• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo wykroczeń

    Przeczytaj także...
    Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.Kodeks wykroczeń (ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń) – polska ustawa, uchwalona przez Sejm PRL, regulująca prawo wykroczeń. Określa ona zasady ponoszenia odpowiedzialności za wykroczenia. Zawiera katalog wykroczeń i kar przewidzianych za ich popełnienie.
    Sąd grodzki – sąd w dawnej Rzeczypospolitej. Był jednym z podstawowych sądów szlacheckich jakie powstały w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. Wykształcił się z sądów małopolskich starostów grodowych na przełomie XIV i XV w. Był sądem I instancji, którego wyroki z założenia były wydawane w imieniu monarchy i miały być niezaskarżalne. Jednak w toku praktyki orzeczniczej wykształciło się kilka środków "zahaczenia wyroku" (odwoławczych): remisja, nagana sędziego, a w XVI w. apelacja, gravamen, male obtentum czy wznowienie postępowania. Wyjątkowo pełnił rolę sądu II instancji dla dochodzenia spraw o naprawienie szkód wyrządzonych przez żołnierzy w dobrach prywatnych, gdyż w I instancji właściwy był rotmistrz a w razie jego bezskuteczności dopiero sprawę kierowano do sądu grodzkiego. Sąd działał pod przewodnictwem starosty i sędziego grodzkiego, a w XV w. w sądach w Wielkopolsce pod przewodnictwem burgrabiego. Sądził wszystkie sprawy, w których pozwanym był szlachcic nieosiadły (gołota) oraz tzw. sprawy gardłowe z czterech artykułów grodzkich, których jednak nie stosowano formalistycznie i już w połowie XV w. znacznie wykraczano poza ten zakres. Apogeum swej popularności sądy grodzkie osiągnęły w XVII wieku, kiedy znaczenie sądów ziemskich zmalało, wskutek ich częstego niezbierania się. Wobec tego zwiększała się rola sądów grodzkich poprzez przejęcie ich uprawnień. Rozszerzały się również ich kompetencje - obok spraw karnych zaczęto obejmować również cywilne tzw. rezygnacje czyli m.in. przeniesienia prawa własności nieruchomości i wszelkiego rodzaju obciążenia nieruchomości. Wraz z przyrostem kompetencji, wzrosła liczba ich funkcjonariuszy, zwłaszcza w kancelarii grodzkiej. Sędzia grodzki, mianowany przez starostę, a tym samym powoływany niezależnie od sejmiku, nadal działał sprawnie. Często obok niego pojawiał się dodany mu bądź też przybrany przezeń do pomocy podsędek.

    Prawo wykroczeń (inaczej prawo karno-administracyjne) – dziedzina prawa, spokrewniona z prawem karnym. Od strony materialnej, reguluje je Kodeks wykroczeń z 20 maja 1971, a od strony proceduralnej – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia z dnia 24 sierpnia 2001.

    Kodeks wykroczeń nie nazywa odpowiedzialności za wykroczenie odpowiedzialnością karną, jednak obie odpowiedzialności łączy to, że opierają się na wymierzaniu kar za czyny zabronione przez ustawę. Od prawa karnego odróżnia prawo wykroczeń waga czynów objętych każdą z tych dziedzin, a także stopień ich społecznej szkodliwości, a w konsekwencji rozmiar ich moralnego potępienia, które w przypadku wykroczeń są znikome.

    W postępowaniu karnym sądami I instancji są sądy rejonowe oraz sądy okręgowe. Zgodnie z art. 25 § 1 Kodeksu postępowania karnego sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:Czyn zabroniony – zachowanie wypełniające ustawowe znamiona typu czynu zabronionego, czyli odpowiadające opisowi zachowania określonego w ustawie karnej.

    Od 1951, w sprawach o wykroczenia orzekały w pierwszej instancji pozasądowe organy – kolegia do spraw wykroczeń. W latach 2001–2010 ich funkcję przejęły sądy grodzkie. Obecnie w I instancji wykroczenia są rozpoznawane przez wydziały karne sądów rejonowych

    Zobacz też[]

  • wykroczenie
  • Przypisy

    1. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie zniesienia sądów grodzkich (Dz. U. z 2009 r. Nr 221, poz. 1745).

    Linki zewnętrzne[]

  • Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395)
  • Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094)
  • Kolegia do spraw wykroczeń – organy pozasądowe, które od 1951 w Polsce orzekały w pierwszej instancji w sprawach o wykroczenia, choć tradycja postępowania w sprawach wykroczeń sięga dwudziestolecia międzywojennego (jednak wówczas sprawy tego typu rozpatrywane były urzędniczo, jednoosobowo). Kolegia ds. wykroczeń działały przy organach administracji, a w 1990 zostały przejęte przez resort sprawiedliwości, działając od tej pory przy sądach rejonowych.Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Społeczna szkodliwość – materialna cecha przestępstwa, materialna bezprawność czynu. Niezbędny element przestępstwa (art. 1 § 2 Kodeksu karnego stanowi, że nie jest przestępstwem czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma). Obecnie wyrażona w zasadzie kodeksowej nullum crimen sine damno sociali magis quam minimo (nie ma przestępstwa bez społecznej szkodliwości w stopniu większym od znikomego). Zastąpiła występujące w Kodeksie karnym z 1969 roku pojęcie społecznego niebezpieczeństwa.
    Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym – system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.
    Wykroczenie – czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5.000 złotych lub nagany. Sprawca czynu zabronionego nie popełnia wykroczenia, jeżeli czyn jest niezawiniony (art. 1 §2 Kodeksu wykroczeń).
    Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – podstawowy akt prawny regulujący polskie postępowanie w sprawach o wykroczenia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.007 sek.