• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przestrzeń zaotrzewnowa

    Przeczytaj także...
    Trzustka (łac. pancreas) – narząd gruczołowy położony w górnej części jamy brzusznej. Ma nieregularny, wydłużony i spłaszczony w wymiarze grzbietowo-brzusznym kształt. Wymiar podłużny w rzucie poprzecznym porównywany do kształtu młotka lub haczyka (wygięty częścią środkową do przodu). W rzucie czołowym kształt przypomina literę S. U osoby żywej jest szaroróżowa, a na zwłokach szarobiała. Budowa zrazikowa dobrze zaznacza się na powierzchni gruczołu i nadaje mu wygląd guzkowaty. Na powierzchni trzustki może gromadzić się tkanka tłuszczowa, która wygładza jej powierzchnię i nadaje zabarwienie bardziej żółtawe. Miąższ narządu jest spoisty i miękki. Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie kilku hormonów m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej zawierający enzymy trawienne sok trzustkowy (łac. succus pancreaticus), zwany śliną brzucha ze względu na podobieństwo konsystencji i barwy do śliny).Poprzecznica, okrężnica poprzeczna (łac. Colon transversum) - część okrężnicy, rozpoczynająca się przy prawym zagięciu wątrobowym (łac. Flexura coli dextra s. Hepatica), pod prawym płatem wątroby. Biegnie poprzez całą szerokość ciała w kierunku lewego zagięcia okrężnicy w pobliżu śledziony. Jest to najdłuższy i najbardziej ruchomy odcinek jelita grubego, którego długość wynosi około 45 cm. Zwisa on zawieszony w fałdzie otrzewnej (lub krezce).
    Żyła główna dolna, inaczej żyła próżna dolna, żyła czcza dolna (łac. vena cava inferior) – pień żylny zbierający krew z podprzeponowej połowy ciała i uchodzący do prawego przedsionka serca.

    Przestrzeń zaotrzewnowa (łac. spatium retroperitoneale) – przestrzeń położona między otrzewną ścienną a powięzią wewnątrzbrzuszną wyściełającą mięśnie tylnej ściany brzucha, część przestrzeni zewnątrzotrzewnowej. U dołu przedłuża się w przestrzeń podotrzewnową. Odpowiednio na tylnej powierzchni przedniej ściany brzucha występuje przestrzeń przedotrzewnowa.

    Pień współczulny (łac. truncus sympathicus) – parzysty szereg zwojów nerwowych (ganglia) połączonych gałęziami międzyzwojowymi (rami interganglionares), ciągnący się po obu stronach kręgosłupa, od podstawy czaszki do kości guzicznej. Do pnia współczulnego biegną od słupów bocznych istoty szarej rdzenia kręgowego w korzeniach brzusznych nerwów rdzeniowych włókna przedzwojowe (gałęzie łączące białe, rami communicantes albi), natomiast od zwojów pnia współczulnego do nerwów rdzeniowych biegną gałęzie łączące szare (rami communicantes grisei). W pniu współczulnym wyróżnia się części: szyjną, piersiową, brzuszną (lędźwiową) i miedniczną.Tętnica główna (łac. aorta - z gr. aeiro - dźwigam, unoszę w górę - nazwa nadana przez Arystotelesa, który twierdził, że funkcją aorty jest utrzymywanie serca we właściwym miejscu) - duży pień tętniczy, którego gałęzie doprowadzają krew tętniczą do wszystkich tkanek. Jest największą tętnicą człowieka.
    Przekrój z zaznaczeniem otrzewnej
    Widok od tyłu (dla przejrzystości nie uwzględniono kręgosłupa)

    Ograniczenia przestrzeni zaotrzewnowej[]

  • od przodu – otrzewna ścienna, przylegająca bezpośrednio do powięzi poprzecznej brzucha,
  • od tyłu – przednia powierzchnia tylnej ściany brzucha, wyścielona powięzią mięśnia poprzecznego głębokiego brzucha, przedłużającą się w blaszkę głęboką mięśnia prostownika grzbietu,
  • od góry – przepona, otrzewna przedłuża się w powięź dolna przepony,
  • od boków – boczne brzegi okrężnicy wstępującej i zstępującej odpowiednio z prawej i lewej strony
  • od dołu łączy się z przestrzenią podotrzewnową;
  • Zawartość przestrzeni zaotrzewnowej[]

    Położenie pierwotnie zaotrzewnowe[]

  • nadnercza,
  • nerki,
  • brzuszne odcinki moczowodów,
  • aorta brzuszna i jej odgałęzienia, z wyjątkiem pnia trzewnego, tętnicy krezkowej górnej i dolnej i dalszych ich odgałęzień,
  • żyła główna dolna z jej dopływami ściennymi,
  • pień współczulny i jego sploty wtórne (przedkręgowe), nerwy trzewne dochodzące do splotu trzewnego, osobne włókna nerwu błędnego do splotu nerkowego lewego;
  • mięśnie niekiedy zaliczane do obręczy kończyny dolnej: mięsień lędźwiowy większy i mięsień lędźwiowy mniejszy, splot lędźwiowy znajdujący się między nimi a także mięsień czworoboczny lędźwi;
  • Położenie wtórnie zaotrzewnowe[]

  • głowa trzustki (ale nie ogon, który jest położony w wiązadle śledzionowo-nerkowym),
  • dwunastnica, poza opuszką dwunastnicy, która jest położona wewnątrzotrzewnowo,
  • okrężnica wstępująca i zstępująca (ale nie poprzecznica ani esica).
  • Zobacz też[]

  • choroba Ormonda
  • Przypisy

    1. Adam Krechowiecki, Florian Czerwiński: Zarys anatomii człowieka. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 2009, s. 458-459. ISBN 978-83-200-3873-6.
    2. Kyung Won, PhD. Chung, Kyung Won Chung: Gross anatomy. Philadelphia: Lippincott Williams & Willkins, 2005, s. 256. ISBN 0-7817-5309-0.
    3. Keith L. Moore, Arthur F. Dalley: Clinically oriented anatomy. Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams & Wilkins, 2006, s. 1209. ISBN 0781736390.

    Bibliografia[]

  • Bogusław Kazimierz Gołąb, Władysław Zygmunt Traczyk, Michał Karasek: Anatomia i fizjologia człowieka : podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1986, s. 53-56. ISBN 83-200-1075-6.
  • Adam Krechowiecki, Florian Czerwiński: Zarys anatomii człowieka. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 2009, s. 458-459, 569-580. ISBN 978-83-200-3873-6.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Przepona (łac. diaphragma) - główny mięsień oddechowy występujący u ssaków, należy do mięśni poprzecznie prążkowanych płaskich. Oddziela jamę brzuszną od jamy klatki piersiowej i stanowi jej ścianę dolną. Przepona jest uwypuklona w stronę klatki piersiowej w formie dwóch kopuł - prawej i lewej, przy czym na ludzkich zwłokach prawa kopuła jest ustawiona na wysokości czwartej chrząstki żebrowej, a po stronie lewej lewa kopuła przyjmuje położenie na poziomie piątej chrząstki żebrowej. U osoby żywej podczas wydechu prawa kopuła przepony położona jest na wysokości górnego brzegu piątej chrząstki żebrowej, a po stronie lewej lewa kopuła układa się na poziomie dolnego brzegu piątej chrząstki żebrowej. Ruchy przepony są niezależne od woli człowieka, mogą być jednak modyfikowane pośrednio przez inne grupy mięśni (na przykład podczas śpiewu czy wstrzymywania oddechu).Mięsień lędźwiowy większy (łac. musculus psoas major) - mięsień uważany za część większego mięśnia biodrowo-lędźwiowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dwunastnica (łac. duodenum) – u człowieka rurowaty narząd długości 25–30 cm, wychodzący z żołądka i stanowiący początkowy odcinek jelita cienkiego. Początkowy odcinek dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem żołądka, końcowy przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego. W kształcie przypomina literę C, a raczej podkowę zwróconą wypukłą częścią ku stronie prawej, wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do zstępującego odcinka dwunastnicy uchodzą wspólnie przewód żółciowy i przewód trzustkowy. Długość dwunastnicy w IV w p.n.e Herofilus określił na 12 szerokości palców, stąd nazwa tego odcinka jelita.
    Choroba Ormonda, idiopatyczne pozaotrzewnowe zwłóknienie (ang. idiopathic retroperitoneal fibrosis, IRF) – bardzo rzadki proces zapalny o nieznanej etiologii prowadzący do zwłóknienia przestrzeni zaotrzewnowej. Może objawiać się bólami okolicy krzyżowej, niewydolnością nerek, nadciśnieniem, zakrzepicą żył głębokich i innymi objawami wynikającymi z obstrukcji.
    Okrężnica zstępująca, zstępnica (łac. colon descendens) – część okrężnicy rozciągająca się od lewego zagięcia śledzionowego (łac. flexura coli sinistra s. lienalis) w dół do brzegu miednicy, gdzie rozpoczyna się okrężnica esowata tzw. esica (łac. colon sigmoideum).
    Nerka (łac. ren gr. nefros) – narząd stanowiący najistotniejszą część układu wydalniczego większości zwierząt (głównie stałocieplnych). Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi).
    Esica, okrężnica esowata (łac. sigmoideum) - część jelita grubego. Nazwa tego odcinka okrężnicy pochodzi od jej kształtu, przypominającego literę "S". Jest skierowana początkowo łukiem wypukłym ku stronie prawej, a następnie zakręca w dół przechodząc w odbytnicę. Esica ma czasem długą krezkę i ulega skrętowi. Skręt esicy jest jedną z postaci niedrożności jelit i jako taki może stanowić stan zagrożenia życia. Niedrożność jelit ze skręcenia (popularnie nazywana "skrętem kiszek", łac. ileus) polega na skręceniu się jelita dookoła osi długiej, powodującym jego zatkanie i dodatkowo uciśnięcie naczyń krwionośnych, co grozi niedokrwieniem, a następnie martwicą części jelita.
    Mięsień lędźwiowy mniejszy (łac. musculus psoas minor) – płaski, wąski i wydłużony mięsień szkieletowy, leży niestale na mięśniu biodrowo-lędźwiowym.
    Nadnercze, gruczoł nadnerczowy (łac. glandula suprarenalis seu adrenalis) – parzysty, niewielki (waga około 10-18 gramów) gruczoł wydzielania wewnętrznego położony zaotrzewnowo na górnym biegunie nerki.

    Reklama