• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo geologiczne i górnicze

    Przeczytaj także...
    Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.Prawo administracyjne – gałąź prawa obejmująca zespół norm generalnie-abstrakcyjnych o charakterze materialnym, mocy powszechnie obowiązującej w znaczeniu podmiotowym, regulujących sytuację prawną podmiotów prawnie niepodporządkowanych organom administracji publicznej. Normy te oddziałują zarówno bezpośrednio poprzez ustanawianie w nich obowiązków i uprawnień, których realizacja podlega kontroli organów administracji publicznej jak i pośrednio przez stosowanie norm w drodze decyzji administracyjnej organu. Jedną z charakterystycznych cech norm prawa administracyjnego jest możliwość zastosowania przymusu państwowego w celu jego wykonania.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Prawo geologiczne i górnicze – gałąź prawa z pogranicza zagadnień prawa cywilnego jak i administracyjnego, regulująca kwestie własności kopalin, organizacji i nadzoru prac górniczych i geologicznych a także odpowiedzialności za szkody wywołane przez ruch zakładu górniczego.

    Prace geologiczne - projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin oraz wód podziemnych, określania warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych. Jest to definicja legalna zawarta w Prawie geologicznym i górniczym. W skład prac geologicznych wchodzą także roboty geologiczne. "Katalog czynności składających się na prace geologiczne jest otwarty, a zakres definicji wyznacza jedynie cel prac geologicznych, którym jest ustalenie budowy geologicznej kraju".Prawo górnicze – dział prawa ochrony środowiska (będącego częścią prawa administracyjnego) regulujący stosunki administracyjnoprawne w zakresie działalności górniczej (eksploatacji złóż kopalin, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, a także niektórych prac z zastosowaniem techniki górniczej). Często określa się prawo górnicze jako dział ustawodawstwa określający zasady korzystania ze złóż kopalin. A. Agopszowicz określał prawne stosunki górnicze jako stosunki międzyludzkie powstające w związku z działalnością w utworach skalnych tworzących skorupę ziemską, regulowane przez prawo. Zaliczenie prawa górniczego do prawa ochrony środowiska jest konsekwencją uznania złóż kopalin za element środowiska. Na system prawny górnictwa składają się - obok norm administracyjnych - także normy prawa cywilnego, przede wszystkim w zakresie własności górniczej, użytkowania górniczego oraz odpowiedzialności za szkody. O wyodrębnionym prawie górniczym można mówić do dnia 1 IX 1994 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 4 II 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, uchylająca dekret z dnia 6 V 1953 r. - Prawo górnicze oraz ustawę z dnia 16 XI 1960 r. o prawie geologicznym. Ustawa z 1994 r. połączyła - dotychczas odrębne - prawo górnicze i prawo geologiczne w jedną ustawę, tworząc tym samym jednolitą gałąź prawa. A. Lipiński wskazuje, że "dotychczasowy dualizm regulacji prawnej (...) uznano za sztuczny i nie zapewniający dostatecznej integracji rozwiązań określających zasady wykonywania wspomnianej działalności".

    Prawo geologiczne i górnicze w Polsce[]

    W Polsce podstawowym aktem prawnym normującym tę dziedzinę jest ustawa "Prawo geologiczne i górnicze". Określa ona:

  • zasady wykonywania prac geologicznych,
  • zasady prowadzenia robót górniczych,
  • zasady wydobywania kopalin ze złóż,
  • zasady podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji,
  • zasady podziemnego składowania odpadów,
  • zasady podziemnego składowania dwutlenku węgla w celu przeprowadzenia projektu demonstracyjnego wychwytu i składowania dwutlenku węgla
  • wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska.
  • Poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin objętych własnością górniczą, wydobywanie kopalin, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, podziemne składowanie odpadów oraz podziemne składowanie dwutlenku węgla wymaga uzyskania koncesji.

    Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między podmiotami prawa prywatnego, stanowiąca zarazem trzon prawa prywatnego.Złoże kopaliny – naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Według polskiego prawa złożem kopaliny nie są hałdy pogórnicze, nasypy, składowiska urobku i inne antropogeniczne nagromadzenia minerałów (gdyż nie są pochodzenia naturalnego).

    Zobacz też[]

  • prawo górnicze
  • Przypisy

    1. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131).

    Bibliografia[]

  • A. Lipiński, R. Mikosz - Ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Warszawa 2003
  • H. Schwarz - Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Tom I. Art. 1-103, Wrocław 2012
  • Linki zewnętrzne[]

  • Wortal nowego Prawa geologicznego i górniczego
  • Stowarzyszenie Kopalń Odkrywkowych
  • Szkoda górnicza - szkoda spowodowaną ruchem zakładu górniczego. Naprawa takich szkód odbywa się wedle zasad zbliżonych do przewidzianych kodeksem cywilnym i polega na przywróceniu stanu poprzedniego lub odszkodowaniu pieniężnym. W razie braku przedsiębiorcy odpowiedzialnego za szkodą bądź jego następcy prawnego odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. W sprawach spornych orzekają sądy powszechne. Roszczenia związane ze szkodą górniczą przedawniają się z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie. Szczegółowe zasady odpowiedzialności za szkody górnicze regulują przepis art. 144-152 Prawa geologicznego i górniczego.Własność górnicza – szczególny rodzaj prawa podmiotowego, przysługującego Skarbowi Państwa do złóż określonych kopalin oraz do części górotworu leżących poza granicami nieruchomości gruntowych. Składowymi prawa własności górniczej są uprawnienia do korzystania i rozporządzania przedmiotem tej własności. Pomimo zbieżności nazw, własność górnicza jest prawem odrębnym od prawa własności uregulowanej w art. 140 Kodeksu cywilnego. "Tym, co odróżnia prawo własności górniczej od „kodeksowego” prawa własności jest: przedmiot prawa, dozwolony zakres rozporządzania oraz podmiot, któremu prawo przysługuje". Przedmiot prawa własności górniczej (m. in. złoże kopaliny strategicznej, część górotworu poza złożami) nie mieści się w pojęciu nieruchomości, gdyż nie jest rzeczą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Poszukiwanie złóż - wykonywanie prac geologicznych w celu ustalenia i wstępnego udokumentowania złoża kopaliny albo złoża wód podziemnych. Definicję poszukiwania zawiera przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 Prawa geologicznego i górniczego. Celem poszukiwań złóż jest znalezienie miejsc występowania i zbadania złóż kopalin użytecznych, lub dokładniejsze zbadanie złóż odkrytych. W zależności od sposobu prowadzenia robót poszukiwawczych wyszczególnia się:
    Sekwestracja CO2 (CCS z ang. Carbon Capture and Storage) to proces polegający na oddzieleniu i wychwyceniu dwutlenku węgla ze spalin w celu ograniczenia jego emisji do atmosfery. Ta technologia może być zastosowana w przemyśle energetycznym, przy dużych elektrowniach opalanych paliwami kopalnymi bądź w przemyśle chemicznym. Część wychwyconego CO₂ znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym. Większość jednak jest przeznaczona do składowania.
    Rozpoznawanie złoża - rodzaj prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny lub wód podziemnych. Zazwyczaj kończy się opracowaniem dokumentacji geologicznej, umożliwiającej następnie pozyskanie koncesji na prowadzenie eksploatacji rozpoznanego złoża kopaliny. Rozpoznawanie złoża może być poprzedzone poszukiwaniem złoża. Poszukiwanie oraz rozpoznawanie złóż kopalin objętych własnością górniczą wymaga uprzedniego pozyskania koncesji. Jeśli rozpoznawanie złoża ma być dokonywane z zastosowaniem robót geologicznych, wówczas ich planowany przebieg, lokalizację i cel określa projekt robót geologicznych.
    Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym – system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.
    Robota górnicza – wykonywanie, utrzymywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych oraz zwałowanie nadkładu w odkrywkowych zakładach górniczych w związku z działalnością regulowaną przepisami Prawa geologicznego i górniczego (art. 6 ust. 1 pkt 12 PGG). Do robót górniczych zalicza się przede wszystkim drążenie wyrobisk oraz urabianie górotworu.

    Reklama