• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Procesy endogeniczne

    Przeczytaj także...
    Magma (stgr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi. Magma, która wydobywa się na powierzchnię jest nazywana lawą.W geologii ruchy diktyogeniczne, czyli ruchy wielkopromienne albo neotektoniczne, są związane, podobnie jak epejrogeniczne, z podskorupowymi przemieszczeniami magmy lub z bocznymi naciskami. W wyniku tych ruchów powstały w neogenie i czwartorzędzie nabrzmienia i obniżenia, podłużne lub kopulaste, o zasięgu do kilkuset kilometrów i wysokości do kilkuset metrów.
    Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.

    Procesy endogeniczne (procesy wewnętrzne) – (gr. endon- wewnątrz, genos -pochodzenie) są to procesy geologiczne wywołane energią wnętrza Ziemi. To ona wpływa na rozmieszczenie i przebieg plutonizmu i wulkanizmu, procesów sejsmicznych, lądotwórczych, górotwórczych i innych.

    Wszystkie procesy endogeniczne powodują przemieszczanie materii w skorupie ziemskiej i górnym płaszczu ziemi.

    Orogeneza (ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie) – powstawanie gór z przyczyn tektonicznych.Plutonizm (od rzymskiego boga podziemia, Plutona) – ogół procesów geologicznych polegających na podziemnym tworzeniu, przemieszczaniu się magmy, jej zastyganiu w obrębie dolnej skorupy ziemskiej i górnego płaszcza (tzw. intruzje) oraz tworzeniu się z niej skał plutonicznych. W wyniku wdzierania się magmy w skorupę ziemską powstają intruzje. Taka magma krzepnie powoli więc powstałe z niej skały mają strukturę holokrystaliczną. Intruzje dzielimy na zgodne i niezgodne.

    Do procesów endogenicznych zalicza się:

  • trzęsienia ziemi
  • to różnego rodzaju pojedyncze wstrząsy lub całe serie drgań skorupy ziemskiej związane z nagłym przemieszczeniem się magmy lub mas skalnych w skorupie ziemskiej. Ze względu na przyczynę wyróżniamy trzęsienia

    1. tektoniczne(90%)
    2. wulkaniczne(7%)
    3. zapadowe(3%)
  • wulkanizm
  • to ogół zjawisk związanych z wydobywaniem się magmy na powierzchnię Ziemi. TYPY WULKANÓW:

    Wulkanizm – ogół procesów geologicznych, zachodzących na powierzchni ziemi, związanych z wydobywaniem się lawy i innych materiałów z głębi litosfery, na skutek ruchów magmy pod powierzchnią. Jego przejawami jest powstawanie i aktywność wulkanów, występowanie ekshalacji, a także tworzenie się skał wulkanicznych. Z wulkanizmem wiążą się także procesy hydrotermalne.Ruchy talasogeniczne - (gr. thalassa - morze) ruchy pionowe, które powodują stopniowe obniżanie lądu a w efekcie przekształcenie go w dno oceaniczne.
  • tarczowe
  • szczelinowe
  • stożkowe
  • Podział ze względu na aktywność[]

  • czynne
  • drzemiące lub uśpione
  • wygasłe
  • *plutonizm zjawiska plutoniczne obejmują krzepnięcie magmy w skorupie ziemskiej oraz przemiany skał z nią związanych(metamorfizm kontaktowy). W wyniku intruzji magmy wewnątrz litosfery tworzą się formy plutoniczne:

    Orogeneza (ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie) – powstawanie gór z przyczyn tektonicznych.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
  • lakolit
  • batolit
  • lopolit
  • fakolit
  • żyły pokładowe
  • dajki
  • *metamorfizm

    *ruchy izostatyczne

    to powolne, długotrwałe, pionowe ruchy skorupy ziemskiej spowodowane brakiem równowagi grawitacyjnej między skorupą ziemską a plastyczną astenosferą.Zachodzą na obszarach gdzie zmienił się pionowy nacisk na powierzchnię litosfery.

    *ruchy epejrogeniczne, czyli lądotwórcze to powolne, długotrwałe, pionowe ruchy skorupy ziemskiej spowodowane naciskiem magmy od wewnątrz na litosferę.Zachodzą w starszych częściach litosfery.

    Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) – największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.Metamorfizm – jest to zespół procesów prowadzących do zmiany skał, tekstury, struktury, składu mineralnego oraz chemicznego. Typowym środowiskiem metamorfizmu jest wnętrze skorupy ziemskiej, może on wystąpić również na powierzchni Ziemi. Należy mieć jednak na uwadze, że metamorfizmem nazywamy tylko przemiany zachodzące w stanie stałym.

    *ruchy diktyogeniczne

    *ruchy talasogeniczne, czyli oceanotwórcze

    *ruchy orogeniczne, czyli górotwórcze (Klimaszewski, 1981).

    Ruchy górotwórcze powodują powstawanie pasm górskich, są procesem trwającym miliony lat. Powstają na skutek poruszania się płyt tektonicznych.Badania wykazują, że skały budujące góry fałdowe powstawały w geosynklinach – wielkich podłużnych obniżeniach wypełnianych materiałem osadowym. Materiał ten składa się z ułożonych na przemian piaskowców, margli i łupków i zwany jest fliszem. Spotykamy go w części zewnętrznej wszystkich gór fałdowych. Płyty litosfery, nachodząc na siebie, zamykają głębokie, wypełnione osadami geosynkliny, co powoduje ich sfałdowanie i wyciskanie do góry zgromadzonego materiału osadowego. Z niego oraz z intruzji magmowych towarzyszących temu procesowi powstają góry fałdowe.

    Wybuch – w mowie potocznej – gwałtowne wydzielenie w jednym miejscu dużych ilości energii. Wybuchowi towarzyszy zwykle nagły wzrost temperatury i wzrost ciśnienia. Wybuch powoduje powstanie fali uderzeniowej. W zależności od prędkości rozchodzenia się tej fali oraz mechanizmu wybuchu rozróżnia się deflagrację (zwaną inaczej wybuchem właściwym), eksplozję i detonację.Proces geologiczny - zjawisko lub zespół zjawisk wywołujących na powierzchni ziemskiej lub w jej wnętrzu przeobrażenia fizyczne lub chemiczne.

    *Wulkanizm* przebiega szybciej, niż większość procesów geologicznych . Są bardzo zróżnicowane – od gwałtownego wybuchu, do spokojnego wylewu lawy . Polega na wylewaniu magmy na powierzchnię i jej zastyganiu.

    PROCESY EGZOGENICZNE prowadzą do wyrównania powierzchni Ziemi Wietrzenie niszczenie postaci fizycznej lub zmiana układu chemicznego skał w taki sposób, żeby powstała zwietrzelina. następuje na skutek energii słonecznej, powietrza wody i organizmów żywych. Efekty wietrzenia fizycznego: gołoborza i łuszczenie skał Efekty wietrzenia chemicznego: rozpuszczanie skał i procesy krasowe DENUDACJA-zachodzi na skutek ruchów masowych, takich jak osuwanie obrywanie, czy spełzywanie spowodowanych grawitacją. EROZJA-niszczące działanie wody lodu lub powietrza na podłoże. Powoduje żłobienie i rozcinanie powierzchni skorupy ziemskiej. CYKL GEOLOGICZNY-od orogenezy do akumulacji

    Ruchy izostatyczne dotyczą pionowego ruchu płyt litosfery lub ich części. Powstają w wyniku zaburzenia równowagi izostatycznej spowodowanej przez nacisk, bądź odciążenie dużych mas (np. lądolód). Skorupa, dążąc do równowagi, wykonuje pionowe ruchy względem leżących obok siebie mas. Teoria izostazji została wprowadzona pod koniec XIX wieku przez amerykańskiego geofizyka E. C. Duttona.Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń nagromadzonych w skorupie ziemskiej, w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych poruszających się wzdłuż linii uskoku. Uwalniająca się przy tym energia w około 20-30% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ruchy epejrogeniczne (lądotwórcze, powolne) - długotrwałe, pionowe ruchy skorupy ziemskiej powodujące wydźwignięcie lądu lub obniżanie dna oceanicznego, a właściwie ruchy wypiętrzające gotowy już blok kontynentalny. Powodują podnoszenie lub obniżanie lądów, a poprzez to transgresję (zalewanie) i regresję (cofanie się) mórz. Innym dowodem ich istnienia jest różna wysokość nad poziomem morza różnowiekowych teras morskich. Przyczyną tych ruchów są siły endogeniczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.