• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo finansowe

    Przeczytaj także...
    Budżet państwa – najwyższej rangi plan finansowy polityki państwa oraz narzędzie polityki społecznej, uwzględniające planowane dochody i wydatki państwa w okresie roku budżetowego. Jako dochody uwzględnia się m.in.: wpływy z podatków pośrednich i bezpośrednich, dochody niepodatkowe (np. cła), dochody z prywatyzacji oraz dochody zagraniczne. Mianem wydatków określa się m.in. koszty dotacji, obsługi długu publicznego, obsługi strefy budżetowej, rozliczeń z bankami, subwencji dla gmin oraz rezerw ogólnych. Termin „budżet” pochodzi z łacińskiego bulga, oznaczającego skórzany mieszek przeznaczony do zbierania dochodów. Słowo to przyjęło się następnie w wielu językach (ang. budget, starofr. bougette, fr. le budget]. Dla historycznego rozwoju instytucji budżetu znaczenie miało kilka zdarzeń, które rozstrzygnęły o jej współczesnym kształcie, wśród których – poza oddzieleniem majątku publicznego od majątku królewskiego – wymienić należy rozwijanie stosunków towarowo-pieniężnych, parlamentaryzmu, funkcji socjalnych i gospodarczych państwa, rozwój międzynarodowych stosunków gospodarczych i finansowych oraz procesy integracyjne zachodzące we współczesnym świecie.Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.
    Zbigniew Ofiarski (ur. 4 lipca 1959 roku w Szczecinie) - prawnik, profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista z zakresu prawa finansowego.

    Prawo finansowe normuje gospodarkę finansową państwa i reguluje następujące kwestie:

  • przygotowanie i uchwalanie budżetu państwa (prawo budżetowe)
  • finansowanie działalności państwa w jej różnych formach (gospodarka finansowa)
  • zagadnienia podatkowe dotyczące osób fizycznych i prawnych (prawo podatkowe)
  • Działy prawa finansowego[]

  • prawo budżetowe,
  • prawo finansowe jednostek samorządu terytorialnego,
  • prawo dewizowe,
  • prawo celne,
  • prawo podatkowe ogólne i szczególne,
  • publiczne prawo bankowe,
  • międzynarodowe prawo finansowe,
  • prawo rynku finansowego:
  • rynek kapitałowy,
  • rynek bankowy,
  • rynek ubezpieczeniowy.
  • Zarówno prawo podatkowe, jak i prawo celne zaliczane są do kategorii prawa daninowego.

    Cezary Ryszard Kosikowski (ur. 1942) – profesor zwyczajny doktor habilitowany. Specjalista w dziedzinie prawa finansowego, prawa gospodarczego publicznego.Prawo administracyjne – gałąź prawa obejmująca zespół norm generalnie-abstrakcyjnych o charakterze materialnym, mocy powszechnie obowiązującej w znaczeniu podmiotowym, regulujących sytuację prawną podmiotów prawnie niepodporządkowanych organom administracji publicznej. Normy te oddziałują zarówno bezpośrednio poprzez ustanawianie w nich obowiązków i uprawnień, których realizacja podlega kontroli organów administracji publicznej jak i pośrednio przez stosowanie norm w drodze decyzji administracyjnej organu. Jedną z charakterystycznych cech norm prawa administracyjnego jest możliwość zastosowania przymusu państwowego w celu jego wykonania.

    Dawniej prawo finansowe było częścią prawa administracyjnego, obecnie uważane jest za samodzielną gałąź prawa. Określane jest także jako „dyscyplina pogranicza”. Nie jest skodyfikowana w kompleksowej regulacji normatywnej. Regulacje znajdują się w licznych ustawach związanych z poszczególnymi działami prawa finansowego. Ponadto niektóre przepisy umieszczone są w źródłach prawa dotyczących innych gałęzi (np. Konstytucja RP – art. 216–227).

    Osoba prawna – jeden z rodzajów podmiotów prawa cywilnego. Osobę prawną definiuje się zazwyczaj jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej wyposażonej przez prawo (przepisy prawa cywilnego) w osobowość prawną. Taka jednostka organizacyjna ma wtedy pełnię podmiotowości prawnej, w szczególności nabywa zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych (oraz odpowiednio zdolność sądową i procesową).Leonard Etel (ur. 1960) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalista w zakresie prawa podatkowego i finansowego, od 2012 rektor Uniwersytetu w Białymstoku, w latach 2005–2012 dziekan Wydziału Prawa UwB.

    Prawo finansowe a prawo prywatne[]

    Istnieją trzy podstawowe różnice między prawem finansowym a prawem prywatnym:

  • cel: dobro publiczne / dobro jednostki
  • sposób regulacji: władczość (przymus państwowy) / równorzędność stron umowy
  • pozycja prawna podmiotów: represyjność przepisów i sankcje / sankcje tylko z umowy cywilnoprawnej
  • Bibliografia[]

  • Andrzej Borodo, Polskie prawo finansowe. Zarys ogólny, Toruń 2005, ISBN 83-7285-253-7.
  • Andrzej Gomułowicz, Jerzy Małecki, Polskie prawo finansowe, LexisNexis, 2006, ISBN 83-7334-585-X.
  • Zbigniew Ofiarski, Prawo finansowe, C.H. Beck, ISBN 83-7483-506-0.
  • Cezary Kosikowski, „Nowa ustawa o finansach publicznych-komentarz” LEXIS Nexis, 2010
  • Katarzyna Borowska, Anna Kościńska-Paszkowska „Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publiczych-komentarz” LexisNexis 2010
  • W. Wójtowicz, A. Gorgol, A. Kuś, A. Niezgoda, P. Smoleń: Zarys Finansów Publicznych i Prawa Finansowego, Woltres Kluwer Polska 2008, ISBN 978-83-7601-044-1.
  • Cezary Kosikowski, „System prawa finansowego. Tom I. Teoria i nauka prawa finansowego”, Wolters Kluwer Polska 2010, ISBN 978-83-264-0279-1.
  • Eugeniusz Ruśkowski, „System prawa finansowego. Tom II. Prawo finansowe sektora finanswó publicznych”, Wolters Kluwer Polska 2010, ISBN 978-83-264-0280-7.
  • Leonard Etel, „System prawa finansowego. Tom III. Prawo daninowe”, Wolters Kluwer Polska 2010, ISBN 978-83-264-0175-6.
  • Jan Głuchowski, „System prawa finansowego. Tom IV. Prawo walutowe. Prawo dewizowe. Prawo rynku kapitałowego”, Wolters Kluwer Polska 2010, ISBN 978-83-7601-923-9.
  • Osoba fizyczna – prawne określenie człowieka w prawie cywilnym, od chwili urodzenia do chwili śmierci, w odróżnieniu od osób prawnych. Bycie osobą fizyczną pociąga za sobą zawsze posiadanie zdolności prawnej, czyli możliwość bycia podmiotem stosunków prawnych (praw i zobowiązań). Osoby fizyczne mają także zdolność do czynności prawnych, uzależnioną jednak od dalszych warunków. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się po osiągnięciu pełnoletności, ograniczoną zdolność do czynności prawnych od chwili ukończenia lat 13. Osoba fizyczna po ukończeniu 13 roku życia może zostać całkowicie pozbawiona zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniona całkowicie. Pełnoletni może zostać częściowo pozbawiony zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniony częściowo.Gałąź prawa – ukształtowany w toku historycznym zbiór norm prawnych, regulujący daną dziedzinę życia. Podstawowy podział gałęzi prawa to podział na prawo prywatne, które chroni interesy jednostek, reguluje stosunki osobiste i majątkowe oraz prawo publiczne, które służy ochronie interesów państwa jako dobra wspólnego wszystkich obywateli.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Prawo celne – dziedzina prawa regulująca zasady i tryb przywozu towarów na dany obszar celny oraz wywozu towarów z obszaru celnego oraz związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych.
    Andrzej Gomułowicz (ur. 1951) - profesor nauk prawnych od 2001, pracownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Członek Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Wykładowca Collegium Polonicum w Słubicach.
    Prawo bankowe – zespół norm prawnych regulujących powstawanie, funkcjonowanie oraz zasady likwidowania instytucji bankowych (zwłaszcza banków), a także zasady funkcjonowania nadzoru bankowego.
    Jerzy Wojciech Małecki (ur. 23 kwietnia 1972 w Piszu) – polski polityk, bankowiec i samorządowiec, poseł na Sejm VIII kadencji.
    Prawo budżetowe - dziedzina prawa finansowego, zawierająca normy prawne regulujące finansowanie sektora finansów publicznych. Sektor ten dzieli się na trzy podsektory:
    Prawo dewizowe – zespół norm prawnych określających obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi w kraju, a także działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwa w ich kupnie i sprzedaży. Aktualnie kwestie te reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2002 roku – Prawo dewizowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1178). W polskim prawie dewizowym zasadę stanowi swoboda obrotu dewizowego. Prawodawca może jednak wprowadzić tutaj pewne ograniczenia.
    Jan Józef Głuchowski (ur. 16 marca 1940 w Żylinie) – polski prawnik, specjalizujący się w finansach międzynarodowych, prawie finansowym i prawie podatkowym, a także pisarz i dyplomata.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.