• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przedgórze Sudeckie

    Przeczytaj także...
    Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.Jezioro Mietkowskie (Zalew Mietkowski, czasem nazywane też Jeziorem Domanickim) – największe w województwie dolnośląskim jezioro zaporowe utworzone przez wybudowanie zapory na rzece Bystrzycy w Mietkowie, około 25 km na południowy zachód od granic Wrocławia. Geograficznie położone jest na Równinie Świdnickiej, w przecinającej ją Dolinie Bystrzycy i położone na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy. Jezioro ma powierzchnię zalewu 9,29 km² i pojemność 65 mln m³ (według niektórych danych – do 70,5 mln m³) oraz maksymalną głębokość 13 metrów.
    Żarów (niem. Saarau) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żarów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego. Wchodzi w skład Aglomeracji Wałbrzyskiej.
    Przedgórze Sudeckie (widać Sudecki uskok brzeżny)
    Staw w Obniżeniu Otmuchowskim, w okolicach Paczkowa

    Przedgórze Sudeckie (cz. Krkonošsko-jesenické podhůří, Sudetské podhůří, niem. Sudetenvorland) (332.1) – obszar (makroregion) położony na północ od właściwych Sudetów, będący z nimi w łączności, jednak oddzielony od Sudetów wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki).
    Pofałdowana równina – najwyższe wzniesienie: Ślęża 718 m n.p.m.

    Bardo (tuż po wojnie Byrdo, niem. Wartha, dial. Woarthe) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bardo, położone w Górach Bardzkich nad Nysą Kłodzką.Piława Górna (niem. Gnadenfrei) - gmina miejska leżąca w Polsce, na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim.

    Położenie[]

    Od północnego zachodu Przedgórze Sudeckie graniczy z Niziną Śląsko-Łużycką, od północnego wschodu z Niziną Śląską, od południowego wschodu, południa i południowego zachodu z Sudetami.

    Opis[]

    Obszar leży na wysokości od 200 do 350 m n.p.m. Urozmaicają go jednak znacznie wyższe (do 718 m n.p.m. Ślęża) twardzielcowe wzniesienia. Obszar jest dość gęsto zaludniony, znajdują się tu liczne ośrodki przemysłowe. Gleby pylaste (lessowe) sprzyjają rozwojowi rolnictwa.

    Wzgórza Strzegomskie (niem. Striegauer Berge, 332.11) – wzgórza w południowo-zachodniej Polsce na Przedgórzu Sudeckim.Ślęża (łac. Monte Silentii XIII w., w latach 1945-1948 Sobótka, niem. Zobtenberg – dokładne tł. Góra Sobótka) – najwyższy szczyt Masywu Ślęży i całego Przedgórza Sudeckiego, wznoszący się na wysokość 718 m n.p.m. Mimo niewielkiej wysokości bezwzględnej, masyw ma imponujący wygląd ze względu na znaczną wysokość względną (ponad 500 m). Ślęża należy do Korony Gór Polski, Korony Sudetów Polskich i Korony Sudetów.

    Geologia[]

    Pod względem geologicznym należy do bloku przedsudeckiego. Zbudowane jest ze skał krystalicznych - metamorficznych i magmowych, poprzecinanych wystąpieniami wulkanicznych bazaltów i przykrytych płaszczem skał osadowych. Przedgórze Sudeckie do oligocenu stanowiło jedną całość z resztą Sudetów, nie uległo jednak ruchom wypiętrzającym i pozostało regionem równinnym. Twardzielcowe wzniesienia zbudowane z gabra, amfibolitów, granitów, hornfelsów, gnejsów, łupków łyszczykowych, kwarcytów, marmurów, mylonitów, łupków kwarcowych i serpentynitów oraz bazaltów.

    Jaworzyna Śląska (niem. Königszelt, łac. Sycomoria Silesiana) – miasto w Polsce, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie miejsko-wiejskiej Jaworzyna Śląska, której jest siedzibą. Miasto należy do Aglomeracji Wałbrzyskiej..Strzegom (niem. Striegau) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzegom. Wielki ośrodek kamieniarski – duże kopalnie granitu strzegomskiego. Miasto Strzegom należy do Aglomeracji wałbrzyskiej.

    Wody[]

    Główne rzeki: Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Oława i Ślęza.
    Największe zbiorniki wodne (sztuczne): Jezioro Otmuchowskie, Jezioro Mietkowskie i Zalew Paczkowski.

    Miasta[]

    Główne miasta: Świdnica, Dzierżoniów i Bielawa (położona częściowo w obrębie makroregionu).
    Pozostałe: Świebodzice (częściowo), Strzegom, Ząbkowice Śląskie, Strzelin (częściowo), Pieszyce (częściowo), Ziębice, Paczków, Sobótka (częściowo), Żarów, Piława Górna, Jaworzyna Śląska, Otmuchów, Niemcza, Javorník (Czechy), Złoty Stok (częściowo), Bardo (skrawek) i Žulová (Czechy).

    Nysa Kłodzka (czes. Kladská Nisa, niem. Glatzer Neisse) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na terenie województw dolnośląskiego i opolskiego, lewobrzeżny dopływ Odry.Obniżenie Podsudeckie (332.15) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego.

    Podział[]

    W skład Przedgórza Sudeckiego wchodzą:

  • Wzgórza Strzegomskie
  • Równina Świdnicka
  • Masyw Ślęży
  • Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie
  • Obniżenie Podsudeckie
  • Obniżenie Otmuchowskie
  • Przedgórze Paczkowskie
  • Przypisy

    1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002. ISBN 83-01-13897-1.

    Bibliografia[]

  • Walczak W.,1970, Dolny Śląsk Cz. 2 Obszar Przedsudecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002. ISBN 83-01-13897-1.
  • Žulová (do 1948 Frýdberk, niem. Friedberg) – miasto położone w Czechach, w czeskiej części Śląska, w kraju ołomunieckim, w północno-zachodniej części okręgu Jeseník, na Przedgórzu Paczkowskim (cz. Žulovská pahorkatina). Leży 15 km na północny zachód od Jeseníka, 56 km na północ od Šumperka i 16 km na południowy wschód od polsko-czeskiego przejścia granicznego Bílý Potok/Paczków. Miasto położone przy ujściu Stříbrného potoka do rzeczki Vidnávky. Na zachód od miasta rozcziąga się pasmo Gór Złotych (cz. Rychlebské hory). Najniżej położone miejsce leży na wysokości ok. 290 m n.p.m., najwyższe (Boží hora) – 525 m n.p.m. We wschodniej części miasta znajduje się staw "Velký rybník" (11 ha) – największy staw w powiecie Jesenik. W mieście znajduje się szkoła podstawowa oraz biblioteka.Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Uskok brzeżny sudecki – strefa nieciągłości oddzielająca Sudety od Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, a pod względem geologicznym Sudety od bloku przedsudeckiego. Biegnie w kierunku ESE–WNW. Ciągnie się od okolic Vidnavy (Czechy) do Złotoryi. Dalszy przebieg uskoku na wschód i na zachód jest hipotetyczny. W czasie orogenezy alpejskiej, wzdłuż płaszczyzny uskoku, nastąpiło podniesienie Sudetów w stosunku do przedpola, jednak jego historia jest prawdopodobnie dużo starsza.
    Bystrzyca (niem. Weistritz, także Schweidnitzer Weistritz) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, lewy dopływ Odry, odwadniający znaczny obszar Sudetów Środkowych. Jej źródła znajdują się pod Leszczyńcem w Górach Suchych będących częścią Gór Kamiennych, na wysokości około 618 m n.p.m., powyżej Bartnicy, natomiast ujście - we Wrocławiu, na wysokości około 110 m n.p.m.
    Świebodzice (niem. Freiburg in Schlesien) to miasto leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego. Od południa bezpośrednio graniczy z Wałbrzychem.
    Nizina Śląsko-Łużycka (317.7) – rozległa równina w południowo-zachodniej Polsce i południowo-wschodnich Niemczech.
    Złoty Stok (tuż po wojnie Równe, niem. Reichenstein, czes. Rychleby) – miasto leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Złoty Stok.
    Serpentynit – skała metamorficzna utworzona w strefie epi metamorfizmu regionalnego niskiego stopnia, powstała w wyniku metasomatozy hydrotermalnej. Nazwa pochodzi od minerałów serpentynowych, które są głównym składnikiem tej skały. Opisana w 1823 roku przez A. von Humbolta (łac. serpens – żmija, wąż – z uwagi na ich częste plamiste zabarwienie, a także żyłkową i falistą budowę).
    Równina Świdnicka (332.12) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Obejmuje środkową część Przedgórza. Jest to obszar położony na północ od właściwych Sudetów, oddzielony od nich wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Od północnego wschodu graniczy z Niziną Śląską, od południowego wschodu i południa z Masywem Ślęży, od południowego zachodu z Obniżeniem Podsudeckim i od północnego zachodu ze Wzgórzami Strzegomskimi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.