• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prace i dni

    Przeczytaj także...
    Epimeteusz (gr. Ἐπιμηθεύς Epimētheús, łac. Epimetheus ‘myślący wstecz’) – w mitologii greckiej jeden z tytanów.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

    Prace i dni (gr. Ἔργα καὶ Ἡμέραι, Érga káj heméraj) – epos dydaktyczny zawierający zbiór rad o charakterze agrotechnicznym i filozoficznym napisany przez greckiego epika Hezjoda.

    Gatunek[ | edytuj kod]

    Prace i dni należą do tzw. pisarstwa „pouczeń”. Jest to pierwszy tego gatunku utwór grecki, pojawiał się on za to wcześniej w literaturze Bliskiego Wschodu i Egiptu. Autorzy takich dzieł zwracali się zwykle do bliskich sobie, najczęściej młodszych osób, udzielając im serii negatywnych i pozytywnych rad dotyczących prowadzenia życia i uprawiania zawodu. Rady te – przyjmujące formę zwięzłych sentencji – dotyczyły nie tylko pracy, miały one na celu formowanie człowieka na podstawie starych doświadczeń i dawnej tradycji (działały tu starszeństwo oraz związane z nim mądrość i wiedza).

    Grecy – naród pochodzenia indoeuropejskiego. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e. Wojna trojańska – według Homera i antycznych historyków trwające 10 lat oblężenie Troi przez greckich Achajów. Mitycznym powodem konfliktu było porwanie Heleny, żony króla Sparty – Menelaosa, przez Parysa, księcia trojańskiego, syna króla Priama. Menelaos wezwał na pomoc swojego jedynego brata Agamemnona, króla Argos i Myken oraz wszystkie księstwa achajskie. Na leżącą w północnej Anatolii i dotąd niezdobytą Troję, na 1185 okrętach ruszyli wojownicy achajscy.

    Geneza[ | edytuj kod]

    Impulsem do powstania utworu był niesprawiedliwie rozwiązany przez arystokratycznych sędziów („darów zjadaczy”) spór poety z jego bratem Persesem o podział ziemi.

    Tytuł[ | edytuj kod]

    Tytuł utworu odnosi się jedynie do drugiej jego części, pierwsza bliższa jest Narodzinom bogów Hezjoda. Elementem jednoczącym te fragmenty jest wspólny adresat – brat autora Perses.

    Streszczenie[ | edytuj kod]

  • Inwokacja do Muz, pochwała Dzeusa.
  • Wspomnienie o dwoistości Waśni – jedna z nich jest zła, podsyca walki, druga skłania do pracy poprzez pojawienie się uczucia zazdrości.
  • Zwrot do Persesa, uczynienie go odbiorcą rad i wypomnienie tego, jak przekupił sędziów.
  • Przywołanie opowieści o Prometeju, Epimeteju i Pandorze.
  • Opowieść o wiekach (pokoleniach):
  • złoty – brak kłopotów i trosk, ucztowanie, urodzajna ziemia,
  • srebrny – długie dzieciństwo, krótki wiek dojrzały, niepokorność wobec bogów i nieskładanie ofiar,
  • brązowy – wojny, ludzie byli silni i ogromni, w końcu pozabijali się nawzajem,
  • ród mężów herosów – półbogowie, ród Edypa, wojna trojańska,
  • żelazny – najgorszy, w nim żyje autor; wysiłek, troska, udręka, brak czci dla rodziców, wojny, łamanie przysiąg, zaniknięcie wstydu, brak sumienia.
  • Bajka o sokole skierowana do władców:
  • Bajkę teraz opowiem władcom, niech ją przemyślą, jak to sokół przemawiał do barwnopiórego słowika, niosąc wysoko go w chmurach, mocno ścisnąwszy szponami. Ten zaś jęczał żałośnie przebity krzywymi szponami, sokół zaś taką do niego wygłosił hardą przemowę: „Nieszczęśniku, cóż jęczysz? Silniejszy od ciebie cię trzyma. Pójdziesz, gdzie cię powiodę, i chociaż jesteś śpiewakiem, zrobię z ciebie posiłek, gdy zechcę, albo i puszczę. Bezrozumny, kto pragnie się przeciwstawiać silniejszym – nie odniesie zwycięstwa, do hańby cierpienia dołączy”.
  • Zestaw rad dla Persesa.
  • Rok gospodarki[ | edytuj kod]

    Dni pomyślne i niepomyślne[ | edytuj kod]

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Niektóre z nich:
      – skarbem najlepszym dla ludzi jest powściągliwy język,
      – nie bądź zbytnio gościnny, ale i niegościnny,
      – bogactw grabić nie trzeba, lepiej je dostać od bogów,
      – niech ci kręcąca tyłkiem umysłu też nie zamąci (…) kto kobiecie zaufał, zaufał niezłym złodziejom,
      – nie szczyj nigdy stojąc i obrócony ku słońcu.
    2. Tabela została sporządzona przez Jerzego Łanowskiego na podstawie tekstu utworu.
    3. Jw.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Łanowski (oprac.): Narodziny bogów (Theogonia) ; Prace i dni ; Tarcza. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999.
  • Perses (gr. Πέρσης Pérsēs, Περσαῖος Persaîos, łac. Perses, Persaeus) – w mitologii greckiej syn tytana Kriosa i jego żony Eurybii. Ze swoją małżonką, tytanidą Asterią, miał tylko jedną córkę – Hekate .Edyp (gr. Οἰδίπους Oidipous – według tradycyjnej etymologii "o obrzękłych kostkach u nóg", od οἰδέω oideo "nabrzmiewać, puchnąć" i πούς pus "stopa") – w mitologii greckiej syn Lajosa i Jokasty.




    Warto wiedzieć że... beta

    Muzy (lm gr. Μοῦσαι Moûsai, łac. Musae, lp. gr. Μούσα Moúsa, łac. Musa) – w mitologii greckiej boginie sztuki i nauki. Ośrodkami kultu muz były Delfy, Parnas i Helikon w Beocji.
    Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, nowogr. Δίας Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów. Syn Kronosa i Rei. Był szóstym dzieckiem Rei i Kronosa. Brat Hestii, Demeter, Hery (również jej mąż), Posejdona i Hadesa. Władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowały go nimfy górskie i koza Amaltea.
    Jerzy Wiktor Feliks Łanowski, pseud. literacki Georgius Arvalis (ur. 5 czerwca 1919 we Lwowie, zm. 24 stycznia 2000 we Wrocławiu) - filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor licznych prac naukowych z dziedziny literatury greckiej, tłumacz m.in. Eurypidesa i Menandra. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1993).
    Pandora (gr. pan – "wszystko", dδron – "dar") – w mitologii greckiej to pierwsza kobieta na Ziemi, którą Zeus zesłał jako karę dla ludzi za to, że Prometeusz wykradł bogom ogień z Olimpu. Na rozkaz Zeusa Hefajstos ulepił z gliny pierwszą kobietę, którą charyty i hory pięknie przyodziały. Atena nauczyła ją prac domowych, Afrodyta obdarowała urodą, a Hermes podzielił się z nią swoimi cechami charakteru: kłamstwem, fałszem i pochlebstwem i zaprowadził do Epimeteusza, który pojął ją za żonę wbrew ostrzeżeniom swojego brata, Prometeusza.
    Hezjod (gr. Ἡσίοδος, Hesiodos) z Beocji – epik grecki. Przypuszczenia co do daty jego narodzin wahają się od 850 do 700 p.n.e. (raczej bliżej tej drugiej daty, o czym informuje filolog aleksandryjski Arystarch z Samotraki). Jego imię tłumaczy się jako „ten, co wysyła pieśń”, co może świadczyć o fakcie, iż Hezjod należał do grona aojdów. Jest pierwszym w historii literatury poetą, o którego życiu wiemy dzięki umieszczeniu poszczególnych faktów we własnych dziełach.
    Prometeusz (gr. Προμηθεύς Promētheús, łac. Prometheus – ‘myślący w przód’) – w mitologii greckiej tytan.
    Theogonia (gr. Θεογονία, Narodziny bogów) – epos kosmogoniczny o powstaniu bogów i początkach świata, napisany przez greckiego epika Hezjoda.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.881 sek.