• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prokurator



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Senat Rzeczypospolitej Polskiej – organ władzy ustawodawczej, druga izba (tradycyjnie określana jako izba wyższa) polskiego parlamentu. Składa się ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, w jednomandatowych okręgach wyborczych na czteroletnią kadencję, rozpoczynającą się i kończącą wraz z kadencją Sejmu (jeśli kadencja Sejmu zostanie skrócona, skróceniu ulega także kadencja Senatu). W przypadku wygaśnięcia mandatu Prezydent RP zarządza wybory uzupełniające.Światowa Organizacja Zdrowia w swej konstytucji z 1946 roku określiła zdrowie jako „stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy kalectwa". W ostatnich latach definicja ta została uzupełniona o sprawność do „prowadzenia produktywnego życia społecznego i ekonomicznego” a także wymiar duchowy.
    Prokurator w Polsce[]

    Rys historyczny[]

    Prokurator w znaczeniu urzędnika odpowiedzialnego za egzekwowanie prawa karnego istniał w Rosji carskiej od reformy z 1865 r. (wcześniej jego kompetencje były szersze). W II Rzeczypospolitej i Polsce Ludowej istniały trzy stopnie służbowe w prokuraturze: prokurator, wiceprokurator oraz podprokurator.

    Adwokat (łac. advocatus od advocare, wzywać na pomoc) – prawnik świadczący pomoc prawną w szczególności polegającą na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokatów nazywa się potocznie (choć nieprecyzyjnie) obrońcami sądowymi. W Polsce zawód wykonywany na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.Postępowanie przygotowawcze – pierwszy etap postępowania karnego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, w sprawach tych jego przeprowadzenie jest obligatoryjne.

    Urząd[]

    Kategorie[]

    Obecnie w Polsce, zgodnie z ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, prokuraturę stanowią:

  • Prokurator Generalny,
  • prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury,
  • prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
  • Funkcję Prokuratora Generalnego do 31 marca 2010 r sprawował z urzędu Minister Sprawiedliwości. Od 1 kwietnia 2010 r. do 3 marca 2016 r. Prokurator Generalny był powoływany przez prezydenta na jedną sześcioletnią kadencję, spośród dwóch kandydatów wskazywanych przez Krajową Radę Sądownictwa i Krajową Radę Prokuratorów. Z dniem 4 marca 2016 r. nastąpiło ponowne połączenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego.

    Prokuratura – urząd państwowy powołany do stania na straży praworządności. Zazwyczaj swój cel prokuratura realizuje poprzez zaskarżanie do sądów decyzji niezgodnych z prawem, ściganie przestępstw, pomoc prawną społeczeństwu oraz branie udziału w procesie legislacyjnym jako czynnik opiniodawczy.Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - jednostka organizacyjna pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Wchodzi w skład oddziału IPN.

    Prokuratorami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Prokuratury Krajowej, prokuratur regionalnych, okręgowych i rejonowych.

    Do 3 marca 2016 r. prokuratorami wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury byli prokuratorzy Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wojskowych prokuratur okręgowych i wojskowych prokuratur garnizonowych.

    Prokuratorami Instytutu Pamięci Narodowej są prokuratorzy Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a także prokuratorzy Biura Lustracyjnego i oddziałowych Biur Lustracyjnych.

    Asesor prokuratury - osoba przygotowywana do wykonywania obowiązków prokuratora. Staż asesorski polega na zdobywaniu praktyki i doświadczenia zawodowego, zazwyczaj poprzez wykonywanie czynności prokuratorskich.Habilitacja (z łac. habilitas – zdatność, zręczność) – posiadające różny zakres, w zależności od sytuacji prawnej w danym kraju, uprawnienie do:

    Powołanie[]

    Prokuratorem może być powołany ten, kto:

  • posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
  • jest nieskazitelnego charakteru,
  • ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce,
  • jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków prokuratora,
  • ukończył 26 lat,
  • złożył egzamin prokuratorski lub sędziowski,
  • pracował w charakterze asesora prokuratorskiego lub sądowego co najmniej rok albo odbył w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury okres służby przewidziany w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
  • Ponadto na prokuratora w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury może być powołany tylko oficer zawodowy lub oficer służby okresowej.

    Kampania wyborcza to ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii politycznej, tak by wyborca zagłosował właśnie na promowaną osobę lub partię.Stowarzyszenie Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej - Pierwsze i jedyne stowarzyszenie prokuratorów o zasięgu ogólnokrajowym.

    Prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury powołuje Prokurator Generalny na wniosek Krajowej Rady Prokuratury.

    Prokuratorów Głównej Komisji oraz oddziałowych komisji powołuje Prokurator Generalny na wniosek Prezesa IPN.

    Utrata uprawnień[]

    Status[]

    Zasada niezależności prokuratorów[]

     Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

    Oznacza ona, że prokurator nie musi uzyskiwać dla swoich czynności uprzedniej zgody przełożonego. A po dokonaniu czynności, nie musi ona być przez przełożonego zatwierdzona. Prokuratorzy nie są niezawiśli – więc nie podlegają tylko Konstytucji i ustawom – muszą wykonywać zarządzenia, wytyczne i polecenia przełożonych. Prokuratorowi jednak nie można wydać polecenia wykonania konkretnej czynności procesowej (art. 8 ust 2) np. co do sposobu zakończenia sprawy lub zajęcia stanowiska podczas rozprawy sądowej .

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Sądownictwo wojskowe – jeden z rodzajów sądownictwa szczególnego, czyli sądów wyłączonych z sądownictwa powszechnego ze względu na szczególne kategorie podmiotowe (sprawcy) lub przedmiotowe (określone sprawy).

    Niezależność prokuratorów gwarantują m.in. takie instytucje jak:

  • immunitet formalnoprawny od przestępstw i materialny od wykroczeń za które prokuratorzy odpowiadają dyscyplinarnie,
  • zakaz piastowania innych stanowisk,
  • zakaz wykonywania zajęć, które przeszkadzałyby w pełnieniu obowiązków, uchybiałyby godności urzędu lub podważałyby zaufanie do jego bezstronności,
  • zakaz przynależności do partii politycznych i brania udziału w działalności publicznej,
  • zakaz sprawowania mandatu posła lub senatora,
  • zapewnienie stabilizacji materialnej i zawodowej, równej sędziom odpowiedniego szczebla.
  • Sytuacja materialna[]

    Zarobki prokuratorów są regulowane odpowiednimi ustawami i rozporządzeniami, uzależnione są od umiejscowienia w hierarchii prokuratorskiej i zajmowanej funkcji. Zajmowane stanowiska kierownicze (kierownik sekcji, naczelnik wydziału, Prokurator Rejonowy, Okręgowy lub Apelacyjny) zwiększają zasadnicze wynagrodzenie o 10-20 procent.

    Przesłuchanie - czynność, która ujawnia trzy środki dowodowe: wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka oraz opinie biegłego.Nauki prawne – zbiór nauk społecznych zawierających elementy nauk humanistycznych i nauk ścisłych, zajmujących się prawem.

    Prawa i obowiązki[]

    Uprawnienia[]

    W Polsce prokuratorzy mają następujące uprawnienia:

  • sprawują pełny nadzór i kontrolę nad postępowaniem przygotowawczym (z wyjątkiem spraw prowadzonych przez Izbę Skarbową), samodzielnie prowadzą (wszczynają, umarzają, zamykają) postępowania przygotowawcze w istotnych sprawach o przestępstwa (śledztwa, niektóre dochodzenia), wydają w razie potrzeby postanowienia o wspólnym/odrębnym rozpoznaniu spraw,
  • mogą zlecać wykonanie czynności postępowania przygotowawczego (w całości lub części) Policji albo innym organom ścigania,
  • wnoszą akt oskarżenia (z wyjątkiem spraw prowadzonych przez Izbę Skarbową) lub go zatwierdzają, pełnią funkcję oskarżyciela publicznego w sprawach o przestępstwa,
  • występują z wnioskiem do sądu o tymczasowe aresztowanie (ewentualnie o europejski nakaz aresztowania), wydają zarządzenia o zgodzie lub odmowie zgody na widzenie z osobą aresztowaną, cenzurują ogólną korespondencję aresztowanych,
  • wystawiają listy gończe, mają prawo do ich nieodpłatnej publikacji w mediach ukazujących się częściej niż raz w tygodniu (dzienniki), a odpłatnie także do publikacji innych ogłoszeń,
  • mogą żądać udzielenia określonych informacji przez instytucje państwowe i prywatne w trybie art. 15 §2-3 kpk,
  • mogą samodzielnie dokonać przesłuchania lub przeszukania, a także dokonują w przypadku śledztw wizji lokalnej, mogą zarządzać przeprowadzenie wywiadu środowiskowego,
  • nakładają kary pieniężne w postępowaniu przygotowawczym za niestawiennictwo (świadka, biegłego, tłumacza lub specjalisty), bezpodstawne uchylanie się od złożenia zeznania lub innych ww. czynności, mogą zażądać doprowadzenia przez Policję (także osób osadzonych),
  • wydają postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym w postępowaniu przygotowawczym,
  • mogą zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie każdej osoby podejrzanej o utrudnianie postępowania („w bezprawny sposób”),
  • mogą zlecić Policji przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy, a poczcie i instytucjom telekomunikacyjnym także korespondencji i przesyłek,
  • w postępowaniach o określone przestępstwa mogą wnioskować do sądu o zarządzenie kontroli i utrwalania wszelkich rozmów i przekazów informacji, nie tylko telefonicznych,
  • mogą w uzasadnionych przypadkach przedłużać postępowanie przygotowawcze poza podstawowe terminy ustawowe,
  • wnioskują do sądu w sprawie dopuszczenia zeznań świadka koronnego, a także objęcia go szczególną ochroną,
  • wnioskują do sądu w postępowaniu wykonawczym, biorą udział w posiedzeniach w ramach tego postępowania,
  • mogą wnioskować do sądu o ukaranie podmiotu zbiorowego, np. firmy, na podstawie stwierdzonych w postępowaniu przestępstw osób fizycznych,
  • rozpatrują zażalenia na nieprowadzenie postępowania przygotowawczego i mogą je uwzględnić bez kierowania do sądu,
  • wydają postanowienia o ujawnieniu danych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie,
  • w przypadku cięższych przestępstw (gdy spodziewana jest kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia) mogą wnioskować do sądu o umieszczenie podejrzanego na obserwacji w zakładzie psychiatrycznym, co trwa do 8 tygodni,
  • wydają zarządzenia o zgodzie lub odmowie udostępnienia akt, mogą mieć dostęp do akt postępowania sądowego w każdym czasie,
  • mogą brać udział w sprawach o wykroczenia (również samodzielnie składać wniosek o ukaranie)oraz administracyjnych, a także z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
  • mogą żądać wszczęcia postępowania cywilnego oraz wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu jeżeli wymaga tego ochrona praworządności, praw obywatelskich lub interesu społecznego.
  • Czynności prokuratura co do zasady mogą, na życzenie strony (zażalenie), podlegać kontroli właściwego sądu ze względu na przysługujące każdemu prawo do odwołania od decyzji organów państwa.

    Prokuratura okręgowa – powszechna jednostka organizacyjna prokuratury (jednostka organizacyjna prokuratury w pionie cywilnym).Prokuratura Krajowa – dawniej najwyższa w hierarchii cywilnego pionu prokuratury jednostka organizacyjna, którą kierował Prokurator Krajowy. Została zniesiona 31 marca 2010 a zastąpiła ją Prokuratura Generalna kierowana przez Prokuratora Generalnego.

    Ponadto Prokurator Generalny ma następujące specjalne uprawnienia i funkcje procesowe:

  • prawo do wniesienia kasacji w dowolnym terminie od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego sprawę sądową,
  • prawo uchylenia prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego w stosunku do konkretnego podejrzanego,
  • prawo wszczęcia z urzędu postępowania o ułaskawienie i prawo do wstrzymania wykonania kary (zarządzenia przerwy) na czas tego postępowania,
  • składanie do Sejmu i Senatu wniosków o zgodę na pociągnięcie posła lub senatora do odpowiedzialności karnej.
  • Do prokuratury przysługuje też zażalenie na czynności Policji, w rezultacie którego prokurator może zwrócić się do Policji o przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego lub wszcząć postępowanie karne.

    Praworządność, zasada legalności, zasada praworządności – działanie przez wszystkie organy państwowe wyłącznie na podstawie przepisów prawa i ściśle według prawa oraz przestrzeganie prawa przez inne podmioty. Pojęcie praworządności, według dominującego stanowiska nauki prawa, dotyczy zarówno organów państwowych jak i zwykłych obywateli czy osób prawnych.Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

    Obowiązki[]

    Prokurator jest zobowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem prokuratorskim, w służbie i poza służbą strzec powagi sprawowanego urzędu i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności. W okresie zajmowania stanowiska prokurator nie może należeć do partii politycznej ani brać udziału w żadnej działalności politycznej (ubiegającemu się o mandat posła, senatora albo radnego udziela się urlopu bezpłatnego na czas kampanii wyborczej). Prokurator jest obowiązany stale podnosić kwalifikacje zawodowe. Ustawa nakłada też na prokuratora obowiązek uczestniczenia w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego. Prokuratorzy są zobowiązani nie tylko do wydawania prawidłowych postanowień i zarządzeń, ale też do terminowości ich wydawania.

    Śledztwo - podstawowa forma prowadzenia postępowania przygotowawczego, uregulowana przez przepisy kodeksu postępowania karnego.Mandat – pełnomocnictwo udzielone osobie sprawującej funkcję pochodzącą z wyboru. W tym znaczeniu mandat to umocowanie określonej osoby do uczestnictwa w zbiorowym ciele obsadzanym w wyborach – mandat ma poseł na Sejm, radny gminy itp., ale również członek zarządu organu osoby prawnej (spółki, spółdzielni, fundacji itp.). Wyróżnia się dwa rodzaje: mandat wolny i mandat imperatywny.

    Odpowiedzialność dyscyplinarna prokuratorów jest dwuinstancyjna. W I Instancji orzeka Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym a II instancji Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym. Od orzeczeń sądu odwoławczego przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. Prokuratorzy-sędziowie sądów dyscyplinarnych są wybierani na okresy 4 letnich kadencji. Przy orzekaniu są niezawiśli i podlegają wyłącznie konstytucji oraz ustawom.

    Sędzia – funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności.Magister (z łac. mistrz, nauczyciel), mgr – tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich lub magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia, często także teologia) – studiów jednolitych.

    Aplikanci i asesorzy[]

    Zobacz też[]

  • oskarżyciel publiczny
  • Stowarzyszenie Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej


  • Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Ludowa – potoczna nazwa państwa polskiego w okresie rządów Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i zależności od ZSRR w latach 1944-1989.
    Prawo karne procesowe – ogół norm prawnych regulujących działalność zwaną procesem karnym stosowanych w postępowaniach o czyny zabronione przez ustawę karną. Określa ono reguły postępowania organów państwowych w procesie karnym, tryb i formy dokonywania czynności procesowych, a także uprawnienia i obowiązki organów procesowych, stron oraz pozostałych uczestników postępowania.
    Notariusz (dawniej rejent od słowa regent, czyli uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków) – mianowany przez ministra sprawiedliwości prawnik notariatu upoważniony do sporządzania aktów notarialnych i dokonywania innych czynności notarialnych.
    Akt oskarżenia – pismo procesowe wnoszone do sądu w postępowaniu karnym przez uprawniony podmiot, w którym domaga się on od sądu wydania orzeczenia o winie i karze lub środkach karnych wobec osoby wskazanej w tym piśmie.
    Aplikant prokuratury - osoba przygotowywana do wykonywania obowiązków prokuratora podczas aplikacji prokuratorskiej. Aplikacja prokuratorska prowadzona jest przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, trwa 30 miesięcy. Aplikanci nie mogą podejmować zatrudnienia (z wyjątkiem działalności naukowej i dydaktycznej), jednak z tytułu aplikacji otrzymują comiesięczne stypendium wynoszące 3.800 zł brutto.
    Profesor (z łac. professor) – termin, który może oznaczać: tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym, stanowisko nauczycieli akademickich, tytuł honorowy nadawany w Polsce nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego i ponadgimnazjalnego oraz tytuł zwyczajowy używany w polskim szkolnictwie średnim.
    Oskarżyciel publiczny – jeden ze znanych polskiemu prawu karnemu rodzajów oskarżycieli; organ państwowy, który we własnym imieniu wnosi lub popiera oskarżenie w sprawach o czyny zabronione, które ustawa nakazuje lub zezwala ścigać skargą publiczną. W szeroko rozumianym postępowaniu karnym jest stroną, która reprezentuje interes społeczeństwa (interes publiczny) w ściganiu przestępstw. Ze względu na brak prywatnego interesu celem działania oskarżyciela nie jest ukaranie za wszelką cenę, naprawienie szkody itp., lecz uzyskanie sprawiedliwego i zgodnego z prawem rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu. Dlatego oskarżyciel publiczny ma prawo działać również na korzyść oskarżonego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.