• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przedsiębiorca



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Średni przedsiębiorca – w myśl art. 106 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to przedsiębiorca który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.
    Rys historyczny[]

    Kluczowe dla norm regulujących prawo gospodarcze jest określenie podmiotu prowadzącego taką działalność. W międzywojennej Polsce przyjęto to rozwiązanie, wprowadzając w art. 2 § 1 kodeksu handlowego pojęcie kupca. Po II wojnie światowej zastąpiono je pojęciem jednostki gospodarczej i wyróżniano jednostki gospodarki uspołecznionej oraz jednostki gospodarki nieuspołecznionej. Sens takiego rozróżnienia był związany z gospodarką planową, dlatego ustawa Wilczka uchyliła „jednostkę gospodarczą” i wprowadziła pojęcie podmiotu gospodarczego.

    Kupiec – dawna nazwa wędrownego handlarza, który przemieszczał się pomiędzy różnymi miastami i sprzedawał (ewentualnie kupował) towar. W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Jednym z obowiązków, który mieli spełniać w określonych przez króla miastach, było prawo składu. W Polsce okresu międzywojennego pojęcie kupca oznaczało podmiot, który we własnym imieniu prowadził przedsiębiorstwo zarobkowe (art.2§1 Kodeksu handlowego). W roku 1965 zgodnie z art. VI Przepisów wprowadzających Kodeks cywilny,art.2 KH został uchylony, w związku z czym zniknęło pojęcie kupca z prawa polskiego, a zamiast niego pojawiło się pojęcie jednostka gospodarki uspołecznionej i jednostka gospodarki nieuspołecznionej. W roku 1988 ustawa o działalności gospodarczej wprowadza pojęcie "podmiot gospodarczy", które w 1999 roku zostaje zastąpione pojęciem "przedsiębiorca".Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (w skrócie sektor MŚP) – powszechnie stosowane skrótowe określenie tzw. sektora małych i średnich przedsiębiorstw (lub – bardziej prawidłowo – małych i średnich przedsiębiorców).

    Definicja „podmiotu gospodarczego” budziła liczne wątpliwości – spółka cywilna bywała uznawana za podmiot gospodarczy, zaś osoby prowadzące działalność gospodarczą niekoniecznie były zaliczane do tej kategorii – dlatego ustawa wprowadzająca przepisy o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadziła pojęcie przedsiębiorcy, nawiązujące do przedwojennego „kupca”.

    Osoba prawna – jeden z rodzajów podmiotów prawa cywilnego. Osobę prawną definiuje się zazwyczaj jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej wyposażonej przez prawo (przepisy prawa cywilnego) w osobowość prawną. Taka jednostka organizacyjna ma wtedy pełnię podmiotowości prawnej, w szczególności nabywa zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych (oraz odpowiednio zdolność sądową i procesową).II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Definicje w polskim systemie prawa[]

    Definicje podstawowe[]

    Zasadniczą rolę odgrywa definicja przedsiębiorcy zawarta w art. 43 kodeksu cywilnego: „osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, która nie jest osobą prawną, a której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową”. „Lub zawodową” oznacza, że przedsiębiorcami są osoby wykonujące wolne zawody. Nie każda osoba fizyczna czy prawna jest przedsiębiorcą. Uzyskanie statusu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od dokonania formalności (typu wpis do rejestru).

    Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej – określana potocznie jako ułomna osoba prawna (lub niezupełna osoba prawna) – podmiot stosunku cywilnoprawnego, nieposiadający osobowości prawnej, lecz posiadający na mocy ustawy zdolność prawną.Podmiot prawa – w polskim systemie prawnym ten, kto może posiadać uprawnienia (prawa) lub obowiązki, a więc ma zdolność prawną. Podmiotowość prawną nadaje prawo. Każdy człowiek jest podmiotem prawa od chwili urodzenia aż do śmierci.

    Art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawiera definicję sformułowaną na użytek tej ustawy, zbliżoną do definicji kodeksowej, nie zawiera jedynie elementu „działalności zawodowej”. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, a jej wspólnicy są uważani za przedsiębiorców „w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej”.

    Prawo gospodarcze – zwyczajowe określenie dziedzin prawa regulujących działalność gospodarczą. Zazwyczaj określenie to obejmuje prawo gospodarcze prywatne oraz prawo gospodarcze publiczne, często jednak bywa synonimem publicznego prawa gospodarczego.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Do tych definicji odwołują się inne akty prawne, np. ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów czy ustawa o usługach turystycznych.

    Inne definicje ustawowe[]

    Niektóre akty prawne definiują pojęcie przedsiębiorca odmiennie, ale każda z tych definicji znajduje zastosowanie wyłącznie przy wykładni przepisów aktu, który ją zawiera.

    Art. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji brzmi: „Przedsiębiorcami, w rozumieniu ustawy, są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową uczestniczą w działalności gospodarczej”. W tym przypadku kryterium to faktyczne uczestnictwo w działalności gospodarczej.

    Definicja legalna – definicja zawarta w przepisie prawnym, która wiążąco ustala znaczenie określonego pojęcia (zwrotu) na użytek danego aktu normatywnego. Definicje legalne zazwyczaj umieszczone są na początku aktów prawnych, choć można je znaleźć także w ich dalszej części.Norma prawna – najmniejszy, stanowiący sensowną całość, element prawa. Reguła postępowania zewnętrznego stworzona na podstawie przepisów prawnych, ustanowiona przez kompetentny organ władzy w odpowiednim trybie, generalna (nie jest skierowana do jednego, ściśle oznaczonego adresata, ale do grupy podmiotów określonych przy pomocy nazwy rodzajowej) i abstrakcyjna (dotycząca powtarzalnych zachowań, wielokrotnego zastosowania, uniwersalna), ogłoszona i chroniona przez państwo aparatem przymusu.

    Najszersza definicja przedsiębiorcy znana prawu polskiemu znajduje się w art. 2 punkcie 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym: „osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą lub zawodową, nawet jeżeli działalność ta nie ma charakteru zorganizowanego i ciągłego, a także osoby działające w ich imieniu lub na ich rzecz”.

    Gospodarka planowa, gospodarka nakazowo-rozdzielcza — gospodarka, opierająca się na założeniach planów kilkuletnich, określających najważniejsze cele rozwoju państwa.Osoba fizyczna – prawne określenie człowieka w prawie cywilnym, od chwili urodzenia do chwili śmierci, w odróżnieniu od osób prawnych. Bycie osobą fizyczną pociąga za sobą zawsze posiadanie zdolności prawnej, czyli możliwość bycia podmiotem stosunków prawnych (praw i zobowiązań). Osoby fizyczne mają także zdolność do czynności prawnych, uzależnioną jednak od dalszych warunków. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się po osiągnięciu pełnoletności, ograniczoną zdolność do czynności prawnych od chwili ukończenia lat 13. Osoba fizyczna po ukończeniu 13 roku życia może zostać całkowicie pozbawiona zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniona całkowicie. Pełnoletni może zostać częściowo pozbawiony zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniony częściowo.

    Art. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów do definicji z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dodaje:

  • „osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,
  • osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu,
  • osobę fizyczną, która posiada kontrolę nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji,
  • związek przedsiębiorców – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów”. Te dodatkowe przepisy rozszerzają definicję przedsiębiorcy na niektóre stowarzyszenia, fundacje czy partie polityczne.
  • Według art. 3 ust. 1 pktu 3 przedsiębiorcą jest „osoba prowadząca w celach zarobkowych działalność wytwórczą, budowlaną, handlową lub usługową”. Prawo geologiczne i górnicze zaś stanowi, że w rozumieniu tej ustawy przedsiębiorcą „jest ten, kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą”.

    Podmiot gospodarczy – obecnie termin kolokwialny wywodzący się z przepisów prawa wynikających z ustawy o działalności gospodarczej z 1988 roku. Ma za zadanie określać każdego uczestnika działalności gospodarczej, jak m.in. osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielnie oraz spółki osobowe bądź kapitałowe.Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do systematyki pandektowej) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mały przedsiębiorca – określenie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą lub innego przedsiębiorcy działających na niedużą skalę.
    Fundacja – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.
    Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – polska ustawa uchwalona przez Sejm, regulująca podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania organów w tym zakresie.
    Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) – rodzaj rejestru publicznego prowadzony przez wybrane sądy rejonowe i Ministerstwo Sprawiedliwości.
    Firma – nazwa, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. Jest ona składnikiem przedsiębiorstwa, prawem podmiotowym przysługującym każdemu przedsiębiorcy.
    Konsument – w prawie polskim za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową z przedsiębiorcą. Jest to definicja zamieszczona w art. 22 Kodeksu cywilnego. W doktrynie prawa i orzecznictwie uważa się, że konsument jest słabszą stroną obrotu gospodarczego i jego interesy powinny być chronione w szerszej mierze niż interesy profesjonalisty, za jakiego uważany jest przedsiębiorca.
    Użyteczność publiczna - są to zadania, których cel stanowi: "bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych" (ustawa o gospodarce komunalnej). Poza sferą użyteczności publicznej gmina nie może prowadzić działalności w formach przewidzianych przez ustawę o finansach publicznych. W tym przypadku gospodarka komunalna może być prowadzona w formie spółki prawa handlowego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.