• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przedsiębiorstwo państwowe

    Przeczytaj także...
    Samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego - forma uczestnictwa pracowników w zarządzaniu zakładem pracy, charakterystyczna dla formy prawnej przedsiębiorstwa państwowego.Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.
    Osoba prawna – jeden z rodzajów podmiotów prawa cywilnego. Osobę prawną definiuje się zazwyczaj jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej wyposażonej przez prawo (przepisy prawa cywilnego) w osobowość prawną. Taka jednostka organizacyjna ma wtedy pełnię podmiotowości prawnej, w szczególności nabywa zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych (oraz odpowiednio zdolność sądową i procesową).

    Przedsiębiorstwo państwoweprzedsiębiorstwo, którego wyłącznym właścicielem jest państwo, a ściślej rzecz biorąc Skarb Państwa. Jest osobą prawną, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 25.09.1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1384). Należy je odróżnić od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, które z prawnego punktu widzenia nie są przedsiębiorstwami państwowymi, ale spółkami uregulowanymi w Kodeksie spółek handlowych.

    Jednoosobowa spółka skarbu państwa – spółka utworzona w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, której dokonuje Minister Skarbu Państwa na wniosek organu założycielskiego, dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, rady pracowniczej lub z własnej inicjatywy.Spółka (łac. societas) – rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

    Przedsiębiorstwo państwowe może zostać przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa w drodze komercjalizacji, która jest zazwyczaj etapem poprzedzającym prywatyzację.

    W Polsce oznaczenie "Przedsiębiorstwo Państwowe" miało wiele podmiotów o różnej skali działania, np. "Poczta Polska, Telegraf i Telefon PP", "PP Motozbyt", "PP Polmozbyt", "Państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej". W gospodarce PRL określenie "przedsiębiorstwo państwowe" należało do ogólnej kategorii opisującej jednostki gospodarki uspołecznionej, do której prócz "PP" należały także spółdzielnie oraz nieliczne spółki (np. "Baltona", założona jako sp. z o.o. w 1946).

    Polska Żegluga Morska (PŻM, też Polsteam, Polish Steamship Company) – szczecińskie, państwowe przedsiębiorstwo armatorskie; najstarsze w Polsce, posiadające własną flotę składającą się z 75 statków o łącznej nośności ok 2,5 mln DWT.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Według danych Ministerstwa Skarbu w 2011 r. w Polsce istniało 20 czynnych przedsiębiorstw państwowych podlegających bezpośredniemu nadzorowi ministerstwa. Przykładem współcześnie funkcjonujących przedsiębiorstw, które zachowały tę formę prawną są: Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” i Polska Żegluga Morska; jednym z ostatnich przedsiębiorstw państwowych o mniejszym znaczeniu były Orzechowskie Zakłady Przemysłu Sklejek, które skomercjalizowano na przełomie lat 2013/2014 i funkcjonują jako "Sklejka Orzechowo SA".

    Prywatyzacja – akt przekazania prywatnemu właścicielowi państwowego mienia. Prywatyzacja może się odbywać poprzez uwłaszczenie lub sprzedaż.Ministerstwo Skarbu Państwa (MSP), utworzone w Polsce 1 października 1996 w wyniku Reformy Centrum. Nowe ministerstwo powstało w miejsce Ministerstwa Przekształceń Własnościowych, przejęło także zadania i kompetencje innych ministerstw, urzędów centralnych i państwowych jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania praw z akcji i udziałów należących do Skarbu Państwa.

    W Austrii przedsiębiorstwem państwowym są m.in. Österreichische Bundesbahnen.

    Zobacz też[]

  • etatyzm
  • samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego
  • Przypisy

    1. Wykaz przedsiębiorstw państwowych Ministerstwa Skarbu Państwa [data dostępu: 2014-06-18].
    2. Biuletyn Informacji Publicznej – Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" [dostęp z dnia 2012-02-06]
    3. Koniec z państwowym przemysłem – będzie komercjalizacja Zakładów Przemysłu Sklejek w Orzechowie, wgospodarce.pl, 5.07.2013
    4. Grzegorz Przybylski: Dane adresowe i rejestrowe Spółki (pol.). Sklejka Orzechowo SA, 2014-02-10. [dostęp 2015-07-22].

    Literatura (podstawa prawna)[]

  • Dekret z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. z 1947 r. Nr 8, poz. 42)
  • Dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 439) (tekst jednolity: Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111).
  • Linki zewnętrzne[]

  • Wykaz przedsiębiorstw państwowych w Serwisie Nadzór Właścicielski Ministerstwa Skarbu Państwa [dostęp z dnia 2012-02-06].
  • Ranking przedsiębiorstw państwowych według zatrudnienia – dane portalu BiznesPolska.pl na dzień 2009-12-03, [dostęp z dnia 2012-02-06].
  • Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” – polskie przedsiębiorstwo zajmujące się obsługą naziemną samolotów na lotnisku Chopina w Warszawie i lotnisku w Zielonej Górze.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.
    Österreichische Bundesbahnen (ÖBB, od utworzenia do 1947 Bundesbahnen Österreichs, BBÖ) - austriackie koleje narodowe i zarazem największe w kraju, utworzone w 1923.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Kodeks spółek handlowych (oficjalny skrót to K.s.h., w języku prawniczym używa się również: KSH, k.s.h.) – polska ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych zawierająca przepisy normujące ustrój spółek handlowych, do których zaliczają się:
    Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "Baltona" Spółka Akcyjna – firma handlowa, funkcjonująca na rynku wewnętrznym w obszarze obsługi pasażerów na lotniskach międzynarodowych i przejściach granicznych w Polsce, zaopatrzenia statków w polskich portach morskich i placówek dyplomatycznych. Baltona dysponuje największą w Polsce siecią sklepów wolnocłowych w portach lotniczych w Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie i Wrocławiu.
    Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej (PKS) – nazwa polskich przedsiębiorstw usługowych zajmujących się transportem publicznym. W latach 1945–1992 rozwinięcie skrótu PKS brzmiało Państwowa Komunikacja Samochodowa.
    Jednostka gospodarki uspołecznionej, jgu., także j.g.u. – w okresie gospodarki centralnie sterowanej w PRL określenie przedsiębiorstwa, firmy czyli według ówczesnej nomenklatury „jednostki gospodarczej”, w której dominującą formą własności była własność państwowa lub własność spółdzielcza.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.