• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prawo Kopernika-Greshama

    Przeczytaj także...
    Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Budowany był najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.The Markets for Lemons: Quality Uncertainty and the Market Mechanism – artykuł z 1970 roku, autorstwa ekonomisty Georgea Akerlofa, opisujący wpływ asymetrii informacji na rynek. Zjawisko zostało opisane na przykładzie rynku samochodów używanych.
    Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego (IA UW) - instytut Uniwersytetu Warszawskiego, w ramach Wydziału Historycznego, kształcący w trybie dziennym, wieczorowym i zaocznym. Istnieje też możliwość podjęcia studiów doktoranckich.

    Prawo Kopernika-Greshama – zasada mówiąca, że jeśli jednocześnie istnieją dwa rodzaje pieniądza, pod względem prawnym równowartościowe, ale jeden z nich jest postrzegany jako lepszy (np. o wyższej zawartości kruszcu), ten „lepszy” pieniądz będzie gromadzony (tezauryzowany), a w obiegu pozostanie głównie ten „gorszy”. Krótko mówiąc, gorszy pieniądz wypiera lepszy.

    Psucie monety - w ścisłym znaczeniu tego sformułowania to obniżanie zawartości szlachetnego kruszcu w monecie i zmniejszanie jej ciężaru.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    W przypadku rozliczeń z zagranicą, kontrahenci zagraniczni brali pod uwagę jedynie wartość rynkową danego pieniądza (nie zaś cenę urzędową) i życzyli sobie zapłaty w pieniądzu o wyższej wartości. W rezultacie lepszy pieniądz odpływał za granicę.

    Odkrycie tego prawa przypisuje się Mikołajowi Kopernikowi (traktat Monetae cudendae ratio, pol. Rozprawa o urządzeniu monety… z 1526) oraz Thomasowi Greshamowi i kilku innym ekonomistom. Już wcześniej prawidłowości te opisali grecki dramatopisarz z V wieku p.n.e. Arystofanes w komedii Żaby i XIV-wieczny filozof Mikołaj z Oresme w pracy Tractatus de origine, natura, iure et mutationibus monetarum.

    Sir Thomas Gresham (ur. ok. 1519 w Londynie, zm. 21 listopada 1579 tamże) – angielski kupiec i finansista który służył angielskiemu królowi Edwardowi VI i królowej Elżbiecie I.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Dolaryzacja, np. w krajach Europy Wschodniej w latach 80. czy Ameryce Południowej w latach 90., może być postrzegana jako odwrotność prawa Kopernika-Greshama.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Psucie monety
  • The Market for Lemons
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gresham’s Law, www.investopedia.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).
    2. Andrzej Kaźmierczak: Polityka pieniężna w gospodarce otwartej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 14. ISBN 978-83-01-15496-7.
    3. „Pierwszy zarys rozprawy, zatytułowany Nicolai Copernici Meditata (Rozmyślania), napisał Kopernik w 1517 w Olsztynie. Drugą redakcję swojego traktatu, zapewne na prośbę stanów Prus Królewskich, opracował w 1519 w języku niemieckim, by w ten sposób uczynić go przystępnym zwłaszcza dla przedstawicieli miast. Ta wersja traktatu nosi tytuł Modus cudendi monetam (Sposób bicia monety). 21 III 1521 w ratuszu w Grudziądzu, podczas zjazdu Stanów Pruskich, Kopernik odczytał swój projekt reformy monetarnej, który nosił teraz tytuł De aestimatione monetae (O szacunku monety). Niezależnie od dyskusji nad nowym projektem reformy monetarnej toczącej się na zjazdach stanów Prus Królewskich, nad tym zagadnieniem pracował sekretarz osbisty Zygmunta IJ.L.Decjusz. W 1526 Sejm piotrkowski uchwalił reformę monetarną opartą na postulatach Decjusza. Stany Pruskie bardzo krytycznie oceniły uchwałę Sejmu. Kopernik opracował wtedy kolejną, najbardziej dojrzałą wersję swojego traktatu, któremu nadal tytuł: Monetae cudendae ratio (Rozprawa o biciu monety). W traktacie tym pragnał przede wszystkim pokazać przyczynę obniżania jakości i siły nabywczej pieniądza. Ponadto Kopernik sformułował niezmiernie ważne prawo, zgodnie z którym pieniądz gorszy wypiera z obiegu lepszą monetę. Pierwszeństwo w sformułowaniu tego prawa niesłusznie później przypisywano Anglikowi T. Greshamowi.” Kopernik, astronomia, astronautyka. Przewodnik encyklopedyczny pod red. Włodzimierza Zonna, Warszawa, PWN, 1973, s. 190n.
    4. Słownik pojęć numizmatycznych, Strona Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, [dostęp 2012-03-07].
    5. Krzysztof Bylinowski, Gresham, Kopernik, Oresme, Arystofanes i ich prawo, Serwis Historia gospodarcza [dostęp 2012-03-07].
    6. Guidotti, P. E., & Rodriguez, C. A. (1992). Dollarization in Latin America – Gresham law in reverse. International Monetary Fund Staff Papers, 39, 518–544.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Mikołaja Kopernika rozprawy o monecie i inne pisma ekonomiczne oraz J. L. Decjusza Traktat o biciu monety Warszawa 1923, opracował Jan Dmochowski
  • Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluty, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.Dolaryzacja - wprowadzenie jednostki monetarnej np. dolara jako waluty alternatywnej lub zamiast waluty krajowej w celu korzystania z niego jako ze środka płatniczego w obrotach pieniężnych wewnątrz danego państwa. Termin ten tyczy się głównie najbardziej rozpowszechnionych walut świata tzn. dolara amerykańskiego (USD) i euro (EUR), ale również każdej obcej waluty wdrażanej do systemu płatniczego kraju.




    Warto wiedzieć że... beta

    Arystofanes z Aten (gr. Ἀριστοφάνης, Aristophanes) (ok. 446-385 p.n.e.) – grecki komediopisarz, jeden z twórców komedii staroattyckiej, syn średnio zamożnego chłopa o imieniu Filippos. Jego działalność przypadła na schyłkowy okres demokracji ateńskiej, gdy następowały zmiany w życiu politycznym, społecznym i kulturalnym, w sposobie myślenia i metodach kształcenia młodzieży (Sokrates). Zapewne nie do końca porzucił wieś i choć nie mieszkał w Atenach, to bywał w nich często. Arystofanes nie piastował w mieście urzędów i zwykł patrzeć na demokrację ateńską z boku, zachowując zapewne większy obiektywizm.
    Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – polski astronom, autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Stany pruskie (także, (sejm)ik pruski, (sejm)ik Prus Królewskich, stany Prus Królewskich) - organ przedstawicielski w Prusach. Jego historia sięga instytucji okresu Zakonu Krzyżackiego, po raz pierwszy zwołanej w dekadzie 1370. Później uległ transformacji w sejmik generalny szlachecki dla Prus Królewskich (obradował w Malborku lub Grudziądzu). Po rozbiorach, w ograniczonej formie przetrwał w Królestwie Pruskim (później, Cesarstwie Niemieckim).
    Kruszce – przestarzały termin odnoszący się do rud metali innych niż żelazo. Obecnie funkcjonujący głównie w zwrotach odnoszących się do metali szlachetnych. W ekonomii stosowane jest pojęcie pieniądza kruszcowego, oznaczające środek płatniczy (pieniądz) związany z masą określonego metalu; z czasem, dla uniknięcia konieczności każdorazowego ważenia, na sztukach kruszcu (później: monetach) zaczęto wybijać symbole oznaczające ich wartość. Kruszcem w tym znaczeniu były początkowo różne dostępne metale i minerały, z czasem zasób stosowanych kruszców ograniczono do metali szlachetnych.
    Zachodnioeuropejska filozofia średniowieczna – okres w historii filozofii obejmujący różne nurty filozoficzne średniowiecza, uprawianych na obszarze zachodniego chrześcijaństwa.
    Zygmunt I Stary (ur. 1 stycznia 1467 roku w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 roku w Krakowie) – od roku 1506 wielki książę litewski, od 1507 roku król Polski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim. Był przedostatnim z sześciu synów Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, ojcem m.in. Zygmunta II Augusta. Dwukrotnie żonaty: z Barbarą Zápolyą (1512), a po jej śmierci z Boną z rodu Sforzów (1518).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.728 sek.