• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo administracyjne

    Przeczytaj także...
    Prawo publiczne (łac. ius publicum) – jedna z dwóch podstawowych gałęzi prawa (obok prawa prywatnego), skupiająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego.Prawo budowlane – najważniejsza polska ustawa z zakresu projektowania, budowy, nadzoru, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasad działania organów administracji publicznej w tym zakresie.
    Stanisław Wincenty Antoni Kasznica (ur. 23 lutego 1874 w Warszawie, zm. 17 listopada 1958 w Krosinku koło Mosiny) – prawnik polski, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (później Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza), działacz polityczny.

    Prawo administracyjnegałąź prawa obejmująca zespół norm generalnie-abstrakcyjnych o charakterze materialnym, mocy powszechnie obowiązującej w znaczeniu podmiotowym, regulujących sytuację prawną podmiotów niepodporządkowanych organom administracji publicznej. Normy te oddziałują zarówno bezpośrednio, poprzez ustanawianie w nich obowiązków i uprawnień, których realizacja podlega kontroli organów administracji publicznej, jak i pośrednio, przez stosowanie norm w drodze decyzji administracyjnej organu.

    Prawo morskie – prawo wewnętrzne państwa regulujące stosunki prawne związane z żeglugą morską i korzystaniem z morza. Innymi słowy jest to prawo praktyki obrotu morskiego danego państwa, w odróżnieniu od prawa morza stanowiącego dział prawa międzynarodowego.Postępowanie administracyjne – administracyjne prawo formalne (procesowe), w doktrynie jest definiowane jako określony tryb działań organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw i obowiązków niepodporządkowanych im służbowo konkretnych podmiotów bądź też jako uporządkowany ciąg czynności procesowych, dokonywanych przez organ administracji publicznej i inne podmioty tego postępowania, zmierzających do załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie administracyjne sensu stricto nazywa się także ogólnym postępowaniem administracyjnym oraz postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym.

    Jedną z charakterystycznych cech norm prawa administracyjnego jest możliwość zastosowania przymusu państwowego w celu jego wykonania.

    Geneza prawa[]

    Początki prawa administracyjnego sięgają końca XVIII w. i wiążą się z jednej strony z rewolucją francuską (1789–1799), która poddanych uczyniła obywatelami, zaś z drugiej strony z rozwojem prawa publicznego w państwach absolutyzmu oświeconego. Państwa te, stojąc na gruncie policystyki, drobiazgowo regulowały życie społeczne. Zakreślały tym samym (nadmiernie) zakres oddziaływania prawa administracyjnego.

    Michał Tadeusz Kulesza (ur. 15 czerwca 1948 w Łodzi, zm. 13 stycznia 2013 w Warszawie) – polski prawnik, doradca społeczny Prezydenta RP ds. samorządu, teoretyk administracji, specjalista z zakresu samorządu terytorialnego.Jerzy Stefan Władysław Langrod (ur. 20 września 1903 w Krakowie, zm. 24 grudnia 1990 w Paryżu) – znany polski prawnik, specjalista w dziedzinie prawa administracyjnego, nauki administracji, nauki organizacji i zarządzania oraz prakseologii.

    W okresie państwa liberalnego przepisy prawa administracyjnego wyznaczały przede wszystkim ramy działania administracji publicznej. Zakres oddziaływania prawa administracyjnego zwiększał się w tych krajach w miarę rozszerzania się państwowego interwencjonizmu.

    Prawo administracyjne w Polsce[]

    Prawo administracyjne w Polsce obejmuje:

    Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.Zygmunt Rybicki (ur. 15 maja 1925 w Pankach k. Częstochowy, zm. 1 maja 1989 w Warszawie) – polski prawnik, działacz państwowy.
  • prawo administracyjne ustrojowe, które określa strukturę oraz zasady funkcjonowania administracji publicznej
  • prawo administracyjne materialne, które reguluje prawa i obowiązki organów administracji publicznej i obywateli
  • prawo administracyjne procesowe, określa postępowanie administracyjne.
  • Dodatkowo wyróżnia się prawo urzędnicze, dotyczące statusu urzędników (funkcjonariuszy publicznych).

    Poddany (czes. poddaný, ang. subject, niem. Untertan, szw. undersåte) oznaczał w państwach o ustroju monarchicznym wszystkich mieszkańców danego państwa, gdyż byli poddani władzy i woli monarchy. Oczekiwano od nich, szczególnie w krajach, gdzie rządził absolutyzm, np. w Rosji, wiernopoddańczego stosunku do osoby monarchy.Kazimierz Władysław Kumaniecki (ur. 26 czerwca 1880 w Radziechowie koło Sokala, zm. 1 lipca 1941 w Krakowie) – polski prawnik, myśliciel polityczny, specjalista w dziedzinie prawa administracyjnego, minister w rządach II Rzeczypospolitej.

    Wiele ustaw regulujących kwestie administracyjnoprawne reguluje także kwestie cywilnoprawne lub kwestie związane z prawem karnym, choć niekoniecznie się do niego kwalifikujące (np. kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej). Ponadto prawo administracyjne można podzielić na tzw. kompleksowe gałęzie prawa, wśród których wyróżnia się m.in. prawo łowieckie, prawo morskie, prawo lotnicze, prawo oświatowe, prawo budowlane czy prawo nieruchomości.

    Władysław Leopold Jaworski (ur. 10 kwietnia 1865 w Karsach Małych, zm. 14 lipca 1930 w Milanówku koło Warszawy) – prawnik polski, polityk konserwatywny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek PAU.Przymus państwa – przymus łączy się z wymuszaniem posłuszeństwa jednostek ludzkich i grup społecznych wobec władzy publicznej. Jest nieodłącznym elementem państwa. Państwo nie może się obyć bez przymusu. Posłuszeństwo społeczeństwa jest możliwe poprzez stosowanie przymusu przez władzę publiczną.

    Niektórzy polscy badacze prawa administracyjnego:

  • w XIX wieku: Franciszek Kasparek, Józef Bohdan Oczapowski, Antoni Okolski.
  • w XX wieku: Tadeusz Bigo, Jan Boć, Wacław Dawidowicz, Emanuel Iserzon, Zbigniew Janowicz, Maurycy Jaroszyński, Władysław Leopold Jaworski, Stanisław Kasznica, Michał Kulesza, Kazimierz Władysław Kumaniecki, Jerzy Stefan Langrod, Zbigniew Leoński, Franciszek Longchamps de Bérier, Zygmunt Rybicki, Jerzy Starościak, Józef Filipek, Jan Zimmermann, Marian Zimmermann, Jan Szreniawski, Eugeniusz Ochendowski.
  • Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Franciszek Ksawery Kasparek (ur. 29 października 1844 w Samborze, zm. 4 sierpnia 1903 w Krakowie) – polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Akademii Umiejętności w Krakowie.
    Absolutyzm oświecony – odmiana absolutyzmu - forma ustroju państwa rozpowszechniona w Europie w II połowie XVIII w., w której władca uznaje niektóre zasady umowy społecznej między sobą a społeczeństwem, przyznaje mu pewne wolności np. tolerancję religijną, jednocześnie jednak pozostając monarchą absolutnym, sprawującym władzę nad wszelkimi dziedzinami administracji państwowej. Mianuje się pierwszym sługą państwa. Z teorii tej korzystali władcy chcąc umocnić swoje rządy.
    Interwencjonizm – stosunki gospodarczo-polityczne, polegające na bezpośrednich interwencjach państwa w rynek. Niekiedy rozumiane jako teoria ekonomiczna zalecająca takowe podejście.
    Zbigniew Leoński (ur. 20 października 1929 w Klesowie, zm. 24 lipca 2006 w Poznaniu) – polski prawnik, autor ponad 300 publikacji z zakresu prawa administracyjnego. Przez pięć kadencji członek Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Profesor zwyczajny od roku 1976. W latach 1981–2000 kierownik Katedry Prawa Administracyjnego na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    Emanuel Iserzon (przejściowo używał również nazwiska Wilczewski) (ur. 14 maja 1893 w Charkowie (Ukraina), zm. 29 stycznia 1985 w Lublinie) - prawnik, specjalista z zakresu prawa i postępowania administracyjnego, adwokat.
    Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością, ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne, wolności i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.
    Eugeniusz Hubert Ochendowski (ur. 3 listopada 1925 w Osieczku, zm. 16 lipca 2015 w Poznaniu) – polski prawnik i polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.