Prowincja Quebecu (1763–1791)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prowincja Quebecu (ang. Province of Quebec, fr. Province de Québec) – kolonia brytyjska w Ameryce Północnej utworzona w następstwie wojny siedmioletniej. Wielka Brytania zaanektowała francuską Kanadę w wyniku postanowień pokoju paryskiego z 1763 roku, kiedy to król francuski Ludwik XV i jego doradcy wybrali zatrzymanie Gwadelupy ze względu na jej wartościowe plantacje cukru, zamiast Nowej Francji. W wyniku Królewskiej Proklamacji z 1763 roku Kanada (część Nowej Francji) została przemianowana na Prowincję Quebec.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.

W 1774 roku Parlament Brytyjski uchwalił Ustawę o Quebecu, która umożliwiała kolonii przywrócenie francuskiego prawa zwyczajowego („Coutume de Paris”) obok brytyjskiego systemu prawnego common law oraz umożliwiała pobieranie dziesięciny przez Kościół katolicki. Ustawa zwiększyła również terytorium kolonii, włączając do niej Kraj Ohio i Kraj Illinois.

Lojaliści, zwani także torysami – obok patriotów jedna z dwóch dominujących opcji politycznych w okresie narastającego napięcia pomiędzy koloniami brytyjskimi w Ameryce Północnej a Wielką Brytanią w okresie poprzedzającym rewolucję amerykańską jak i w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Lojaliści stali na pozycjach utrzymania brytyjskiej kontroli nad koloniami. Jednym z najbardziej aktywnych lojalistów był William Franklin, były królewski gubernator New Jersey, syn Benjamina.Ludwik XV, zw. Ukochanym (ur. 15 lutego 1710 w Wersalu, zm. 10 maja 1774 w Wersalu) – król Francji i Nawarry od 1715, gdy zmarł jego pradziadek Ludwik XIV, z dynastii Burbonów.

Quebec zachował swój system senioralny po podboju brytyjskim. Po napływie lojalistów uciekających przed amerykańską wojną o niepodległość, demografia kolonii zmieniła się, obok francuskojęzycznych Kanadyjczyków pojawili się tutaj również anglojęzyczni i protestanccy uciekinierzy z Trzynastu Kolonii. Osiedlali się oni m.in. w Kantonach Wschodnich i Montrealu, jednak większość osiadła w odludnym regionie Pays d'en Haut („Górny Kraj”), na zachód od Ottawy. Ustawa o Kanadzie z 1791 roku podzieliła kolonię na dwie części wzdłuż Ottawy, tak aby anglojęzyczna część zachodnia (Górna Kanada) mogła używać brytyjskiego systemu prawnego. Francuskojęzyczną część wschodnią nazwano Dolną Kanadą.

Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Gwadelupa (fr. Guadeloupe) – departament zamorski Francji w Ameryce Środkowej, położony na kilku większych i kilkudziesięciu mniejszych wyspach w Małych Antylach m.in.:
Dolna Kanada (fr. Bas-Canada, ang. Lower Canada) - prowincja brytyjska istniejąca od 1791 do 1841. Obszar prowincji zajmował północną część niziny rozciągającej się wzdłuż dolnego biegu Rzeki Świętego Wawrzyńca i obejmował południową część dzisiejszej prowincji Quebec.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.




Warto wiedzieć że... beta

Trzynaście kolonii – kolonie brytyjskie w Ameryce Północnej, które w roku 1775 zbuntowały się przeciwko królowi Jerzemu III. Wówczas podzielone na cztery podstawowe regiony:
Ottawa (fr. Rivière des Outaouais, ang. Ottawa River) – rzeka w Kanadzie, główny dopływ Rzeki Świętego Wawrzyńca. Długość rzeki wynosi 1 271 km, a jej dorzecze obejmuje 146 000 km². Jest podstawową drogą transportu drewna z lasów Północy.
Górna Kanada (ang. Upper Canada, fr. Haut-Canada) – prowincja brytyjska istniejąca od 1791 do 1841 utworzona przez podział prowincji Quebec. Obszar jej zajmował północną część niziny rozciągającej się wzdłuż górnego biegu Rzeki Świętego Wawrzyńca, jezior Ontario, Erie, Zatoki Georgian i Jeziora Huron i obejmował południową część dzisiejszej prowincji Ontario.
Wojna siedmioletnia (1756-1763) – wojna pomiędzy Wielką Brytanią, Prusami i Hanowerem a Francją, Austrią, Rosją, Szwecją i Saksonią. Była to pierwsza wojna o zasięgu światowym – walki toczyły się w Europie, Ameryce Północnej, Indiach i na wyspach karaibskich. W późniejszej fazie konfliktu do wojny przyłączyły się Hiszpania i Portugalia oraz starająca się początkowo zachować neutralność Holandia, której siły zostały zaatakowane w Indiach. W związku z tym wojna ta może być uznana za wojnę hegemoniczną (w wojnie wzięła udział większość ówczesnych mocarstw, stanowiła też ona ostateczną fazę w trwających niemal sto lat zmaganiach francusko-brytyjskich o dominację w Ameryce Północnej i supremację w świecie). Wojna charakteryzowała się oblężeniami i podpaleniami miast, ale również bitwami na otwartym polu, z wyjątkowo ciężkimi stratami. Ocenia się, że czasie wojny zginęło od 900 000 do 1 400 000 ludzi.
Ustawa o Quebecu, Quebec Act – ustawa uchwalona przez Parlament Brytyjski w 1774, regulująca system administracji w Kanadzie, dawnej Nowej Francji. Ustawa likwidowała tymczasowy zarząd kolonii działający od 1763. Od tego momentu zarządcą Kanady został gubernator generalny mianowany przez monarchę angielskiego. Ustawa gwarantowała wolności religijne i przywracała francuski system prawny. Kanada zamieszkana wtedy była w bardzo wysokim procencie przez frankofonów. Ustawa o Quebecu obowiązywała do roku 1794, kiedy to została zastąpiona Ustawą o Kanadzie.
Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych, inaczej zwana rewolucją amerykańską – konflikt zbrojny pomiędzy Królestwem Wielkiej Brytanii a jego trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej w latach 1775-1783.
Pokój paryski – traktat pokojowy podpisany w Paryżu 10 lutego 1763 przez Wielka Brytanię, Francję i Hiszpanię. Traktat ten, razem z traktatem podpisanym 15 lutego w Hubertusburgu przez Prusy, Austrię i Saksonię, zakończył wojnę siedmioletnią (1756-1763).

Reklama