• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pradziad



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Kraj Sudecki (t. Kraj Sudetów, niem. Sudetenland, Sudetengebiet, Sudetenraum, cz. Sudety) – region Czechosłowacji obejmujący pogranicze czesko-niemieckie i czesko-austriackie w Sudetach, Rudawach, Szumawie, Lesie Czeskim i Morawach południowych zamieszkany od dawna przez Niemców sudeckich (niem. Sudetendeutsche). W skład Kraju Sudeckiego wchodziły ziemie Czech, Moraw i Śląska Czeskiego.Bór świerkowy (świerczyna) – las iglasty, w którym dominującym gatunkiem w drzewostanie jest świerk. Bory świerkowe występują przede wszystkim w górach w paśmie regla dolnego jak i regla górnego. Pozostałe bory świerkowe są głównie wynikiem sztucznego nasadzania.

    Pradziad (dawniej Pradziadek, czes. Praděd, niem. Altvater) – najwyższy szczyt (góra) o wysokości 1491 m n.p.m. (podawane są też wysokości 1492 m n.p.m., 1493 m n.p.m. lub 1495 m n.p.m. oraz dokładniejsza 1491,3 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach. Jest najwyższym szczytem Śląska Czeskiego, Górnego Śląska i Moraw, a zarazem najwyższym szczytem Sudetów Wschodnich oraz szóstym w całym paśmie Sudetów.

    Wierzba lapońska (Salix lapponum) – gatunek rośliny z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Występuje w rejonach alpejskich Europy, w Azji, na Półwyspie Skandynawskim także w obrębie koła podbiegunowego. W Polsce występuje tylko w obszarach; w Karkonoszach wschodnich, na Mazurach oraz na Wyżynie LubelskiejObserwatorium Wysokogórskie na Śnieżce im. Tadeusza Hołdysa – placówka Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zlokalizowana na Śnieżce – najwyższym szczycie Karkonoszy i jednocześnie w całych Sudetach, na wysokości 1602 m n.p.m. Od 1985 obserwatorium nosi imię mgra Tadeusza Hołdysa, długoletniego kierownika obserwatorium.

    Spis treści

  • 1 Charakterystyka
  • 2 Budowa geologiczna
  • 3 Wody
  • 4 Ochrona przyrody
  • 4.1 Rezerwat przyrody Vrchol Pradědu
  • 5 Wieża nadajnika
  • 6 Historia
  • 7 Turystyka
  • 8 Ciekawostki
  • 9 Zobacz też
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Charakterystyka[]

    Pradziad jest szczytem dobrze rozpoznawalnym i charakterystycznym z trzonem wysmukłej wieży, przypominającej kształtem rakietę kosmiczną, ustawionej na jego wierzchołku. Jest dobrze widoczny z wielu punktów widokowych oraz wyższych miejsc w promieniu nawet kilkuset kilometrów, nie tylko Czech, ale również południowo zachodnich województw: opolskiego czy dolnośląskiego. Leży w części Wysokiego Jesionika (mikroregionie) o nazwie Masyw Pradziada i Wysokiej Holi (czes. Pradědská hornatina) i jest głównym, centralnym szczytem tego Masywu, leżącym na jego głównym grzbiecie, ciągnącym się od przełęczy Červenohorské sedlo do przełęczy Skřítek. Sam szczyt leży na Śląsku i pod nim przebiega historyczna granica pomiędzy Śląskiem a Morawami. Obecnie przechodzi przez niego także granica między krajem morawsko-śląskim a ołomunieckim oraz między powiatem Bruntál (Malá Morávka i Vrbno pod Pradědem) a Šumperk (Loučná nad Desnou). Można dodać, że w odległości około 200 m na północ od wieży Pradziada znajduje się ponad metrowy Kamień graniczny z 1721 roku, z białego kwarcytu. Na trzech jego bokach znajdują się herby państw, których granice się tu stykały: Księstwa Nyskiego biskupów wrocławskich, Zakonu krzyżackiego z Bruntálu i Państwa velkolosińskiego.

    Na mapach: 50°04′11,899″N 17°14′29,299″E/50,069972 17,241472 Ovčárna (niem. Schäferei) – całoroczny hotel górski (dawniej schronisko turystyczne), położony w Wysokim Jesioniku na wysokości 1300 m n.p.m., u stóp Pradziada.Turystyka rowerowa – metoda spędzania wolnego czasu, która zakłada podróżowanie rowerem dla samej przyjemności jeżdżenia a nie w celach ścigania się lub w wyniku potrzeby. Zakres znaczenia tego słowa jest różny w zależności od kraju. W niektórych regionach przyjmuje się, że turystyka rowerowa zakłada podróż najwyżej kilkudniową, w innych natomiast dopuszcza się podróże długodystansowe.
    Widok na historyczny kamień graniczny oraz wieżę na górze Pradziad

    Na wierzchołku panują surowe warunki klimatyczne (średnia temperatura nie przekracza 1 °C, wieją bardzo silne wiatry, głównie z kierunku północno zachodniego, a średnia roczna suma opadów wynosi około 1200 mm).

    W obrębie góry można wyróżnić w odległości około 1060 m na wschód od szczytu głównego, drugorzędny szczyt określony jako Praděd - V o wysokości 1356 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych: (50°04'53,1"N; 17°14'43,1"E). Dojście do niego jest trudne (nie zalecane), orientacyjne z połaci głównego szczytu.

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Antena satelitarna − antena służąca do odbioru lub nadawania sygnału z satelitów telekomunikacyjnych. Anteny satelitarne wykonywane są jako: paraboliczne, offsetowe, panelowe lub wieloogniskowe w układzie pojedynczego, podwójnego zwierciadła lub bezzwierciadłowym.
    Widok z parkingu koło schroniska Sabinka na drugorzędny szczyt Praděd-V

    Otaczają go liczne szczyty: od zachodu Velký Děd, od północnego zachodu Malý Děd, od północnego wschodu Sokol i Prostřední vrch, od wschodu Ostrý vrch, od południa Petrovy kameny, od południowego zachodu Divoký kámen, Zámčisko-SZ i Nad soutokem.

    Jałowiec pospolity (Juniperus communis L.) – gatunek zawsze zielonego krzewu lub drzewa należący do rodziny cyprysowatych. Występuje na półkuli północnej od obszaru okołobiegunowego po obszary górskie w południowej Europie, Azji i Ameryce Północnej.Červenohorské sedlo (niem. Roter Berg, Roter Berg Sattel, pol. Czerwonogórskie Siodło) – przełęcz (1013 m n.p.m.) na Morawach, w Czechach, w paśmie Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), pomiędzy szczytami gór Červená hora i Velký Klínovec. Oddziela Masyw Keprníka (czes. Keprnická hornatina) od Masywu Pradziada i Wysokiej Holi (czes. Pradědská hornatina). Prowadzi przez nią droga krajowa nr 44 – bardzo kręta, która w zimie może być nieprzejezdna.

    Jak każdy region, czy mikroregion tak i góra ma swoje ograniczenia, wynikające z usytuowania względem sąsiednich gór czy szczytów, gdzie granicami są przełęcze czy inne załamania stoków, jak np. żleby czy doliny płynących rzek lub potoków. Góra ograniczona jest siedmioma zasadniczymi stokami:

  • północno zachodnim, ciągnącym się od szczytu do przełęczy położonej na wysokości 1342 m n.p.m., w kierunku góry Malý Děd;
  • północno wschodnim, ciągnącym się od szczytu do przełęczy położonej na wysokości 1160 m n.p.m. w kierunku góry Sokol, ograniczonym dolinami potoków Střední Opava i Sokolí potok;
  • stokiem o nazwie Pradědský příkop, ciągnącym się od drugorzędnego szczytu Praděd-V do przełęczy położonej na wysokości 1147 m n.p.m., w kierunku góry Prostřední vrch;
  • wschodnim, ciągnącym się od szczytu poprzez drugorzędny szczyt Praděd-V do przełęczy położonej na wysokości 1195 m n.p.m., w kierunku góry Ostrý vrch, ograniczonym od południa doliną potoku Bílá Opava;
  • południowym, krótkim, ciągnącym się od szczytu do przełęczy Sedlo Barborka, w kierunku góry Petrovy kameny;
  • południowo zachodnim, najdłuższym, ciągnącym się od szczytu do skaliska Zámčisko-SZ, ograniczony żlebami Důl Velkého Děda (od południa) i Divoký důl (od północy) oraz szczytem Divoký kámen i potokiem Malý Dědův p;
  • zachodnim, ciągnącym się od szczytu w kierunku szczytu Velký Děd.
  • Warto dodać, że niektórzy autorzy stoki biegnące od szczytów Velký Děd i Divoký kámen uważają za przedłużenie stoków góry Pradziad, z uwagi na małą wybitność przełęczy w kierunku góry Pradziad (powinno być minimum 5 m). Stoki (poza wytyczonymi szlakami turystycznymi) pokryte są nielicznymi ścieżkami.

    Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).Grzbiet górski – obszar położony wzdłuż linii grzbietowej łączący znaczące szczyty i przełęcze danego pasma górskiego (formacji górskiej).

    Połać szczytowa jest wybitnym punktem widokowym na otaczające szczyty gór i pasma górskie. W kierunku szczytu Petrovy kameny położona jest najwyższa drogowa przełęcz Wysokiego Jesionika i Masywu Pradziada i Wysokiej Holi, Sedlo Barborka, położona na wysokości 1317 m n.p.m. z asfaltową drogą o ograniczonym ruchu pojazdów i skrzyżowaniem o nazwie U Barborky.

    Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Klif mrozowy – stromy fragment stoku (załamanie) na zboczu góry, powstały w wyniku wietrzenia mrozowego (niwacji). ogranicza od góry terasę krioplanacyjną. Powstaje w wyniku działania procesów peryglacjalnych.
    Sedlo nad Malým kotlem – przełęcz o wysokości 1330 m n.p.m. w Czechach, w Sudetach Wschodnich, w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w Masywie Pradziada i Wysokiej Holi (czes. Pradědská hornatina) pomiędzy szczytami gór Velký Máj i Jelení hřbet, leżąca na głównym grzbiecie (grzebieniu) masywu góry Pradziad (czes. Praděd), na historycznej granicy Śląska i Moraw.
    Rzeżucha rezedolistna (Cardamine resedifolia L.) — gatunek rośliny z rodziny kapustowatych. Należy do gatunków diploidalnych, co odróżnia ją od spokrewnionych gatunków diploidalnych i poliploidalnych Cardamine amara, Cardamine pratensis, Cardamine raphanidifolia. Występuje w górach Europy środkowej i południowej. Jedyne stanowisko w Polsce znajduje się w Karkonoszach. Występuje w Małym i Wielkim Śnieżnym Kotle oraz pod Śnieżką i w Dolinie Łomniczki i w kotle Małego Stawu.
    Piętro halne, zwane też piętrem alpejskim – obszar występowania łąk wysokogórskich zwanych halami. Panuje tu klimat umiarkowanie zimny. Poniżej znajduje się piętro kosówki a powyżej piętro turni. W Polsce piętro alpejskie występuje tylko w Tatrach, Karkonoszach i na Babiej Górze. W Tatrach położone jest mniej więcej pomiędzy 1800 m n.p.m., a 2300 m n.p.m., na Babiej Górze i w Karkonoszach znajduje się niżej – w Karkonoszach na wysokości 1450-1603 m n.p.m. i obejmuje głównie szczyty Śnieżki i Wielkiego Szyszaka.
    Likier (fr. liqueur) – wysokoprocentowy napój alkoholowy o słodkim smaku owocowym, korzennym lub korzenno-ziołowym. Pokrewnymi napojami są nalewki.
    Karniów (nazywano także Krnów; czes. Krnov, niem. Jägerndorf, łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 20 km od Głubczyc, nad rzeką Opawą, 26 tys. mieszkańców.
    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.083 sek.