• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przedkaukazie

    Przeczytaj także...
    Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Granica Europa – Azja – linia podziału Eurazji na Europę i Azję. Granica ta jest i zawsze była umowna, w dużym przybliżeniu łączy ona Morze Czarne i Morze Karskie.

    Przedkaukazie (72; ros. Предкавказье, Priedkawkazje) − region geograficzny w południowej Rosji przeduralskiej, na pograniczu Europy i Azji.

    Położenie[]

    Przedkaukazie rozciąga się na długości około 300 km między Obniżeniem Kumsko-Manyckim na północy a Kaukazem na południu oraz na długości około 900 km między Morzem Kaspijskim na wschodzie a Morzem Azowskim na zachodzie. Jego łączna powierzchnia wynosi ok. 350 tys. km².

    Kraj Stawropolski (ros. Ставропольский край) – jednostka administracyjna Rosji w Północnokaukaskim Okręgu Federalnym ze stolicą w Stawropolu.Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.

    Ukształtowanie[]

    Zachodnia część Przedkaukazia jest nizinna, zajmuje ją Nizina Kubańska z deltą Kubania i Półwyspem Tamańskim. Środkową część Przedkaukazia zajmują wyżyny Stawropolska (do 831 m n.p.m. - Striżament) i Tersko-Sunżeńska (do 926 m n.p.m.), między którymi leżą niskie Góry Mineralnowodzkie (do 1402 m n.p.m. - Besztau). We wschodniej części Przedkaukazia leży Nizina Tereco-Kumska.

    Platforma – fragment skorupy ziemskiej zbudowany ze starokrystalicznego podłoża pokrytego (płyta), lub nie (tarcza), młodszymi, fanerozoicznymi osadami.Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km² (zmieniającą się wskutek wahań poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Dla porównania powierzchnia całkowita Polski to ok. 313 tys. km². Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od słodkowodnej części północnej do 10-12‰ w części środkowej i południowej i do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie. W epoce antycznej i przez znaczną część średniowiecza powszechnie uważano, że Morze Kaspijskie stanowi zatokę wielkiego oceanu północnego (pogląd taki głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela, Izydor z Sewilli).

    Podłoże Przedkaukazia stanowi mocno sfałdowana platforma hercyńska pokryta grubą na 1,5-2 km warstwą słabo sfałdowanych osadów mezozoicznych, paleogenicznych i neogenicznych.

    Hydrologia[]

    Północna część Kaukazu Północnego należy do dorzecza Donu, Dońca Siewierskiego, Sału i Manycza Zachodniego, a pozostała część do wypływających z gór Kubania, Tereku, Kumy, Sułaku.

    Klimat[]

    Klimat Kaukazu Północnego odznacza się różnorodnością, zależną od ukształtowania terenu, jak i wpływów wiatrów zachodnich oraz wschodnich.

    Manycz (ros. Маныч, Zachodni Manycz, ros. Западный Маныч - Zapadnyj Manycz) - rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Donu w zlewisku Morza Azowskiego. Długość - 219 km (według innych danych 420 km), powierzchnia zlewni - 35,4 tys. km², z czego 2060 km² zajmują jeziora. Reżim śniegowy. Rzeka stanowi część systemu wodnego Manycza.Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰.

    Roślinność[]

    Większą cześć obszarów równinnych zajmuje step, nad brzegami Morza Kaspijskiego występują ziemię półpustynne, tereny górskie to lasy, łąki, jeszcze wyżej śniegi.

    Zagospodarowanie[]

    Zachodnie i środkowe Przedkaukazie stanowi ważny region rolniczy. Część wschodnią zajmują półpustynne pastwiska. W wielu miejscach Przedkaukazia stwierdzono złoża ropy naftowej i gazu ziemnego.

    Przynależność administracyjna[]

    Obecnie administracyjnie Przedkaukazie tworzy Północnokaukaski Okręg Federalny, obejmujący zasięgiem republiki Inguszetia, Dagestan, Czeczenia, Osetia Północna, Adygeja, Kabardo-Bałkaria, Kałmucja, Karaczajo-Czerkiesja oraz Kraj Krasnodarski i Kraj Stawropolski.

    Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy uwzględnia kilka specyficznych cech ukształtowania powierzchni tej części świata:Pastwisko – rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.

    Historia[]

    W latach 1917-1924 górskie ludy Kaukazu Północnego (tzn. Czerkiesi, Czeczeni i Osetyjczycy) utworzyły niezależną Republikę Górską Północnego Kaukazu. W 1924 roku region został zajęty przez bolszewików, powstał wówczas obwód przedkaukaski w ramach Rosji radzieckiej. Później zmieniono jego nazwę na kraj północnokaukaski (Северo-Кавказкий край). Obejmował teren o powierzchni 287 410 km². W 1926 roku w obwodzie przedkaukaskim utworzono następujące obszary autonomiczne:

    Północnokaukaski Okręg Federalny – jeden z ośmiu okręgów federalnych Rosji, utworzony 19 stycznia 2010 przez prezydenta Dmitrija Miedwiediewa, w celu polepszenia sytuacji gospodarczej na Kaukazie Północnym. Okręg został wydzielony z Południowego Okręgu Federalnego.Kałmucja (ros. Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһч), pełna nazwa: Republika Kałmucji (ros. Республика Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһчин балһсн) – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej.
  • Adygeja
  • Inguszetia
  • Kabardynia
  • Karaczeja
  • Osetia Północna
  • Czeczenia
  • Ponadto istniało także 14 okręgów autonomicznych.

    Bibliografia[]

  • Krzysztof Dąbrowski, Teresa Nagrodzka-Majchryk, Edward Tryjarski: Hunowie europejscy, Protobułgarzy, Chazarowie, Pieczyngowie. Wrocław: Ossolineum, 1975, s. 390-39, seria: Kultura Europy wczesnośredniowiecznej.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.
    Półwysep Tamański, Tamań (ros. Тама́нский полуостров) – półwysep na południu Federacji Rosyjskiej w Kraju Krasnodarskim, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony (konkretnie od jego odnogi – Półwyspu Kerczeńskiego) Cieśniną Kerczeńską. Półwysep jest przedłużeniem Wielkiego Kaukazu i oddziela Morze Azowskie od Morza Czarnego.
    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.
    Doniec, ros. Северский Донец, ukr. Сіверський Донець, rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy (najdłuższy) dopływ Donu o długości 1 053 km i powierzchni dorzecza 98 900 km².
    Karaczajo-Czerkiesja (ros. Карачаево-Черкесская Республика; abaz. Къарча-Черкес Республика, karacz.-bałk. Къарачай-Черкес Республика, nog. Карашай-Шеркеш Республикасы, kabard. Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, część okręgu północnokaukaskiego, ze stolicą w Czerkiesku, utworzona 12 stycznia 1922 roku. Centrum administracyjnym rejonu karaczajewskiego i siedzibą Państwowego Uniwersytetu Karaczajewo-Czerkieskiego jest drugie miasto pod względem liczby mieszkańców Karaczajewsk.
    Nizina Kubańska (t. Nizina Kubańsko-Azowska; 721; ros. Кубано-Приазовская низменность, Прикубанская низменность - Prikubanskaja nizmiennost’) – nizina w południowej Rosji przeduralskiej, na wschodnim wybrzeżu Morza Azowskiego.
    Paleogen – starszy okres ery kenozoicznej, trwający od 66,0 mln do 23,03 mln lat temu. Dzieli się na następujące epoki/oddziały:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.051 sek.