• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przechowywanie

    Przeczytaj także...
    Dendryt (dendritum) - element neuronu, rozgałęziona (zazwyczaj) struktura, przenosząca sygnały otrzymywane z innych neuronów przez synapsy do ciała komórki, której jest częścią. Występuje w tkance nerwowej. Słowo wywodzi się z greckiego słowa "déndron", czyli drzewo. Dendryty otrzymały taką nazwę, ponieważ przypominają gałęzie.Pamięć długotrwała (z ang. long-term memory, LTM) - stanowi trwały magazyn śladów pamięciowych, o teoretycznie nieograniczonej pojemności i czasie przechowywania.
    Psychologia poznawcza, nazywana niekiedy kognitywną (ang. cognitive psychology) – dziedzina psychologii zajmująca się problematyką poznawania przez człowieka otoczenia - tworzenia wiedzy o otoczeniu, która może być następnie wykorzystana w zachowaniu. Wiedzę przedstawia się jako struktury (reprezentacje umysłowe), a mechanizmy jej tworzenia jako procesy (procesy poznawcze), a całość zagadnienia - jako tworzenie i przekształcanie struktur poprzez procesy. Stąd też można stwierdzić, że psychologia poznawcza zajmuje się badaniem struktur i procesów poznawczych. Aktywność poznawczą opisuje się także jako przetwarzanie informacji przez system poznawczy (umysł) i stąd też można powiedzieć, że psychologia poznawcza zajmuje się badaniem organizacji i funkcjonowania umysłu. Zagadnieniami podstawowymi dla psychologii poznawczej zajmuje się również kognitywistyka (ang. cognitive science).

    Przechowywanie informacji jest jednym z trzech podstawowych procesów pamięciowych obok zapamiętywania i zapominania, rozróżnianych w klasycznym podejściu psychologicznym. Podział ten jest nieadekwatny do dzisiejszej wiedzy z zakresu psychologii poznawczej. Wyróżnia się więcej faz procesu pamięciowego, w których "przechowywanie informacji" nie ma ściśle sprecyzowanego znaczenia i może dotyczyć zarówno "kodowania informacji" jak ich "rekodowania" w pamięci, a także klasycznego przechowywania tych informacji. Niniejszy artykuł dotyczy tego ostatniego zjawiska.

    Zapamiętywanie – jest to czynność i pierwsza faza procesu pamięciowego tzw. faza nabywania określonej formy zachowania lub przyswojenia tego, co na daną jednostkę oddziałuje. Zapamiętywanie może mieć postać jednego aktu spostrzeżeniowego lub być złożoną aktywnością.Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.

    Za przechowywanie informacji w pamięci odpowiedzialne są komórki nerwowe w mózgu. Pamięć człowieka magazynuje informacje w różnych systemach pamięciowych (np. pamięć krótkotrwała, pamięć długotrwała i jej podsystemy). Trwałe przechowywanie informacji związane jest z chemicznymi i strukturalnymi zmianami w mózgu. Proces ten nie jest całkowicie wyjaśniony.

    Długotrwałe wzmocnienie synaptyczne (LTP z ang. Long-term potentiation) - zmiana formy synaptycznej powodująca wzrost wydajności przewodzenia synaptycznego.Pamięć dynamiczna – w psychologii jest to jeden z typów pamięci długotrwałej, wyróżniony ze względu na trwałość przechowywania.

    Przechowywanie informacji przez komórki nerwowe w mózgu[ | edytuj kod]

    Komórki nerwowe przechowują informacje na bazie przynajmniej dwóch procesów neurologicznych.

    Kwas N-metylo-D-asparaginowy – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów, metylowa pochodna kwasu asparaginowego. Jest aktywatorem neuronalnego receptora NMDA związanego z kanałem jonowym przepuszczalnym dla jonów wapnia (Ca), sodu (Na) i potasu (K), zlokalizowanym w synapsach. Działa jako agonista natywnego liganda receptora – glutaminianu. Zapamiętywanie i zapominanie informacji jest możliwe dzięki plastyczności obwodów neuronalnych różnych rejonów mózgu. Powstawanie pamięci można opisać jako utrwalanie tzw. śladów pamięciowych, co polega na wytwarzaniu i stabilizacji nowych połączeń między komórkami nerwowymi, natomiast utrata wspomnień jest zanikaniem części z nich. Procesy warunkujące te zmiany: długotrwałe wzmocnienie synaptyczne (LTP – long-term potentiation) oraz długotrwałe tłumienie synaptyczne (LTD – long-term depression) funkcjonują tak samo u ludzi, jak u znacznie prostszych organizmów, np. muszek owocowych (Drosophila) i ślimaków morskich (Aplysia).Konsolidacja – w psychologii jest procesem utrwalania nabytych informacji (śladów pamięciowych, umiejętności) w mózgu. Zakłada się, że konsolidacja polega na długotrwałych zmianach neurofizjologicznych, skutkujących łatwiejszym wpływem neuronów na sąsiednie komórki nerwowe, bądź na zmianie ilości neuroprzekaźników, bądź też na wzroście ilości połączeń synaptycznych między neuronami (ta ostatnia możliwość nie jest jednak potwierdzona przez eksperymenty).

    Obwody pamięciowe[ | edytuj kod]

    Zwykle przekazanie impulsu nerwowego z jednej komórki nerwowej do następnej zachodzi w następujący sposób: Impuls elektryczny przekazywany przez neuron dociera do kolby synaptycznej neurytu. Zawiera ona związki chemiczne, które pod wpływem tego bodźca uwalniane są do szczeliny synaptycznej i następnie są absorbowane przez błonę dendrytu kolejnej komórki nerwowej. W wyniku tej absorpcji następuje depolaryzacja błony komórkowej dendrytu i pojawienie się impulsu elektrycznego, przekazywanego dalej przez kolejny neuron.

    Synapsa – miejsce komunikacji błony kończącej akson z błoną komórkową drugiej komórki, nerwowej lub komórki efektorowej (wykonawczej), np. mięśniowej lub gruczołowej.Pamięć krótkotrwała (ang. short-term memory, STM) – Jej nazwa wywodzi się z klasycznej już magazynowej teorii pamięci, która dzieli system pamięci człowieka na trzy magazyny różniące się czasem przechowywania informacji (pamięć ultrakrótkotrwałą, krótkotrwałą oraz długotrwałą pamięć). Przechowuje niewielkie ilości informacji przez krótki okres (bez dokonywania powtórek wewnętrznych czas ten szacuje się na kilka do kilkunastu sekund).

    Jedna z teorii mówi, że nowa informacja, przekazywana przez komórkę nerwową zostaje zmagazynowana w pamięci długotrwałej (LTM) pod warunkiem, że w szczelinie synaptycznej zajdą jednocześnie dwa procesy: w błonie presynaptycznej uwolniony zostanie specyficzny neurotransmiterglutaminian zaś neuron odbierający informacje zareaguje z odpowiednią siłą. Te dwa warunki sprawiają, że neurotransmiter aktywuje specyficzny receptor w błonie postsynaptycznej. Ten receptor to N-metylo-D-asparaginian (inaczej NMDA). Dzięki jego aktywacji znacznie obniża się próg wrażliwości neuronu odbierającego informację, co sprawia, że kolejnym razem wystarczy uwolnienie znacznie mniejszej ilości neuroprzekaźnika z błony presynaptycznej aby go pobudzić.

    Potencjał czynnościowy (czyli iglicowy) - przejściowa zmiana potencjału błonowego komórki, związana z przekazywaniem informacji. Bodźcem do powstania potencjału czynnościowego jest zmiana potencjału elektrycznego w środowisku zewnętrznym komórki. Wędrujący potencjał czynnościowy nazywany jest impulsem nerwowym. Faza depolaryzacji i repolaryzacji potencjału czynnościowego (iglica) trwa nie więcej niż 1 ms i osiąga maksymalnie wartości około +30 mV. Hiperpolaryzacja następcza może trwać kilkadziesiąt milisekund. W trakcie potencjału czynnościowego neurony stają się niepobudliwe, zaś później, podczas hiperpolaryzującego potencjału następczego ich pobudliwość jest zmniejszona. Zjawiska te nazywamy refrakcją bezwzględną i względną . Ze względu na okres refrakcji bezwzględnej oraz refrakcji względnej komórki nerwowe człowieka nie mogą generować potencjałów czynnościowych z dowolną częstotliwością. Jednak w najbardziej sprzyjających okolicznościach częstotliwość potencjałów czynnościowych może dojść do 100 impulsów na sekundę .Kwasy rybonukleinowe, RNA – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi. Z chemicznego punktu widzenia są polimerami kondensacyjnymi rybonukleotydów. Występują w jądrach komórkowych i cytoplazmie, często wchodząc w skład nukleoprotein. Znanych jest wiele klas kwasów rybonukleinowych o zróżnicowanej wielkości i strukturze, pełniących rozmaite funkcje biologiczne. Zarówno struktura, jak i funkcja RNA jest silnie uzależniona od sekwencji nukleotydów, z których zbudowana jest dana cząsteczka.

    W tym momencie mówi się o długotrwałym wzmocnieniu synaptycznym: następuje znaczne wzmocnienie połączeń między tymi dwoma neuronami. Zgodnie z tą teorią przechowywanie przez układ nerwowy informacji zależy od tego, jakie połączenia między neuronami są w ten sposób modyfikowane. Pod wpływem omówionego procesu tworzą się sieci neuronowe, których rolą jest przechowywanie odpowiednich danych w pamięci. Zgodnie z tą teorią przechowywanie śladu pamięciowego jest procesem neurologicznym, podczas którego zachodzą strukturalne zmiany w neuronach i pojawiają się specyficzne obwody nerwowe. Rozerwanie tej sieci sprawia, że mózg zapomina.

    Kwas glutaminowy (Glu, E) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów o charakterze kwasowym. Anion karboksylowy tego kwasu (forma anionowa jest formą przeważającą w warunkach fizjologicznych) to glutaminian. Enancjomer L kwasu glutaminowego jest aminokwasem endogennym, obecnym w prawie wszystkich białkach. W kodzie genetycznym odpowiadają mu kodony GAA i GAG.Pamięć jest to jedna z funkcji ludzkiego umysłu, zdolność poznawcza do przechowywania, magazynowania i odtwarzania informacji o doświadczeniach. Pamięć jest przedmiotem badań psychologii kognitywnej.

    Konsolidacja[ | edytuj kod]

    Istnieją także inne procesy, które prawdopodobnie są odpowiedzialne za przechowywanie śladów pamięciowych. Neurony pobudzane przez pewien czas w ten sam sposób zmieniają się pod względem chemicznym (wytwarzają np. kwasy rybonukleinowe i białka). Zwykle neuron przekazuje podobny wzór impulsu, jaki do niego dociera (impulsy nerwowe, dochodzące do komórki nerwowej, są przetwarzane i przekazywane w postaci przetworzonej. Np. jeśli neuron zostanie pobudzony przez inny neuron i w tym samym momencie hamowany przez dwa kolejne neurony, to o tym, jak zareaguje decyduje suma i siła bodźców wejściowych). Jednak po zajściu odpowiednich zmian chemicznych, pobudzony neuron przekazuje dalej wyładowania, które charakterystyczne są dla zmian chemicznych, jakie następują w trakcie tego procesu. Neuron ponownie pobudzony przez nowy impuls, zareaguje zgodnie ze wzorem jaki zakodował podczas wytwarzania odpowiednich związków chemicznych. Można powiedzieć, że komórka nerwowa "zakodowała" lub "zapamiętała" pierwotny wzór wyładowań w postaci związku chemicznego. To zjawisko jest jednym z możliwych, które tłumaczą proces konsolidacji.

    Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, noradrenalina, dopamina i serotonina.Szczelina synaptyczna to element budowy synapsy. Jest to szczelina między błoną presynaptyczną, a błoną postsynaptyczną.

    Początkowo informacja w LTM przechowywana jest w pamięci dynamicznej. Za przechowywanie informacji w tej postaci odpowiedzialna jest odpowiednia struktura neuronów w mózgu. Po upływie pewnego czasu i zmianach chemicznych, jakie zachodzą w neuronach pod wpływem przenoszenia podobnych impulsów elektrycznych zajść może proces konsolidacji, w wyniku którego informacje w pamięci długotrwałej przechowywane są w postaci strukturalnej i chemicznej. Pewną analogią może tu być porównanie do działania komputera: informacje mogą być przechowywane w pamięci roboczej (RAM) – konieczny jest ciągły dowóz energii, a przy odcięciu prądu informacje są utracone. Jednak dane mogą być także zapisane trwale na twardym dysku, w związku z tym po wyłączeniu komputera i ponownym jego włączeniu informacje są możliwe do odtworzenia.

    Zapominanie – utrata zdolności do przypominania sobie, rozpoznawania lub reprodukowania tego, co poprzednio zostało zapamiętane.Neuryt, akson (axon), włókno osiowe, włókno nerwowe, wypustki osiowe - element neuronu odpowiedzialny za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek efektorowych (np. komórek mięśniowych bądź gruczołowych). Neuryt może być osłonięty osłonką włókien nerwowych. Jest z reguły dłuższy od dendrytów i, w odróżnieniu od nich, w komórce występuje pojedynczo (choć może być rozgałęziony).

    Fizyczne zmiany w mózgu[ | edytuj kod]

    Jedna z teorii głosi, że pamięć długotrwała może być związana z ilością nowych synaps, które pojawiają się podczas procesu zapamiętywania. Zmiany te teoretycznie mogłyby być zaobserwowane np. pod mikroskopem. Jest to jednak szczególnie trudne, bowiem wymaga obserwowania żywych komórek, które na bieżąco reagują na bodźce.

    W pamięci krótkotrwałej przechowywanie informacji związane jest z aktywnością elektryczną komórek nerwowych i tworzeniem odpowiednich struktur między neuronami. W pamięci długotrwałej przechowywanie informacji związane jest prawdopodobnie ze zmianami chemicznymi i strukturalnymi komórek nerwowych.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Lindsay H., Norman D.A.. Procesy przetwarzania informacji u człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1991
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • pamięć człowieka
  • model strukturalny pamięci




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.