• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przełęcz pod Kopą

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    Niżnia Przełęcz pod Kopą, w tle Szalony Wierch, po lewej Hawrań

    Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopapass, Kopasattel, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz na Słowacji, w głównej grani Tatr, położona na wysokości 1750 lub 1749 m. Przełęcz znajduje się na granicy pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi.

    Koperszadzka Grań (słow. Meďodolský hrebeň) – grań będąca północno-wschodnim zakończeniem grani Tatr Wysokich na Słowacji.Kozica tatrzańska (Rupicapra rupicapra tatrica) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), podgatunek kozicy (Rupicapra rupicapra) występujący w Tatrach oraz w Niżnych Tatrach na Słowacji (populacja introdukowana w latach 1969-74). Jest najdalej na północ wysuniętą populacją kozicy.

    Poprowadzono przez nią znakowany szlak turystyczny, łączący Dolinę Zadnich Koperszadów (Zadné Meďodoly, odgałęzienie Doliny Jaworowej) z Doliną Białych Stawów (dolina Bielych plies, odgałęzienie Doliny Kieżmarskiej). Zbocza zachodnie z przełęczy opadają do Zadnich Koperszadów, zaś wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów (Predné Meďodoly), innego odgałęzienia Doliny Kieżmarskiej, od Doliny Białych Stawów oddzielonego Bielską Kopą.

    Wielki Biały Staw, Biały Staw Kieżmarski, Biały Staw (słow. Veľké Biele pleso, Kežmarské Biele pleso, Biele pleso, niem. Weißer See, Großer Weißer See, węg. Fehér-tó, Nagy-Fehér-tó) – największy ze stawów znajdujących się w Dolinie Białych Stawów w północno-wschodniej części Tatr Wysokich na Słowacji.Szalony Wierch, dawniej Głupi Wierch (słow. Hlúpy vrch, Šialený vrch, niem. Thörichter Gern, Törichter Gern, Ternichter Gern, węg. Bolond Gerő) – trzeci pod względem wysokości (2061 m n.p.m.) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji. Wznosi się we wschodniej części pasma i jest oddzielony od Płaczliwej Skały Szeroką Przełęczą Bielską, a od Zadnich Jatek Szaloną Przełęczą. Jest jednym z końców wspólnego odcinka grani głównej Tatr oraz grani głównej Tatr Bielskich (drugim jest Hawrań).

    Przełęcz pod Kopą znajduje się pomiędzy znajdującym się w Tatrach Wysokich Jagnięcym Szczytem (Jahňací štít) oraz Koperszadzką Granią a należącym do Tatr Bielskich Szalonym Wierchem (Hlúpy vrch), a dokładniej Szaloną Kazalnicą w jego południowej grani. Jest nietypowo ukształtowaną przełęczą – stanowi miejsce, w którym spotykają się trzy granie, tworząc trzy obniżenia grzbietów. Najniższym punktem siodła jest Niżnia Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo, 1750 m) i do tego punktu odnosi się nazwa Przełęcz pod Kopą. Dwa pozostałe obniżenia to Pośrednia Przełęcz pod Kopą (Zadné Kopské sedlo, ok. 1770 m) i Wyżnia Przełęcz pod Kopą (Predné Kopské sedlo, 1778 m). Przełęcze Pośrednia i Niżnia leżą w grani głównej, pomiędzy nimi zaś znajduje się Mała Bielska Kopa (Kopský hrb, 1773 m). Przełęcz Wyżnia znajduje się w bocznym grzbiecie i oddziela Koperszadzką Grań od Bielskiej Kopy. Grzbiet Kopy łączy się z główną granią ok. 100 m na południe od Pośredniej Przełęczy pod Kopą. Pomiędzy trzema siodłami Przełęczami pod Kopą rozciąga się trawiasta ubocz nazywana Koperszadzką Płaśnią (Kopská pláň).

    Szalony Przechód lub Głupi Przechód (słow. Vyšné Kopské sedlo) – położona na wysokości 1934 m płytka przełęcz w południowej grani Szalonego Wierchu (2061 m) w Tatrach Bielskich. Grań ta łączy Tatry Bielskie z Jagnięcym Szczytem w Tatrach Wysokich. W południowym kierunku od Szalonego Przechodu znajduje się w niej jeszcze druga, głębsza Przełęcz pod Kopą (1750 m). Obydwie te przełęcze oddzielone są niewysoką, skalistą czubą, zwaną Szaloną Kazalnicą. Zachodnie stoki spod Szalonego Przechodu opadają do Doliny Zadnich Koperszadów, wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów.Tatry Bielskie (słow. Belianske Tatry, Belanské Tatry, Bielské Tatry, niem. Kalkalpen, Belaer Kalkalpen, Beler Tatra, węg. Bélai-havasok, Bélai mészhavasok, Bélai-Tátra) – położone na Słowacji pasmo górskie, część Tatr ustawiona poprzecznie do grani głównej Tatr. Z jej częścią położoną w obrębie Tatr Wysokich łączy się przez Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo).

    Przełęcz jest wyrzeźbiona w miękkich skałach dolnotriasowych. Na tutejszych stokach często można spotkać kozice, przez siodło przechodzą okresowo niedźwiedzie i jelenie.

    Przejście było znane i używane od dawna, stanowi jedno z najdogodniejszych przejść przez Tatry. Korzystali z niego pasterze i myśliwi, przemieszczający się np. między Jaworzyną Spiską a Doliną Kieżmarską. Już w XVI wieku pasterze z Białej Spiskiej przepędzali tędy owce pomiędzy sąsiednimi dolinami. Połączenie przez Przełęcz pod Kopą należało do długiego szlaku nazywanego Polskim Chodnikiem i łączącego polanę Biała Woda z Doliną Kieżmarską. Pierwsze odnotowane przejścia:

    Polana Biała Woda (słow. Bielovodská poľana, niem. Bialkawiese, węg. Bialka-rét) – polana w słowackiej części Doliny Białki w Tatrach Wysokich. Znajduje się w odległości 3 km od Łysej Polany i jest to pierwsza polana, jaką napotykają turyści idący Doliną Białki w górę. Położona jest na wysokości 1005–1150 m n.p.m., na zbudowanym z miękkich margli albu dużym i płaskim rozszerzeniu dna Białki, u podnóży Golicy i Zadniej Kopy.Wyżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Predné kopské sedlo, 1778 m n.p.m.) – szeroka, trawiasta przełęcz na północno-wschodnim krańcu Tatr Wysokich. Wspólnie z Niżnią Przełęczą pod Kopą (Kopské sedlo, 1750 m) i Pośrednią Przełęczą pod Kopą (Zadné kopské sedlo, ok. 1770 m) tworzy szerokie obniżenie Przełęczy pod Kopą.
  • letnie – Jakob Buchholtz i członkowie komisji cesarskiej, 1751 r.,
  • zimowe – Theodor Wundt i przewodnik Jakob Horvay, 16 kwietnia 1884 r.
  • Jeden z członków wyprawy z 1751 r. stwierdził, że „w życiu nie wiedział nic bardziej uroczego” niż widok z Przełęczy pod Kopą. W latach 1766–68 w rejonie przełęczy zbierał rośliny brat Cyprian z Czerwonego Klasztoru.

    Brat Cyprian z Czerwonego Klasztoru, właściwie Franz Ignatz Jäschke (ur. 28 lipca 1724 w Polkowicach, zm. 1775 r. w Czerwonym Klasztorze) – najbardziej znany mnich (z zakonu kamedułów) z Czerwonego Klasztoru, w którym to pełnił funkcję aptekarza, botanika, cyrulika i kucharza. Twórca jednego z najstarszych zachowanych zielników z roślinami tatrzańskimi.Jagnięcy Szczyt (słow. Jahňací štít, niem. Weißseespitze, węg. Fehér-tavi csúcs) – szczyt o wysokości 2230 m n.p.m., najbardziej na północny wschód wysunięty wierzchołek grani głównej Tatr Wysokich (Szalony Wierch znajduje się już w Tatrach Bielskich).

    Nazwa przełęczy pochodzi od leżącej w pobliżu Bielskiej Kopy. Pojawiła się w obecnej formie ok. 1880 r., przedtem używano licznych innych nazw: Przełęcz za Kopą, Przełęcz przez Kopę, Przełęcz z Kopą, Przełęcz Kopy, Przełęcz Kopa, Kopa, Przełęcz Skopa, Koperszadzka Przełęcz, Jaworzyńska Przełęcz, Bielska Przełęcz z Kopą, Siodło, Siodło Kopa. Dawne nazwy w innych językach to czeskie Průsmyk u Kopy, niemieckie Kupferschächtesattel, Kupferpass, Kupfersattel, Schächtengrat, Schächtergrat, Schächtner Grat, Sattel, Großer Sattel, Sattelpass, Skopa Pass, Kupa-Pass, Durlsberger Sattel, węgierskie Nyereg, Kopa-szoros, Durlsbergi-nyereg.

    Dolina Białych Stawów (słow. dolina Bielych plies, niem. Weißseetal, węg. Fehér-tavi-völgy) – tatrzańska morenowa dolina należąca do systemu Doliny Kieżmarskiej (dolina Kežmarskej Bielej vody), położona pomiędzy Doliną Przednich Koperszadów (Predné Meďodoly) a Doliną Zieloną Kieżmarską (dolina Zeleného plesa).Bielska Kopa, dawniej po prostu Kopa (słow. Belanská kopa, Belianska kopa, niem. Durlsberg, węg. Bélai-do, 1833 m n.p.m.) – mało wybitny szczyt na północno-wschodnim krańcu Tatr Wysokich, w krótkiej bocznej grani odchodzącej od grani głównej w dolnej części Koperszadzkiej Grani.

    Szlaki turystyczne[]

    Szlak niebieski – niebieski szlak z Doliny Białych Stawów przez Wyżnią Przełęcz pod Kopą na Przełęcz pod Kopą, stąd Doliną Zadnich Koperszadów i Doliną Jaworową do Jaworzyny Tatrzańskiej.
  • Czas przejścia znad Wielkiego Białego Stawu na przełęcz: 45 min, ↓ 35 min
  • Czas przejścia z przełęczy do Jaworzyny Tatrzańskiej: 2:30 h, ↑ 3 h
  • Szlak czerwony – czerwony szlak (kontynuacja Magistrali Tatrzańskiej) z Doliny Białych Stawów przez Przełęcz pod Kopą, Szalony Przechód i Szeroką Przełęcz Bielską do Zdziaru.
  • Czas przejścia znad Wielkiego Białego Stawu na przełęcz: 45 min, ↓ 35 min
  • Czas przejścia z przełęczy do Zdziaru: 3:30 h, ↑ 4 h
  • Przypisy

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XXIV. Czerwona Turnia – Przełęcz pod Kopą. Warszawa: Sport i Turystyka, 1984, s. 238–257. ISBN 83-217-2472-8.
    2. Endre Futó: Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2014-01-29].
    3. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 106–107. ISBN 83-909352-2-8.
    4. Vysoké Tatry 1:25 000, podrobná turistická mapa. 6. vydanie. Harmanec: VKÚ, 2008. ISBN 978-80-8042-552-4.
    5. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 78–79. ISBN 83-01-13184-5.
    6. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008, s. 95, 385. ISBN 978-83-60078-05-1.
    7. Drogowskaz na Przełęczy pod Kopą
    8. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.


    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.Szalona Kazalnica (słow. Hlúpa kazateľnica) – szczyt w głównej grani Tatr w Tatrach Bielskich o wysokości 1945 metrów n.p.m. Jest to niepozorny wierzchołek o skalistych stokach położony między Przełęczą pod Kopą na południu a przełęczą Szalony Przechód na północy. Pierwsze siodło oddziela Szaloną Kazalnicę od Małej Bielskiej Kopy, drugie od Szalonego Wierchu. Zachodnie stoki szczytu opadają do Doliny Zadnich Koperszadów, a wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów. Po wschodniej stronie wierzchołka biegnie zielony szlak turystyczny ze Zdziaru i Szerokiej Przełęczy Bielskiej na Przełęcz pod Kopą.
    Panorama Doliny Zadnich Koperszadów z przełęczy. Po lewej Jagnięcy Szczyt, po prawej Hawrań
    Panorama Doliny Zadnich Koperszadów z przełęczy. Po lewej Jagnięcy Szczyt, po prawej Hawrań



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dolina Przednich Koperszadów, Przednie Koperszady (słow. Predné Meďodoly, dawniej Predné Koperšády, niem. Vordere Kupferschächte, węg. Elülső-Rézaknák) – północne odgałęzienie Doliny Kieżmarskiej (dolina Bielej vody Kežmarskej).
    Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych. Zamieszkuje Azję, Europę Północną i Amerykę Północną. Niezagrożony wyginięciem.
    Theodor Wundt (ur. w 1858 r., zm. 15 sierpnia 1929 r. w Monachium) – zawodowy żołnierz, oficer armii pruskiej, następnie niemieckiej (doszedł do rangi generała). Jednocześnie znakomity alpinista niemiecki, który odegrał dużą rolę w dziejach taternictwa zimowego.
    Szeroka Przełęcz Bielska, Szeroka Przełęcz (słow. Široké sedlo, Široké pole, niem. Breiter Sattel, Breites Feld, węg. Szélesmező) – przełęcz położona na wysokości 1826 m n.p.m. na Słowacji, we fragmencie grani głównej Tatr Bielskich, należącym do grani głównej Tatr.
    Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Pośrednia Przełęcz pod Kopą (słow. Zadné Kopské sedlo, niem. Hinterer Kopper Pass, węg. Hátsó-Kopa-hágó) – trawiasta przełęcz na północno-wschodnim krańcu Tatr Wysokich, w ich słowackiej części, położona na wysokości ok. 1770 lub 1757 m. Wspólnie z Niżnią Przełęczą pod Kopą (Kopské sedlo, 1750 m) i Wyżnią Przełęczą pod Kopą (Predné Kopské sedlo, 1778 m) tworzy szerokie obniżenie Przełęczy pod Kopą, będące punktem granicznym między Tatrami Wysokimi a Bielskimi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.