• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przekwitanie



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Andropauza (gr. andros = mężczyzna, człowiek; gr. pausis, łac. pausa = przerwa) - w ujęciu biopsychospołecznym definiowana jako okres w życiu mężczyzny (najczęściej po 50 roku życia), zapowiadający zbliżające się wejście w okres starości z początkiem wystąpienia szeregu dolegliwości w różnych sferach funkcjonowania jednostki, zarówno somatycznej, psychologicznej jak i seksualnej o podłożu wielonarządowych zmian w organizmie, w tym zmian hormonalnych, wywołanych starzeniem się.
    Terminologia, definicje i komentarze[ | edytuj kod]

    Menopauza[ | edytuj kod]

    W sensie klinicznym, menopauza to u kobiet dzień następujący po zakończeniu ostatniej w życiu miesiączki. Datę tę ustala się wstecz, po upływie 12 miesięcy bez wystąpienia ponownej menstruacji. Po takim okresie kobieta uznawana jest za niepłodną, bez możliwości zajścia w ciążę.

    Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) – wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.Menstruacja (miesiączka, ang. period, łac. menses); krwawienie miesięczne – fizjologiczne zjawisko polegające na cyklicznym złuszczaniu się nabłonka macicy (endometrium) pod wpływem charakterystycznych zmian stężenia hormonów płciowych (estrogenów i progesteronu), wynikających z układów wzajemnych sprzężeń zwrotnych między gonadami, przednim płatem przysadki mózgowej i podwzgórzem.

    W potocznym rozumieniu menopauzą nie określa się jednego dnia, lecz kilkuletni okres przed i po jej rozpoczęciu, tzw. „lata przejściowe”. Czas ten określa się jako klimakterium, a ostatnio jako „perimenopauza” (w dosłownym znaczeniu „około-menopauza”).

    Słowo „menopauza” bywa też potocznie rozumiane jako lata postmenopauzy.

    Akupunktura (z łac. acus – igła, punctura – (u)kłucie) – technika leczenia wywodząca się ze Wschodu (Chiny, Japonia, Mongolia). Jest obecnie uznawana w wielu krajach jako uzupełnienie medycyny konwencjonalnej, chociaż jej skuteczność jest przedmiotem debat i trwających badań klinicznych.Procesy życiowe – czynności wspólne dla istot żywych. Dzięki nim można ustalić, że dany organizm jest istotą żywą.

    Perimenopauza[ | edytuj kod]

    Perimenopauza to okres lat przejściowych prowadzących do menopauzy, jak i po jej wystąpieniu – kilka lat przed i po ostatniej miesiączce w życiu kobiety. Wtedy to większość kobiet zauważa u siebie niektóre objawy zmian hormonalnych, takich jak: uderzenia gorąca, zmiany nastrojów, bezsenność, zmęczenie.

    Pamięć – zdolność do rejestrowania i ponownego przywoływania wrażeń zmysłowych, skojarzeń, informacji, występująca u ludzi, niektórych zwierząt i w komputerach. W każdym z tych przypadków proces zapamiętywania ma całkowicie inne podłoże fizyczne oraz podlega badaniom naukowym w oparciu o różne zestawy pojęć.Ginekologia – dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego. Najczęstsze problemy, jakimi zajmują się ginekolodzy, to: zaburzenia miesiączkowania, stany zapalne pochwy, antykoncepcja, niepłodność, nowotwory narządów rodnych. Ściśle związana z położnictwem.

    W czasie perimenopauzy produkcja większości hormonów rozrodczych, takich jak estrogeny, progesteron i testosteron spada i staje się mniej regularna, często z nieprzewidywalnymi wahaniami poziomu. W tym okresie zanika płodność, choć nie jest uznawana za zerową do momentu określenia daty menopauzy (12 miesięcy od ostatniego wystąpienia menstruacji).

    Fluoksetyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek tymoleptyczny, głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych oraz obsesyjno-kompulsyjnych. Ponadto znalazła zastosowanie pomocnicze w leczeniu żarłoczności psychicznej (Bulimia nervosa). Należy do grupy SSRI – Selective Serotonin Reuptake Inhibitor – selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny.Paroksetyna łac. Paroxetinum) – lek przeciwdepresyjny (tymoleptyk) z grupy SSRI, silny wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny.

    Objawy perimenopauzy mogą pojawić się już około 35. roku życia, chociaż większość kobiet zaczyna być ich świadoma dopiero 10 lat później. Perimenopauza z widocznymi objawami może trwać od kilku do ponad dziesięciu lat. Może ona przypominać okres dojrzewania, który poprzedza menarche (pierwszy cykl menstruacyjny). W rzeczywistości menopauzę można porównać do „pokwitania w odwrocie”, a psychologiczne zmiany następujące w tym czasie mogą być porównane do tych występujących w wieku dojrzewania. Nie można przewidzieć ani określić dokładnego czasu trwania perimenopauzy u danej kobiety.

    Rak (łac. carcinoma, z łac. cancer – "rak, krab", z gr. καρκινος /karkinos/ – "rak, krab morski") – nazwa grupy chorób nowotworowych będących nowotworami złośliwymi wywodzącymi się z tkanki nabłonkowej.Rozmnażanie, reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie.

    W okresie perimenopauzy wiele kobiet doświadcza zmian w organizmie wynikających z wahań hormonalnych. Charakterystycznym objawem są uderzenia gorąca – nagłe zmiany temperatury ciała. Wrażenie „uderzenia” występuje, gdy podwyższająca się temperatura ciała osiąga szczyt, a następnie nagle opada do normalnej. Uderzenia gorąca mogą podnieść temperaturę ciała nawet o kilka stopni w krótkim czasie i spowodować uczucie osłabienia, zasłabnięcie i silne pocenie. Oprócz uczucia dyskomfortu nie są dla kobiety szkodliwe, można je jednak łagodzić przy pomocy kuracji hormonalnej, leków SSRI lub estrogenów roślinnych czy leków ziołowych dostępnych bez recepty.

    Kohorta – termin stosowany w statystyce i naukach stosujących ją (np. demografia, medycyna), oznaczający zbiór obiektów, najczęściej ludzi, wyodrębniony z populacji z uwagi na zachodzące jednocześnie dla całego zbioru wydarzenie lub proces w celu przeprowadzenia analizy. Kohorta powinna być wyodrębniona na podstawie istotnych statystycznie cech i jednorodna pod ich względem. Badania z użyciem kohorty zwane są badaniami kohortowymi.Gruczoł łojowy (łac. glandula sebacea) – gruczoł pęcherzykowaty skóry ssaków wydzielający łój, który uchodzi do mieszka włosowego. Jego wydzielina natłuszcza włosy i naskórek. Rozwój i czynności gruczołu łojowego reguluje po części poziom hormonów płciowych w organizmie danej osoby. U człowieka widoczne jest to w okresie dojrzewania. Gruczołów tych nie posiadają walenie, syreny, kret złocisty i leniwce.

    Inne powszechne objawy perimenopauzy to zmiany nastroju, bezsenność, osłabienie i problemy z pamięcią. Niektóre z nich mogą nie być związane z wahaniami poziomu hormonów, lecz nie przeprowadzono dotąd badań mogących określić ich inne pochodzenie.

    Nawet te kobiety, które nie uskarżają się podczas perimenopauzy na fizyczne dolegliwości, cierpią z powodu kwestii psychologicznych związanych ze społecznym postrzeganiem starzenia się. Przyczynia się to do skłaniania się ku kuracji medycznej, aby zmniejszyć całościowy wpływ tego okresu na życie kobiety.

    Ostatnie badania wykazują, że suplementacja melatoniny u kobiet w okresie perimenopauzy wpływa korzystnie na funkcjonowanie tarczycy oraz podwyższa poziom gonadotropiny. Pomaga również w przywracaniu płodności, menstruacji oraz zapobiega depresji związanej z menopauzą.

    Żeński układ płciowy służy do wytwarzania komórek płciowych żeńskich, a w przypadku zapłodnienia stwarza dogodne warunki do rozwoju i wzrastania płodu. Z uwagi na rozmieszczenie narządy płciowe żeńskie dzielimy na wewnętrzne i zewnętrzne.Starzenie się – zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę równowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i układów, zwiększa podatność na choroby (np. choroby krążenia, Alzheimera, nowotwory), wreszcie prowadzi do śmierci.

    Nie każda kobieta odczuwa objawy menopauzy. Około 1/3 wszystkich kobiet nie odczuwa innych objawów niż nasilenie, a potem zatrzymanie miesiączki. Kolejna z trzech grup kobiet odczuwa objawy umiarkowane. Pozostała część kobiet natomiast odczuwa bardzo silne objawy o przedłużonym czasie trwania. Tendencja do nasilonych objawów perimenopauzy bywa niekiedy dziedziczna.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Orgazm, szczytowanie – moment najsilniejszego podniecenia płciowego i towarzyszącego mu równie silnego uczucia rozkoszy, będący najczęściej celem lub zakończeniem stosunku płciowego, aktu masturbacji bądź innej formy zachowania seksualnego. Orgazmowi towarzyszy szereg charakterystycznych dla tego momentu reakcji fizjologicznych organizmu jak skurcze pochwy i dna macicy u kobiety czy wytrysk nasienia i skurcz moszny u mężczyzny. Bezpośrednim efektem orgazmu jest zaspokojenie seksualne objawiające się odprężeniem ciała, ustąpieniem przekrwienia organów płciowych i psychicznym uczuciem błogostanu oraz spełnienia emocjonalnego. U mężczyzn orgazm nie jest równoznaczny z wytryskiem nasienia, przy którym wcale nie musi dojść do orgazmu.

    Premenopauza[ | edytuj kod]

    Premenopauzą określa się lata poprzedzające ostatnią miesiączkę w życiu kobiety, czyli okres spadku ilości hormonów rozrodczych oraz nieregularność w ich wydzielaniu. Wtedy również pojawiają się pierwsze objawy wygasania czynności hormonalnych.

    Postmenopauza[ | edytuj kod]

    Postmenopauza jest okresem rozpoczynającym się po ostatniej miesiączce w życiu kobiety – czas, kiedy jajniki ostatecznie przestają wytwarzać jajeczka.

    Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.Libido, popęd (pociąg) seksualny (płciowy) (z łac. żądza) – psychiczna reprezentacja pobudzenia pochodzącego z wnętrza organizmu, mająca na celu zaspokojenie potrzeb seksualnych. Stanowi ona czynniki motywacyjne, uwarunkowane biologiczną strukturą organizmu, powodujące formy zachowania, których celem jest zaspokojenie potrzeb. Według Hansa Giesego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości na przyjęcie partnera w zakresie jego płciowości.

    Kobieta niebędąca w ciąży i niekarmiąca piersią jest w okresie postmenopauzy, jeśli od dwunastu miesięcy nie wystąpiło krwawienie ani plamienie. Wtedy określa się, iż jest ona w pierwszym roku postmenopauzy. Powodem, dla którego tak późno diagnozuje się, iż kobieta wstąpiła w okres pomenopauzalny, jest charakterystyczna dla tego okresu życia nieregularność występowania miesiączki. Dlatego też potrzebny jest dość długi okres, aby móc stwierdzić, że cykl w rzeczywistości ustał. Możliwość taka jest zazwyczaj bardzo mało prawdopodobna już na kilka lat przedtem.

    Hormon luteinizujący (lutropina, LH z ang. luteinizing hormone) – glikoproteinowy hormon gonadotropowy wydzielany przez komórki gonadotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie to jest stymulowane przez podwzgórzową gonadoliberynę (GnRH).Zaburzenia depresyjne – zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się obniżeniem nastroju, obniżeniem napędu psychoruchowego, zaburzeniem rytmów okołodobowych i lękiem.

    U kobiet, które nie mają macicy i z tego powodu nie mają miesiączki, rozpoczęcie okresu pomenopauzalnego można stwierdzić za pomocą badania krwi. Umożliwia ono wykrycie wysokiego poziomu hormonu folikulotropowego w organizmie, będącego charakterystycznym objawem u kobiet w okresie pomenopauzalnym.

    Spadek oraz wahania poziomu kobiecych hormonów rozrodczych są procesem raczej długotrwałym, dlatego też wygasanie czynności hormonalnych, których doświadcza kobieta, nie zachodzi w trybie natychmiastowym, lecz trwa przez pewien czas, nawet do kilku lat.

    Zaburzenia snu – grupa zaburzeń snu, które mogą dotyczyć długości snu, jak i jego jakości. Niektóre zaburzenia snu są na tyle poważne, że zakłócają normalne fizyczne, umysłowe i emocjonalne funkcjonowanie. Badaniem powszechnie stosowanym w niektórych zaburzeniach snu jest polisomnografia.Leki przeciwdepresyjne (tymoleptyki) (ATC N 06 A) − grupa leków psychoaktywnych, wywierająca terapeutyczny wpływ na podstawowe i wtórne cechy zespołu depresyjnego, w tym na chorobowe zaburzenia nastroju. Leki te znajdują również zastosowanie w leczeniu innych zaburzeń psychicznych: zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej, w terapii wspomagającej bólu.

    Każde krwawienie oraz plamienie w okresie postmenopauzy należy zgłosić lekarzowi.

    Klimakterium to okres kilku lat przed i kilku lat po menopauzie, obejmujący wszystkie zmiany w fizjologii cyklu miesięcznego, samopoczuciu i organizmie kobiety.

    Objawy perimenopauzalne i lata przejściowe[ | edytuj kod]

    Podczas lat przejściowych, gdy organizm kobiety odpowiada na gwałtowne zmiany poziomu naturalnych hormonów, może wystąpić wiele objawów. Nie u każdej kobiety występują one w stopniu dokuczliwym, a u tych, które doświadczają ich w silnym natężeniu, odczucia są indywidualnie zróżnicowane. Objawy związane z niskim poziomem estrogenu (np. atrofia pochwowa i suchość skóry) utrzymują się nawet po menopauzie, jednak te, które są spowodowane gwałtownymi wahaniami hormonalnymi (np. uderzenia gorąca i zmiany nastroju), zazwyczaj z czasem ustępują.

    Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody.Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.

    Objawem wskazywanym zarówno przez kobiety korzystające z hormonalnej terapii zastępczej, jak i te, które jej nie stosują, jest brak energii. Inne to m.in. problemy naczyniowe, takie jak uderzenia gorąca i palpitacje, problemy psychiczne, takie jak depresja, stany lękowe, irytacja, huśtawki nastrojów, problemy z pamięcią i koncentracją oraz skutki atrofii – suchość pochwy i potrzeba częstego oddawania moczu.

    Ciśnienie tętnicze (ang. blood pressure – BP) – ciśnienie wywierane przez krew na ścianki tętnic, przy czym rozumie się pod tą nazwą ciśnienie w największych tętnicach, np. w tętnicy w ramieniu. Jest ono wyższe niż ciśnienie krwi wywierane na ścianki żył.Pawie oczko, gupik, gupik pawie oczko (Poecilia reticulata) – gatunek niewielkiej, południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych (Poeciliidae). Jedna z najbardziej popularnych i najbardziej polimorficznych słodkowodnych ryb akwariowych, opisywana w literaturze pod wieloma nazwami synonimicznymi. Introdukowana do walki z larwami komarów w wielu krajach, na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Charakteryzuje się wyraźnie zaznaczonym dymorfizmem płciowym przejawiającym się głównie w okazałości płetw i różnorodności ubarwienia samców. W hodowlach akwarystycznych wyselekcjonowano wiele standardów hodowlanych.

    Przeciętna kobieta w tym okresie ma coraz bardziej nieregularne miesiączki, co jest związane z zakłóconą owulacją. Czas wystąpienia miesiączki staje się nieprzewidywalny, czas jej trwania znacznie krótszy lub dłuższy niż normalnie, a samo krwawienie obfitsze lub bardziej skąpe niż dotychczas. Mogą też mieć miejsce przeciągające się okresy plamienia. Na początku procesu zdarzają się nawet cykle dwutygodniowe, później kilkumiesięczne okresy braku miesiączki, po czym występuje obfitsze krwawienie. Dłuższe okresy niewystępowania miesiączki zdarzają się tym częściej, im bliżej menopauzy. Z chwilą gdy kobieta w wieku przekwitania nie ma miesiączki ani plamienia przez okres 12 miesięcy, uznaje się, że znajduje się ona od roku w okresie postmenopauzy. Powinna jednak poddać się badaniom lekarskim, gdy krwawienie wystąpiło po około 6 miesiącach od poprzedniego.

    Ból głowy (łac. cephalgia, cephalea, cephalalgia, cephalodynia) – niespecyficzny, subiektywny objaw charakteryzujący się występowaniem bólu zlokalizowanego w obrębie głowy, odczuwanego zarówno na powierzchni skóry, na twarzy, w okolicy oczodołowo–skroniowej jak i głęboko we wnętrzu czaszki. Jest jednym z najczęstszych powodów konsultacji lekarskich. Może cechować się różną intensywnością oraz czasem trwania; sam rzadko bywa oznaką poważnej choroby.Wenlafaksyna – lek przeciwdepresyjny należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI).

    Wszystkie możliwe objawy menopauzy są spowodowane spadkiem oraz gwałtownymi nieregularnymi wahaniami bezwzględnych i względnych poziomów estrogenów i progesteronu. Niektóre z nich, takie jak uczucie mrowienia, można kojarzyć bezpośrednio z niedoborem hormonów.

    Objawy przekwitania[ | edytuj kod]

  • naczynioruchowe
  • uderzenia gorąca
  • bóle głowy
  • poty nocne
  • psychiczne
  • uczucie zmęczenia
  • drażliwość i zaburzenia koncentracji
  • osłabienie pamięci
  • zmniejszone libido
  • huśtawki nastrojów
  • depresja
  • zaburzenia snu
  • ze strony narządów płciowych
  • suchość pochwy
  • dyspareunia
  • zanikowe zapalenia pochwy
  • nawracające zapalenia dróg moczowych
  • zaburzenia statyki narządów płciowych i nietrzymanie moczu
  • świąd
  • krwawienie
  • wodnista wydzielina
  • ze strony tkanki łącznej
  • zwiększona aktywność gruczołów łojowych i potowych
  • bolesność stawów, kości
  • osteoporoza – utrata masy kostnej
  • bóle krzyża
  • ze strony skóry, tkanki miękkiej
  • zanik gruczołu piersiowego
  • cienkość skóry
  • zmniejszenie elastyczności
  • uczucie mrowienia
  • seksualne
  • problemy w osiągnięciu orgazmu
  • dyspareunia
  • Badania kohortowe przyniosły zróżnicowane wnioski dotyczące menopauzy. Np. badanie z 2007 r. wykazało, że menopauza wiąże się z występowaniem uderzeń gorąca, bólami stawów i mięśni oraz nastrojem depresyjnym. Nie jest natomiast związana z zaburzeniami snu, zmniejszonym libido i suchością pochwy. Inne badanie, z 2008 r., wykazało z kolei, że menopauza wiąże się ze obniżeniem jakości snu.

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Idiopatyczny jest przymiotnikiem używanym przede wszystkim w medycynie, oznaczającym powstający spontanicznie albo mający niejasne lub nieznane podłoże (przyczynę). Pochodzi z greckiego ἴδιος (idios) – własny + παθος (pathos) – cierpienie, czyli w wolnym tłumaczeniu "chorobę samą z siebie". Jest to określenie techniczne, wywodzące się z nozologii, tj. klasyfikacji schorzeń.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Układ odpornościowy, układ immunologiczny – układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności. W skład układu odpornościowego wchodzą::
    Tkanka miękka to w anatomii tkanka, która łączy, wspiera, lub otacza narządy organizmu, i nie jest tkanką kostną. Do tkanek miękkich zalicza się: ścięgna, więzadła, skóra, elementy tkanki łącznej, tkankę tłuszczową, błonę maziową, mięśnie, nerwy, naczynia krwionośne.
    Ekspozom określa wszystkie czynniki, na jakie wystawia się człowiek od momentu poczęcia, poprzez rozwój w łonie matki, aż po śmierć, a więc przez całe swoje życie. Uwzględniając wpływ czynników środowiskowych (w tym czynników wynikających ze stylu życia), ekspozom dopełnia więc genom.
    Układ moczowo-płciowy (łac. Systema urogenitale) wyższych kręgowców (w tym człowieka) składa się z dwóch części:
    Progesteron (potocznie luteina) – żeński hormon płciowy o budowie sterydowej, wytwarzany przez ciałko żółte i łożysko podczas ciąży. Najważniejszy hormon wydzielany przez jajniki i jądra.
    Kość krzyżowa (łac. os sacrum) – u człowieka, powstaje przez zrośnięcie pięciu kręgów krzyżowych. Wyróżnia się w niej powierzchnie grzbietową i miedniczną, podstawę oraz wierzchołek.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.063 sek.