Prawa logiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prawa logiczne – twierdzenia logiki, zdania prawdziwe w każdym modelu, tj. przy każdej interpretacji występujących w nich stałych pozalogicznych; szczególnie ważną funkcją praw logicznych jest to, że na ich podstawie orzeka się wynikanie logiczne jednych zdań z drugich; prawa logiczne są podstawą (lub schematami) operacji dokonywanych w logice (dowodzenia, wnioskowania, uzasadniania). Praw logiki klasycznej jest nieskończenie wiele. Wybiera się często dla przykładu jedynie nieliczne spośród praw, które z różnych względów historycznych i naukotwórczych są najczęściej wyróżniane w opracowaniach podręcznikowych:

Zasada (prawo) tożsamości, zasada (prawo) identyczności - relatywna zasada bytu głosząca, że każdy byt jest tym, czym jest, sformułowana po raz pierwszy przez Parmenidesa. Stanowi prawo logiczne w postaci dla klasycznego rachunku zdań głoszące, że p ⟺ p {displaystyle pLongleftrightarrow p,!} (p wtedy i tylko wtedy, gdy p), w postaci dla klasycznego rachunku predykatów, że x = x {displaystyle x=x!} (każdy przedmiot jest identyczny z samym sobą). Metafizyka klasyczna razem z zasadą sprzeczności i zasadą wyłączonego środka uznała zasadę tożsamości za jedno z pierwszych praw myśli i bytu. W nieco innych kontekstach filozoficznych zasada tożsamości miała znaczenie także dla filozofii nowożytnej, zwłaszcza dla Leibniza i filozofii identyczności Schellinga - w kontekstach tych nazywana jest częściej zasadą identyczności (por. identyczność przedmiotów nierozróżnialnych).
  1. prawo tożsamości:
  2. prawa (nie)sprzeczności:
  3. prawa wyłączonego środka:
  4. prawo podwójnego przeczenia:
  5. prawo symplifikacji:
  6. prawo sylogizmu hipotetycznego:
  7. prawo eksportacji:
  8. prawo importacji:
  9. prawo komutacji:
  10. prawa dylematu:
  11. prawa pochłaniania:
  12. prawa rozdzielności:
    a) alternatywy względem koniunkcji:
    b) koniunkcji względem alternatywy:
    c) kwantyfikatora ogólnego względem implikacji:
    d) kwantyfikatora szczegółowego względem implikacji:
  13. prawo Dunsa Szkota:
  14. prawa De Morgana:

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia G.W. EU: Mediasat Poland Sp. z o.o., s. 10. ISBN 83-89651-90-4.




  • Reklama