• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo powrotu

    Przeczytaj także...
    Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) − parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 – rezolucja uchwalona podczas II Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w dniu 29 listopada 1947 w celu podzielenia terytorium Mandatu Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Rezolucja posiada oficjalną nazwę Plan Podziału z Gospodarczą Unią.
    Deklaracja niepodległości Izraela (hebr. הכרזת העצמאות, Hakhrazat HaAtzma’ut lub מגילת העצמאות, Megilat HaAtzma’ut) – akt prawny ogłoszony w dniu 14 maja 1948 (5 ijar 5708) w Tel Awiwie, głoszący powstanie na części terytorium byłego brytyjskiego Mandatu Palestyny nowego niepodległego państwa Izrael. Deklaracja została ogłoszona i odczytana przez Dawida Ben-Guriona podczas proklamacji niepodległości Izraela.
    Wpis i pieczątka w paszporcie nadająca właścicielowi izraelskie obywatelstwo na podstawie prawa powrotu

    Prawo powrotu (heb. חוק השבות, hok ha szwut) – prawo uchwalone przez Kneset, parlament Izraela, w roku 1950 (5710), które daje Żydom prawo do imigracji i życia w Izraelu oraz uzyskania obywatelstwa. W 1970 r. Prawem powrotu zostały również objęte osoby mające żydowskich przodków, ich małżonkowie, oraz osoby, które przeszły na judaizm.

    Halacha (hebr. הלכה, droga, zachowanie) – w judaizmie autentyczna i autorytatywna wykładnia Prawa Mojżeszowego (Tory), ukazująca jak stosować Prawo do konkretnych sytuacji życiowych. Tą nazwą określa się bądź cały zbiór przykazań religijnych stanowiący jedną z trzech głównych gałęzi żydowskiej ustnej tradycji – dawniej używano do niego liczby mnogiej halachot – bądź poszczególną wybraną interpretację lub opinię któregoś z rabinów, uznaną za obowiązującą dla danej praktyki. W Talmudzie można spotkać wyrażenie, że halachą jest opinia rabina N., co znaczy, że opinia tego rabina na dany temat jest rozstrzygająca. Halacha jest formą midraszu. Podstawowym zbiorem halachicznych rozstrzygnięć prawnych jest Miszna, istniejąca w formie pisanej od II w. po Chr. Znajdujemy je także w Tosefcie, w części zawierającej midrasze halachiczne, oraz w Talmudzie.Agencja Żydowska na rzecz Izraela (hebr. הסוכנות היהודית לארץ ישראל, Ha-Sochnut ha-Jehudit le-Erec Israel; ang. Jewish Agency for Israel) nazywana w skrócie Sochnut lub JAFI – żydowska organizacja syjonistyczna działająca na całym świecie na rzecz rozwoju gospodarczego Izraela i zwiększenia zdolności absorpcyjnej Żydów z Diaspory w Ziemi Izraela. Jest organem wykonawczym Światowej Organizacji Syjonistycznej.

    Stanowi ono, że fundamentalnym prawem każdego Żyda jest możliwość alii, imigracji do państwa Izrael. Ustawa jest „wyrazem więzi między narodem Izraela a jego krajem”. „Powracającego” do Izraela Żyda traktuje się jak osobę, która – lub której przodkowie – znaleźli się poza swoim krajem, a teraz do niego „wracają”. W znaczeniu tej ustawy „Żydem jest ten, kto urodził się z matki Żydówki lub dokonał konwersji i nie jest wyznawcą innej religii”. Wykładnia ta różni się od zasad prawa religijnego (zob. Kto jest Żydem?).

    Jewish Virtual Library – angielskojęzyczna encyklopedia internetowa wydawana przez American–Israeli Cooperative Enterprise (AICE). Uważana za najbardziej rozbudowaną dostępną on-line encyklopedię skupiającą się na tematach związanych z Żydami i Izraelem. Zawiera ponad 18 000 haseł i ponad 6000 zdjęć dotyczących judaizmu, historii Żydów, syjonizmu, antysemityzmu, Holocaustu, stosunków amerykańsko-izraelskich oraz biografii Żydów i Izraelczyków. Jej założycielem był dyrektor AICE Mitchell Bard. Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

    Na mocy porozumienia między rządem Izraela a Agencją Żydowską ta ostatnia zajmuje się sprawami związanymi z imigracją do Izraela: sprawdzaniem kandydatów, doradztwem, formalnościami związanymi z absorpcją, kierowaniem do ośrodków dla imigrantów, szkół, miejsc pracy itp. Wysłannik Agencji Żydowskiej ds. imigracji, który rekomenduje kandydata na imigranta, przekazuje stosowny wniosek wraz ze swoją pisemną rekomendacją przedstawicielowi urzędowemu państwa Izrael.

    Alija (hebr. עלייה, dosłownie: wstąpienie) – żydowska imigracja do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego państwa Izrael. Tak Żydzi określają „powrót do ojczyzny swoich ojców”.Ustawy norymberskie (niem. Nürnberger Gesetze, też Nürnberger Rassengesetze – pol. Norymberskie ustawy rasowe) – ustawy rasowe uchwalone przez niemiecki Reichstag 15 września 1935 i w tym samym dniu ogłoszone na zjeździe NSDAP (Reichsparteitagu) w Norymberdze. Do zestawu ustaw wchodziły:

    Prawo[ | edytuj kod]

    Prawo powrotu 5710-1959 zostało uchwalone przez Kneset, parlament Izraela 5 lipca 1950 r. Ustawa daje prawo przyjazdu do Izraela wszystkim Żydom: „Każdy Żyd ma prawo przyjazdu do tego kraju jako nowy imigrant”. Uzupełnienie przepisów w kwestiach imigracyjnych zostało zawarte w Ustawie o Obywatelstwie z 1952. Prawo powrotu zostało zmodyfikowane w 1970 roku i rozszerzyło prawo powrotu na nie-Żydów którzy posiadają żydowskich przodków (minimum jednego z dziadków) i ich małżonków.

    Brytyjski Mandat Palestyny (arab. الانتداب البريطاني على فلسطين; hebr. המנדט הבריטי על פלשתינה א”י; ang. The British Mandate for Palestine), czasami nazywany Mandatem Palestyny – terytorium mandatowe istniejące w latach 1922-1948, utworzone z części terytoriów byłego Imperium osmańskiego na Bliskim Wschodzie.Syjonizm (od nazwy wzgórza Syjon w Jerozolimie, na którym stała Świątynia Jerozolimska) – ruch polityczny i społeczny, dążący do stworzenia żydowskiej siedziby narodowej na terenie Palestyny. Syjonizm doprowadził do powstania państwa Izrael w 1948 r. Współcześnie jego celem jest także utrzymanie jedności narodu żydowskiego żyjącego w rozproszeniu i jego więzi z Izraelem. Ruch zapoczątkowany w końcu XIX wieku miał wiele nurtów i postaci, powszechnie utożsamiany z syjonizmem politycznym, interpretowanym w różny sposób: jako nacjonalizm żydowski, rasistowski, jako ruch narodowowyzwoleńczy, wreszcie jako ruch religijny. Poza syjonizmem politycznym mówiono o syjonizmie duchowym, którego celem była nowa tożsamość żydowska (Ahad ha-Am), odrodzenie języka hebrajskiego (Eliezer ben-Yehuda) i powstanie literatury i kultury w tym języku.

    Od 1970 r. prawo obejmuje osoby, które urodziły się jako Żydzi (posiadają żydowską matkę lub babkę ze strony matki), osoby, które posiadają żydowskich przodków (żydowskiego ojca lub dziadka) oraz osoby, które przeszyły konwersję na judaizm (ortodoksyjną, reformowaną lub konserwatywną – jednakże konwersje reformowane i konserwatywne muszą odbyć się poza Izraelem, podobnie jak zawieranie małżeństw cywilnych).

    Sąd Najwyższy (hebr.) בית המשפט העליון, Bet Ha-Miszpat Ha-Eljon – naczelny organ władzy sądowniczej w Izraelu. Kto jest Żydem? (hebr. ? מיהו יהודי - Mihu Jehudi) – pytanie obecne w tradycji żydowskiej, na które nie da się jednoznacznie odpowiedzieć i które jest tematem kontrowersyjnej dyskusji w środowiskach żydowskich, gdyż za Żyda można się uważać z powodu pochodzenia etnicznego, identyfikacji z kulturą i religią żydowską, czasem tylko z jednego z tych powodów. Żydzi nie stanowią jednolitej grupy religijnej i etnicznej.

    Cel[ | edytuj kod]

    W prawie powrotu Państwo Izraela stosuje w praktyce credo syjonizmu, wyrażone również w Deklaracji niepodległości Izraela i realizuje ideę ojczyzny dla narodu żydowskiego, przewidzianej przez Ligę Narodów, która nałożyła na Wielką Brytanię obowiązek stworzenia Izraela na terenie dawnego mandatu brytyjskiego. Podstawa prawna znajduje się w Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 z 1947 r. która przewiduje utworzenie Państwa Izraela jako państwa żydowskiego.

    Żydzi (dosł. "chwalcy /Jahwe/" lub "czciciele /Jahwe/" z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wtedy językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami. Żydzi nie stanowią jednolitej grupy religijnej i etnicznej. Dla żydów ortodoksyjnych Żydem jest tylko osoba, która ma ortodoksyjną matkę lub przeszła konwersję na judaizm. Za Żydów uważa się jednak wiele osób, które nie są żydami ortodoksyjnymi. Kto jest Żydem (hebr.? מיהו יהודי) jest pytaniem, na które nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż może to być identyfikacja kulturowa, etniczna lub religijna. Wiele osób, które uważają się z jakichś powodów za Żydów, nie są uznawane przez inne grupy lub instytucje. Dotyczy to na przykład żydów reformowanych, którzy nawet pomimo etnicznego pochodzenia żydowskiego czasem nie są uznawani przez żydów ortodoksyjnych. Według prawa izraelskiego Żydem jest osoba, która ma ortodoksyjną żydowską matkę, chociaż prawo do obywatelstwa bez oficjalnego uznania takiej osoby za Żyda ma każda osoba, która ma przynajmniej jednego dziadka, który był ortodoksyjnym Żydem. Stąd wielu Żydów mieszkających w Izraelu czy USA nie ma według prawa tego kraju oficjalnego statusu Żyda.Migracja, emigracja, imigracja – wędrówka ludności mająca na celu zmianę miejsca pobytu. Przemieszczanie się ludności jest całkowicie naturalnym zjawiskiem i występowało we wszystkich czasach. Nasilenie się migracji może nastąpić m.in. z przyczyn złej sytuacji gospodarczej w miejscu zamieszkania (migracje ekonomiczne) lub sytuacji politycznej nie odpowiadającej migrującym (migracje polityczne).

    Wymagania kwalifikujące do skorzystania z prawa powrotu[ | edytuj kod]

    Osoby, które imigrują do Izraela na podstawie prawa powrotu automatycznie otrzymują obywatelstwa. Jednakże istnieje spór co do tego, czy osoby które dostały obywatelstwo na podstawie prawa powrotu powinny być automatycznie rejestrowane jako „Żydzi” dla celów spisu ludności. Zgodnie z definicją halachy Żydem jest osoba, która ma żydowską matkę lub dokonała konwersji na judaizm. Ortodoksyjni żydzi nie uznają konwersji dokonanych przez reformowanych i konserwatywnych rabinów. Jednakże prawo stanowi, że każdy Żyd, niezależnie od rodzaju wyznawanego judaizmu, może przenieść się do Izraela i uzyskać obywatelstwo.

    Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.

    Początkowo Prawo powrotu obejmowało jedynie Żydów. W 1970 r. została wprowadzona nowelizacja, która stanowi: „Prawa Żyda przewidziane niniejszą ustawą i prawa nowego emigranta przewidziane Ustawą o Obywatelstwie (...) przysługują również dziecku i wnukowi Żyda i ich małżonkom”.

    Można odmówić nadania obywatelstwa osobie mającej prawo do powrotu na podstawie przepisów tej ustawy, jeśli zostanie uznana za niebezpieczną dla Państwa Izraela. Osobom, które dopuściły się popełnienia ciężkich przestępstw, jak np. morderstwo, lub są nielegalnie w innym kraju (chyba że w kraju pochodzenia były prześladowane), można odmówić prawa powrotu. Prawo do powrotu nie przysługuje również osobom które „były Żydami i dobrowolnie zmieniły religię”.

    Nowelizacja dotycząca żydowskich przodków[ | edytuj kod]

    W 1970 r. wprowadzono nowelizację, która była poprzedzona dyskusją na temat „kto jest Żydem?”. Jednak prawo nie odpowiada na to pytanie. Jest zbyt wiele odpowiedzi na to pytanie, aby tylko jedna była prawidłowa.

    Z jednej strony izraelskie ustawodawstwo przyznaje prawo powrotu każdemu, kto byłby prześladowany na podstawie ustaw norymberskich. Jednak ustawy te nie posługują się halachiczną definicją Żyda. Tak więc zgodnie z prawem powrotu każdy, kto byłby objęty ustawami norymberskimi ma prawo do otrzymania obywatelstwa Państwa Izraela, nie znaczy to jednak automatycznie, że jest uznawany za Żyda do celów regulującymi osobisty stan prawny.

    Co więcej, paragraf 4a nowelizacji stanowi: „Prawa Żyda przewidziane niniejszą ustawą i prawa nowego emigranta przewidziane Ustawą o Obywatelstwie (...) przysługują również dziecku i wnukowi Żyda i ich małżonkom, z wyłączeniem osoby która była Żydem i dobrowolnie zmieniła swoją religię.”

    Tak więc Żydowi, który dobrowolnie zmienił swoją religię, nie przysługuje prawo powrotu, choć byłby on prześladowany na podstawie Ustaw norymberskich i wciąż jest Żydem zgodnie z definicją Halachy.

    Cel demograficzny[ | edytuj kod]

    Jednym z celów wprowadzenia poprawki jest zwiększenie poziomu imigracji, tak aby zrównoważyć demograficzne „zagrożenie związane z obecnością i ustawicznym wzrostem liczebności ludności arabskiej”.

    Stosowanie ustawy[ | edytuj kod]

    Wśród tych, którzy opowiadają się za zachowaniem ustawy, istnieje spór nad jej brzmieniem. Przedmiotem dyskusji jest przede wszystkim ustawowa definicja słowa „Żyd” i „narodu żydowskiego”.

    Dyskusja wokół ustawy i jej brzmienie stale pojawia się w sferach prywatnych i publicznych, zarówno w Izraelu i diasporze. Kneset wielokrotnie omawiał propozycje zmian Prawa powrotu, i rzeczywiście ustawa była zmieniana kilka razy w ciągu roku. Nowelizacje te odzwierciedlają zmiany, jakie zaszły w społeczeństwie izraelskim, i zmiany które miały miejsce na scenie politycznej, zarówno wewnątrz samego Izraela i między Izraelem a diasporą. Obecne prawo stanowi wyraz stałej tendencji całego izraelskiego systemu legislacyjnego do przystosowania się do zmieniających się okoliczności.

    Jednym z głównym problemem jest to, kto ma prawo nad decydowania w kwestii ważności konwersji do judaizmu dla celów imigracji i obywatelstwa. Ze względów historycznych, Główny Rabinat Izraela w ramach izraelskiego Ministerstwa Spraw Religijnych, jest odpowiedzialny za uznawanie konwersji. Napotyka to na sprzeciw wśród nie-ortodoksyjnych przywódców religijnych, zarówno w Izraelu, jak i w diasporze.

    W dniu 31 marca 2005 r. izraelski Sąd Najwyższy orzekł, że wszystkie konwersje wykonywane poza Izraelem będą uznawane przez władze w ramach Prawa Powrotu. Wyrok wywołał gwałtowny sprzeciw środowisk ortodoksyjnych, które twierdzą, m.in., że doprowadzi to do korupcji i akceptowania fałszywych wniosków imigracyjnych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. The American-Israeli Cooperative Enterprise: Text of The Law of Return (ang.). Jewish Virtual Library. [dostęp 2012-08-08].
    2. Anna Pawlikowska: Kto jest Żydem?. Poznańska Gmina Żydowska. [dostęp 2012-08-08].




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.