• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pryzmat Nicola

    Przeczytaj także...
    Pryzmat Glana–Foucaulta, pryzmat Glan–powietrze – typ pryzmatu używanego jako polaryzator. Konstrukcja jest podobna do pryzmatu Glana–Thompsona, z tym, że dwa prostokątne pryzmaty kalcytu ustawione do siebie najdłuższymi bokami tworzą szczelinę powietrzną między sobą, zamiast być połączone. Całkowite wewnętrzne odbicie światła spolaryzowanego równolegle (z ang. p-polarized) w szczelinie powietrznej powoduje, że tylko światło spolaryzowane prostopadle (z ang. s-polarized) jest przepuszczane prosto przez pryzmat. Romboedr (rombościan) – równoległościan, którego każda ściana jest rombem, czyli bryła ograniczona sześcioma przystającymi rombami.
    Oś optyczna jest to kierunek w krysztale dwójłomnym, wzdłuż którego światło biegnąc porusza się z tą samą prędkością niezależnie od kierunku polaryzacji. Jest to związane z tym, że współczynnik przenikalności elektrycznej ε i współczynnik załamania światła n, są równe dla kierunków polaryzacji prostopadłych do osi optycznej. Jeśli światło porusza się wzdłuż osi optycznej nie następuje rozszczepienie wiązki światła na dwie – (promień zwyczajny i nadzwyczajny).
    Bieg promieni świetlnych w pryzmacie Nicola

    Pryzmat Nicola (także nikol) – rodzaj polaryzatora. Polaryzacja światła zachodzi wskutek dwójłomności oraz całkowitego wewnętrznego odbicia jednej ze składowych polaryzacyjnych światła. Nazwa pochodzi od wynalazcy, szkockiego fizyka i geologa Williama Nicola żyjącego w na przełomie XVIII i XIX wieku.

    Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Politechnika Warszawska zajmuje od lat 1. miejsce w Polsce w "Rankingu Szkół Wyższych" wśród uczeni technicznych publikowanym przez miesięcznik edukacyjny "Perspektywy". Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 374. pośród wszystkich typów uczelni.

    Pryzmat polaryzujący jest utworzony z romboedrycznego kryształu szpatu islandzkiego (odmiany kalcytu, CaCO3), odpowiednio oszlifowanego, przeciętego na dwie części o kątach 22°, 68° i 90° i sklejonego balsamem kanadyjskim. Oś optyczna kryształu przecina pod kątem 48° płaszczyznę pryzmatu wpuszczającą promienie. Promień światła po wejściu do kryształu rozszczepia się na dwa promienie spolaryzowane w kierunkach wzajemnie prostopadłych: zwyczajny z polaryzacją prostopadłą do rysunku, co symbolizują kropki, i nadzwyczajny z polaryzacją równoległą do rysunku – co symbolizują strzałki. Promień nadzwyczajny nie spełnia przy tym prawa Snelliusa. Oba promienie biegną w krysztale po tej samej drodze, ale z inną prędkością.

    Promień nadzwyczajny – w kryształach dwójłomnych jest to jeden z dwu promieni powstałych z rozdzielenia promienia światła padającego na taki kryształ. Charakteryzuje się anizotropią prędkości rozchodzenia się w krysztale (prędkość ta zależy od kierunku). Nie spełnia on prawa Snelliusa (np. może zmieniać kierunek nawet wówczas gdy światło pada prostopadle do powierzchni kryształu). Nie musi on leżeć w jednej płaszczyźnie z promieniem padającym (zob. płaszczyzna padania światła). Polaryzacja tego promienia jest równoległa do płaszczyzny głównej (płaszczyzny przechodzącej przez dany promień światła i przecinającą go oś optyczną). Promień taki oznacza się symbolem e (ang. extraordinary), ponieważ ma inne właściwości w porównaniu z promieniem zwyczajnym, który spełnia prawo Snelliusa.Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, w skrócie SGGW – warszawski uniwersytet przyrodniczy, uważany za najstarszy i największy ośrodek tego typu w Polsce. Jej początki sięgają 23 września 1816, kiedy utworzono Instytut Agronomiczny w miejscowości Marymont (obecnie: Bielany, dzielnica Warszawy).

    Współczynnik załamania balsamu kanadyjskiego wynosi nbk = 1,550, ma wartość pośrednią między współczynnikiem załamania dla promienia zwyczajnego no = 1,658 i dla nadzwyczajnego ne = 1,486. Balsam jest więc dla promienia zwyczajnego optycznie rzadszy, a dla nadzwyczajnego gęstszy. Kąt przecięcia pryzmatu jest tak dobrany, aby kąt padania na powierzchnię balsamu był dla promienia zwyczajnego większy od kąta granicznego całkowitego wewnętrznego odbicia, a dla promienia nadzwyczajnego mniejszy od kąta granicznego. W efekcie promień zwyczajny odbija się od balsamu i wychodzi przez ściankę boczną, natomiast promień nadzwyczajny przechodzi przez balsam i dalej przez cały pryzmat.

    Dwójłomność – zdolność ośrodków optycznych do podwójnego załamywania światła (rozdwojenia promienia świetlnego). Substancje, dla których zjawisko zachodzi nazywamy substancjami dwójłomnymi.Pryzmat Rochona jest typem polaryzatora wykonanym z dwóch pryzmatów w postaci prostokątnych klinów z dwójłomnego materiału, takiego jak kalcyt, które są ze sobą sklejone w przeciwprostokątnych, tak że pierwszy klin ma oś optyczną kryształu wzdłuż propagacji fali a drugi klin ma oś optyczną prostopadle do płaszyczny ilusracji.

    Zaletą pryzmatu Nicola jest uzyskiwanie fali całkowicie spolaryzowanej, bez zmiany kierunku jej biegu. Współcześnie nie jest już praktycznie stosowany, gdyż zastąpiony został przez lepsze pryzmaty Glana-Thompsona, Glana-Foucaulta, Rochona i Wollastona.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • polaryzacja
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. R.S. Sirohi: Wave Optics And Its Applications. Orient Blackswan, 1993, s. 101-102. ISBN 81-250-2039-X.
    2. Ćwiczenie 73. Wyznaczanie stężenia roztworu cukru za pomocą polarymetru, Katedra Fizyki SGGW.
    3. „Propagacja światła w ośrodkach dwójłomnych”, Zakład Inżynierii Fotonicznej Politechnika Warszawska, Instytut Mikromechaniki i Fotoniki.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mieczysław Jeżewski: Fizyka. Warszawa: PWN, 1953, s. 424-425.
  • Leksykon naukowo-techniczny z suplementem. T. A-O. Warszawa: WNT, 1989, s. 558. ISBN 83-204-0969-1.
  • William Nicol (ur. 1770, zm. 2 września 1851) był szkockim fizykiem i geologiem, który w 1828 r. skonstruował pierwsze urządzenie do uzyskiwania światła spolaryzowanego liniowo, zwanego pryzmatem Nicola.Szpat islandzki (spat islandzki) – (z ang. Iceland spar) jest to tradycyjna nazwa minerału stanowiącego chemicznie czystą, przezroczystą wielokrystaliczną odmianę kalcytu (CaCO3), wykształconą w postaci romboedrów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Geologia (gr. gḗ ‘Ziemia’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Pryzmat Wollastona, dwójłomny pryzmat polaryzujący – kostka złożona z 2 prostokątnych pryzmatów z kryształu dwójłomnego, stosowana do rozdzielania wiązki światła na 2 promienie spolaryzowane liniowo w płaszczyznach wzajemnie prostopadłych i rozchodzące się względem siebie pod pewnym kątem; zbudowany przez Williama Wollastona.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Balsam kanadyjski – to ekstrakt z żywicy jodły balsamicznej (Abies balsamea), charakteryzujący się współczynnikiem załamania światła identycznym lub bardzo zbliżonym do wielu gatunków szkła optycznego. Przez wiele lat był wykorzystywany w przemyśle optycznym do klejenia ze sobą elementów optycznych. Spoina charakteryzuje się niewielką wytrzymałością cieplną, a jej utworzenie wymaga względnie długiego czasu. Z tych przyczyn współczesny przemysł optyczny ucieka się do stosowania syntetycznych spoin. Balsam kanadyjski nadal jest stosowany w mikroskopii optycznej do klejenia preparatów oraz do utrwalania cienkich szlifów mineralnych w badaniach minerałów. Rozpuszcza się w ksylenie, toluenie, benzenie i innych rozpuszczalnikach organicznych, w zetknięciu z powietrzem stopniowo gęstnieje aż do stwardnienia.
    Całkowite wewnętrzne odbicie – zjawisko fizyczne zachodzące dla fal (najbardziej znane dla światła) i występujące na granicy ośrodków o różnych współczynnikach załamania. Polega ono na tym, że światło padające na granicę od strony ośrodka o wyższym współczynniku załamania pod kątem większym niż kąt graniczny, nie przechodzi do drugiego ośrodka, lecz ulega całkowitemu odbiciu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.606 sek.