• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przemysł chemiczny

    Przeczytaj także...
    Anwil S.A. – przedsiębiorstwo chemiczne z siedzibą we Włocławku, dawne Zakłady Azotowe "Włocławek". Spółka należy do grupy kapitałowej PKN Orlen.Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, czes. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu wałbrzyskiego. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i w Sudetach Środkowych, nad rzeką Pełcznicą, historycznie na Dolnym Śląsku. Dawna stolica województwa wałbrzyskiego. Według danych z 31 grudnia 2011 r. miasto miało 119 955 mieszkańców.
    Zakłady Włókien Chemicznych "Wistom" Spółka Akcyjna (wcześniej Tomaszowska Fabryka Sztucznego Jedwabiu, Tomaszowskie Zakłady Włókien Chemicznych "Chemitex-Wistom") – nieistniejąca fabryka włókien sztucznych znajdująca się w Tomaszowie Mazowieckim.

    Przemysł chemiczny – jedna z kluczowych gałęzi przemysłu przetwórczego obejmująca:

  • przemysł chemii organicznej – wytwarza produkty na bazie węglowodorów, drewna, kauczku, tłuszczów oraz innych substancji organicznych,
  • przemysł chemii nieorganicznej – produkty wytarzane są na bazie substancji nieorganicznych, np. minerałów i rud.
  • Przemysł chemiczny można podzielić ze względu na tonaż produkcji na:

    Zatoka Perska (per. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.Koksownia Jadwiga – zakład przemysłowy, koksownia należąca do JSW Koks SA będącego częścią grupy kapitałowej JSW. W 2011 kombinat przejęła Jastrzębska Spółka Węglowa. Położona w Zabrzu na Górnym Śląsku.
  • tzw. wielką chemię – nazwa odnosi się do wielkości produkcji rzędu milionów ton rocznie; do wielkiej chemii zalicza się produkcję nawozów, paliw, tworzyw sztucznych (głównie plastyfikatorów) oraz gazów przemysłowych;
  • chemię małotonażową – produkcja w mniejszej skali – dziesiątki ton; sektor ten obejmuje głównie chemię o dużej wartości dodanej oraz droższą w produkcji np. leki, kosmetyki, środki czystości;
  • przetwórstwo chemiczne – przetwarzanie gotowych półproduktów: mieszaniem, pakowaniem, obróbką termiczną i in.
  • Przemysł chemiczny charakteryzuje się wysoką kapitałochłonnością i niską pracochłonnością, ze względu na to, że większość operacji jest zautomatyzowana. Jest to także gałąź przemysłu, która cechuje się dużymi inwestycjami w technologie innowacyjne. W 2013 r. w innowacje w przemyśle chemicznym zainwestowano w UE 18,6 miliarda euro. Grupę krajów o najbardziej rozwiniętym przemyśle chemicznym tworzą: Japonia, USA, Kanada, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Rosja, Ukraina, Włochy, Brazylia, Wenezuela i kraje w rejonie Zatoki Perskiej.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Soda – nazwa zwyczajowa szeregu popularnych substancji chemicznych, których głównym składnikiem jest któryś z następujących związków chemicznych sodu: węglan sodu, wodorowęglan sodu lub wodorotlenek sodu.

    Przemysł chemiczny w Polsce[]

     Osobny artykuł: Przemysł chemiczny w Polsce.

    Podział polskiego przemysłu chemicznego ze względu na rodzaj produkowanych wyrobów:

  • przemysł koksowniczy (m.in. w Bytomiu, Zdzieszowicach, Wałbrzychu, Zabrzu (Koksownia Jadwiga), Radlinie (Koksownia Radlin), Czerwionce-Leszczynach (Koksownia Dębieńsko), Dąbrowie Górniczej oraz w hutach: w Dąbrowie Górniczej, w Krakowie, w Częstochowie),
  • przemysł petrochemiczny (PKN Orlen, w tym rafinerie w Płocku, Jedliczu, Trzebini; Grupa Lotos, w tym rafinerie w Gdańsku, Czechowicach, Jaśle),
  • przemysł sodowy (CIECH Soda Polska S.A., w tym zakłady w Inowrocławiu i Janikowie),
  • przemysł kwasu siarkowego (m.in. KGHM Polska Miedź, Grupa Azoty Police, Zakłady Górniczo-Hutnicze Bolesław S.A.),
  • przemysł nawozów sztucznych (m.in. Grupa Azoty, w tym zakłady w Puławach, Policach, Tarnowie-Mościcach, Kędzierzynie-Koźlu, Chorzowie, Gdańsku, Grzybowie ; Anwil S.A. we Włocławku; Zakłady Chemiczne „Alwernia” S.A. w Alwerni; Zakłady Chemiczne "Siarkopol" w Tarnobrzegu; LUVENA S.A. w Luboniu; Fosfan S.A. w Szczecinie),
  • przemysł produkcji i przetwórstwa tworzyw sztucznych (m.in. przedsiębiorstwa Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. , Grupa Azoty , Anwil S.A. , Synthos S.A. , CIECH Sarzyna S.A.),
  • przemysł włókien sztucznych i syntetycznych (w zakładach Toruniu, Gorzowie Wielkopolskim, Tomaszowie Mazowieckim i Sochaczewie),
  • przemysł farb i lakierów (m.in. zakłady produkcyjne w Cieszynie, Dębicy, Wrocławiu, Włocławku, Chorzowie i Pilawie),
  • przemysł farmaceutyczny (m.in. zakłady farmaceutyczne w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Kutnie, Starogardzie Gdańskim, Jeleniej Górze, Pabianicach, Łodzi, Grodzisku Mazowieckim i Rzeszowie),
  • przemysł środków czystości,
  • przemysł środków ochrony roślin.
  • Przypisy

    1. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie: Analiza sytuacji rynkowej dla działalności gospodarczej na obszarze województwa zachodniopomorskiego dla branży chemicznej. Gdańsk: 2011, s. 11.
    2. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie: Analiza sytuacji rynkowej dla działalności gospodarczej na obszarze województwa zachodniopomorskiego dla branży chemicznej. Gdańsk: 2011, s. 4.
    3. Elżbieta Megiel: Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami. [dostęp 2016-04-01].
    4. CEFIC: European Chemical Industry Facts and Figures Report. 2014, s. 38.
    5. Micheal McCoy: Facts & Figures of the Chemical Industry, Chemical & Engineering News. s. 35–72.
    6. Halina Machowska: Przemysł koksowniczy w aspekcie ochrony środowiska. 2011. [dostęp 2016-04-01].
    7. Andrzej Warzecha, Małgorzata Nocuń-Bąk, Gerard Gałeczka: Koksownictwo polskie na tle światowego przemysłu koksowniczego. 2008. [dostęp 2016-04-01].
    8. Anna Biedrzycka: 50% rynku Europy Zachodniej dla Polski? Koksowe divide et impera. [dostęp 2016-04-01].
    9. Polska chce rozbudować przemysł petrochemiczny. [dostęp 2016-04-01].
    10. Andrzej Szczęśniak: Sektor rafineryjny 2012. [dostęp 2016-04-01].
    11. Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego: Przemysł. [dostęp 2016-04-01].
    12. Dariusz Malinowski: Nawozy z przyszłością. Czy polska chemia nadąża?. [dostęp 2016-04-01].
    13. Przemysł nawozowy kluczowy dla rozwoju rolnictwa. [dostęp 2016-04-01].
    14. Hubert Kamola: Nowy nawóz z „PUŁAW”. [dostęp 2016-04-01].
    15. Mirosław Jan Turzyński: „Fosfory” wyprodukują nawozy z odpadów. [dostęp 2016-04-01].
    16. Paweł Jarczewski: Rola Siarkopolu w Grupie Azoty. [dostęp 2016-04-01].
    17. Przemysł tworzyw sztucznych w Polsce 2013. [dostęp 2016-04-01].
    18. Dariusz Malinowski: Co słychać w polskiej branży tworzyw sztucznych?. [dostęp 2016-04-01].
    19. Basell Orlen. [dostęp 2016-04-01].
    20. Tworzywa sztuczne w Grupie Azoty. [dostęp 2016-04-01].
    21. Tworzywa sztuczne w Anwil S.A.. [dostęp 2016-04-01].
    22. Produkty Synthos S.A.. [dostęp 2016-04-01].
    23. Ogólna charakterystyka technologii otrzymywania żywic epoksydowych podstawowych w Ciech Sarzyna. [dostęp 2016-04-01].
    24. Rynek farb i lakierów wart jest 2 mld zł. [dostęp 2016-04-01].
    25. Farby i lakiery na polskim rynku. [dostęp 2016-04-01].
    26. Światowy rynek farb – wielka dziesiątka. [dostęp 2016-04-01].
    27. Co drugi kupowany w Polsce lek pochodzi z fabryk krajowych. [dostęp 2016-04-01].
    28. Biuro Komunikacji Społecznej: Polski przemysł farmaceutyczny. [dostęp 2016-04-01].
    29. Środki ochrony roślin: rynek w cieniu pogody. [dostęp 2016-04-01].

    Bibliografia[]

  • Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Analiza sytuacji rynkowej dla działalności gospodarczej na obszarze województwa zachodniopomorskiego dla branży chemicznej, Gdańsk 2011, s. 4,11.
  • CEFIC, European Chemical Industry Facts and Figures Report 2014, s. 38.
  • Micheal McCoy, Facts & Figures of the Chemical Industry, Chemical & Engineering News, s. 35–72.
  • Branża – gałąź gospodarki (handlu lub produkcji), która obejmuje usługi lub produkowane towary jednego rodzaju. Specjalizacja w danej dziedzinie usługi handlu lub produkcji.Gdańskie Zakłady Nawozów Fosforowych „Fosfory” Sp. z o.o. – polska firma chemiczna z siedzibą w Gdańsku, zajmująca się produkcją nawozów sztucznych i związków azotowych. Od 2011 r. wchodzi w skład Grupy Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA Wcześniej właścicielem była grupa kapitałowa Ciech SA.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lek – każda substancja, niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub syntetycznego), nadająca się do bezpośredniego wprowadzana do organizmu w odpowiedniej postaci farmaceutycznej w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego, lub w celu zapobiegania chorobie, często podawana w ściśle określonej dawce. Lekiem jest substancja modyfikująca procesy fizjologiczne w taki sposób, że hamuje przyczyny lub objawy choroby, lub zapobiega jej rozwojowi. Określenie lek stosuje się też w stosunku do substancji stosowanych w celach diagnostycznych (np. metoklopramid w diagnostyce hiperprolaktynemii) oraz środków modyfikujących nie zmienione chorobowo funkcje organizmu (np. środki antykoncepcyjne).
    Zakłady Chemiczne "Organika-Sarzyna" S.A - przedsiębiorstwo chemiczne z siedzibą w Nowej Sarzynie. Główna część zakładu zajmuje się tzw. wielką syntezą organiczną. Produkuje środki ochrony roślin (herbicydy, fungicydy, insektycydy, zaprawy nasienne), żywice epoksydowe oraz żywice poliestrowe. Oprócz tego na terenie zakładu działa 11 spółek zależnych. Do najbardziej znanych znaków handlowych spółki należą Epidian, Chwastox i Polimal.
    Pabianice – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim. Drugie co do liczby mieszkańców miasto aglomeracji łódzkiej. Pabianice należą do Związku Miast Polskich. Pod względem liczby ludności są trzecim (po Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim) miastem w województwie łódzkim a 59. w Polsce. Pod względem powierzchni miasto znajduje się na 9. pozycji w województwie łódzkim a 150. w Polsce. Były miastem duchownym.
    Kwas siarkowy (nazwa Stocka: kwas siarkowy(VI)), H2SO4 – nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najmocniejszych kwasów – wszystkie układy o mocy większej od kwasu siarkowego 100% nazywa się superkwasami. Bywa zwany krwią przemysłu chemicznego, ze względu na to, że używa się go w bardzo wielu kluczowych syntezach. Sole kwasu siarkowego to siarczany.
    Zakłady Włókien Chemicznych "Stilon" S.A. w Gorzowie Wielkopolskim (ZWCh Stilon SA) – fabryka z Gorzowa Wielkopolskiego produkująca włókna poliamidowe. Powstała w roku 1951. Początkowo produkowała jedwab włókienniczy. Później kojarzona głównie z produkcją taśm magnetofonowych, które nazywano stilonkami. Produkowała także taśmy wizyjne, czyli magnetowidowe. Pod koniec lat osiemdziesiątych ZWCH STILON był przedsiębiorstwem wielozakładowym, zatrudniającym ponad 7500 osób. Obecnie zatrudnia ok. 500 osób i produkuje, poza wyrobami poliamidowymi, włókna PBT odporne na światło i wodę chlorowaną, których barwienie jest możliwe w dużym zakresie temperatur. Mają one zastosowanie w odzieży sportowej i fitness, profesjonalnych kostiumach pływackich, kolarstwie, bieliźnie, skarpetach i przemyśle samochodowym.
    Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
    Kutno – miasto i gmina w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury). Siedziba władz powiatu kutnowskiego oraz władz wiejskiej gminy Kutno. Powstało na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie do 1432 i ponownie po 1766.

    Reklama