kręgowców odbytnica tworzy tzw. kloakę, do której odprowadzany jest zarówno kał, jak mocz i gamety. U ssaków łożyskowych odbytnica jest oddzielona od ujścia układu moczowego i rozrodczego, w związku z czym gromadzi się w niej jedynie kał.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.