• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poziom diagnostyczny gleby



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).
    Gleba bielicowa z diagnostycznymi poziomami folik (na powierzchni), albik (biały) i spodik (rdzawy)

    Poziom diagnostyczny gleby – poziom glebowy o ściśle zdefiniowanych cechach, które są ilościowe i mierzalne.

    Podobnie jak poziom genetyczny gleby jest to mniej więcej równoległa do powierzchni ziemi część profilu glebowego odróżniająca się różnymi cechami od sąsiednich poziomów. Poziomy genetyczne definiuje się jednak (subiektywnie, lecz wykorzystując mierzalne cechy i nabyte doświadczenie — dość dokładnie i porównywalnie) na podstawie występujących w nich procesów glebotwórczych, a poziomy diagnostyczne wydziela się na podstawie dokładnie zdefiniowanych, mierzalnych (w terenie lub laboratorium) i możliwych do przedstawienia liczbowo, cech morfologicznych i właściwości fizycznych i chemicznych. Najczęściej jest to kryterium miąższości, barwy, uziarnienia, zawartości materii organicznej, pH, nasycenia kompleksu sorpcyjnego kationami zasadowymi itp.

    Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe – wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin.Konduktancja (przewodność elektryczna) jest odwrotnością rezystancji. Jest więc miarą podatności elementu na przepływ prądu elektrycznego.

    Poziom glebowy, w którym zachodzi dany proces (np. proces brunatnienia) będzie traktowany jako poziom genetyczny, lecz jeżeli nie spełnia on wszystkich ilościowych cech poziomu kambik, nie może być traktowany jako poziom diagnostyczny gleb brunatnoziemnych. Sytuacja taka zachodzi najczęściej w początkowej fazie formowania, gdzie już dominujący proces jest rozpoznawalny, lecz nie przekształcił on jeszcze wystarczająco gleby by materiał spełniał warunki poziomu kambik. Taka gleba wtedy mogłaby być zaliczona np. do gleb słabo ukształtowanych.

    Obornik – nawóz naturalny składający się z przefermentowanego kału, moczu zwierząt i ściółki. Zawiera on wszystkie składniki odżywcze potrzebne do rozwoju roślin oraz poprawia właściwości fizyczne gleby.Poziom iluwialny (poziom wmywania) – poziom glebowy, w którym odbywa się strącanie związków mineralnych, wyługowanych z wyżejległej warstwy gleby zwanej poziomem eluwialnym przez przesączające się przez glebę wody, zazwyczaj deszczowe. Następuje tutaj osadzanie związków próchniczych, związków żelaza, glinu, magnezu, wapnia i minerałów ilastych. Dzieje się to w wyniku zaburzenia równowagi roztworów przez redukujące działanie organizmów anaerobowych.

    Podejście genetyczne jest historycznie pierwsze, dopiero z czasem środowisko gleboznawców zaczęło się skłaniać ku cechom ilościowym. Podejście ilościowe jest od początku charakterystyczne dla systematyki USDA Soil Taxonomy. Z czasem zaczęto je stosować w systematyce WRB i systematykach narodowych. W Polsce poziomy diagnostyczne zaczęto stosować do wydzielania rzędów lub typów gleb od 1989 r. Oprócz ściśle zdefiniowanych poziomów diagnostycznych aktualnie wyróżnia się również materiały i właściwości diagnostyczne.

    Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).Podeszwa płużna – zagęszczona i zbita warstwa gleby znajdująca się pod dnem bruzdy między warstwą orną a podorną. Powstaje na skutek wieloletniej orki na tę samą głębokość oraz ugniatania dna bruzdy przez koła ciągnika i płóz pługa. W podeszwie płużnej zatrzymują się części spławialne i pyłowe, które zwiększają jej zagęszczenie. Zagęszczenie wpływa niekorzystnie na stosunki powietrzno-wodne, zatykając kapilary i zmniejszając ilość dostępnej wody. Podeszwa płużna charakteryzuje się gorszą przewiewnością, przepuszczalnością i pojemnością wodną niż warstwa orna i głębsze warstwy profilu glebowego. Można ją zlikwidować wykonując orkę pogłębioną lub głęboszowanie. Krótkotrwałe efekty daje stosowanie pogłębiacza. Obecność podeszwy płużnej wpływa negatywnie na plony roślin, np. może powodować deformacje korzeni (selerowatość).

    Poziomy diagnostyczne w 6 wydaniu systematyki gleb Polski (2019)[ | edytuj kod]

    Poniższa lista obejmuje skrócone, uproszczone opisy poziomów diagnostycznych według systematyki gleb Polski 2019.

    Miąższość – grubość warstwy (np. skalnej), kompleksu warstw lub innych struktur geologicznych, mierzona pomiędzy stropem a spągiem.Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.

    Powierzchniowe organiczne poziomy diagnostyczne:

    folik[ | edytuj kod]

    Powierzchniowy poziom organiczny (≥20% Corg) o miąższości min. 10 cm. Składa się z słabo rozłożonych resztek roślinności leśnej lub łąkowej (ściółki) i jest nasycony wodą poniżej 30 kolejnych dni w roku.

    histik[ | edytuj kod]

    Powierzchniowy poziom organiczny (≥12% Corg) o miąższości min. 10 cm. Powstaje w warunkach słabej areacji (okresowe lub stałe zawodnienie) i jest nasycony wodą przynajmniej 30 kolejnych dni w roku (chyba, że jest sztucznie odwadniany). Budują go torfy, muły, gytie i mursze, lecz >50% stanowi materiał organiczny o cechach pierwotnych bez tlenowego przeobrażenia.

    Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.Odczyn glebowy, właściwość gleby wyrażona przez stosunek stężenia jonów wodorowych H+ do jonów wodorotlenkowych OH- (odczyn roztworu określony w jednostkach pH) w fazie stałej gleby i w jej roztworze.

    murszik[ | edytuj kod]

    Powierzchniowy poziom organiczny (≥12% Corg) o miąższości min. 10 cm. Powstaje poprzez pedogeniczne przeobrażenie w mursz pierwotnych materiałów organicznych (torfu, mułu, gytii) po ich trwałym odwodnieniu. ≥50% poziomu po odwodnieniu wykazuje trwałą pedogeniczną strukturę agregatową. Z torfów powstaje częściej struktura ziarnista, pryzmatyczna, foremnowielościenna angularna lub subangularna. Z mułów i gytii – płytkowa. Dobrze ukształtowany murszik dzieli się na podpoziomy: M1: drobnoagregatowy, darniowy lub orny, M2: drobnoagregatowy z luźno ułożonymi agregatami, M3: masywny lub o strukturze grubopryzmatycznej, niekiedy z cechami wmycia próchnicy.

    Muł (szlam) – niezlityfikowana skała klastyczna, tworząca się w naturalnych zbiornikach wodnych, zbudowana z mieszaniny pyłu i iłu o różnym składzie mineralnym (ziarna o średnicy od 0,01 do 0,1 milimetra) z dodatkiem substancji organicznych. Muł zlityfikowany nosi nazwę mułowca, gdy zaś diageneza doprowadzi do powstania oddzielności łupkowej, mówimy o łupku mulastym.Systematyka gleb – klasyfikacja jednostek taksonomicznych gleb w oparciu o określone kryterium, najczęściej użytkowe lub przyrodnicze, w zależności od celu przeznaczenia.

    Powierzchniowe mineralne poziomy diagnostyczne:

    antrik[ | edytuj kod]

    Ciemno-zabarwiony poziom o miąższości min. 30 cm, pod kątem barwy, struktury i ilości materii organicznej podobny do poziomu mollik lub umbrik. Bezpośrednio pod nim gwałtownie maleje aktywność fauny glebowej (<5% obj. śladów). Może mieć ostrą dolną granicę, grudki wapna z nawożenia lub podwyższoną ilość fosforu. Antrik powstaje wskutek długotrwałej uprawy (głębokiej orki, wapnowania, nawożenia mineralnego lub organicznego) lecz antropogeniczne przekształcenie nie jest jeszcze tak zaawansowane jak w poziomie hortik.

    Gleba, pedosfera – biologicznie czynna powierzchniowa (do 2 m miąższości) warstwa skorupy ziemskiej, powstała w procesie glebotwórczym ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych. Gleba składa się z części mineralnej i organicznej. Częścią gleby są organizmy glebowe.Rudawiec, orsztyn – twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni. Rudawce tworzą się w procesach eluwialno-iluwialnych, które największą aktywność wykazują w glebach bielicowych, murszowatych i niektórych czarnych ziemiach.

    arenimurszik[ | edytuj kod]

    Ciemno-zabarwiony poziom o miąższości min. 30 cm, pod kątem barwy i ilości materii organicznej podobny do poziomu mollik lub umbrik. Wyróżnia go uziarnienie piasku luźnego – piasku gliniastego oraz bardzo mała ilość połączeń próchniczno-ilastych. Zbyt mała zawartość frakcji iłowej prowadzi do dominacji w próchnicy glebowej schelatowanych próchnicznych kompleksów wielocząsteczkowych, które łatwo oddzielają się od ziaren mineralnych. Przynajmniej 10% ziaren piasku jest pozbawiona otoczek próchnicznych, a przy rozcieraniu w dłoni materia organiczna łatwo się oddziela od piasku. Struktura jest nietrwała lub bardzo nietrwała. W zależności od ilości materii organicznej arenimurszik ma dwie odmiany: murszowatą, gdzie 6%<Corg<12%; albo murszastą, gdzie Corg<6%.

    Czarnoziemy – bardzo żyzne gleby powstałe na podłożach lessowych i lessopodobnych, czasem na glinach marglistych, bogatych w związki wapnia (w warstwie ornej często obecny jest węglan wapnia) i magnezu.Gips − nazwa pochodzi od gr. gypsos (γύψος) (łac. gypsum) oznaczającego czynność gipsowania, a także kredę lub cement. Nazwa ta obejmuje dwa pokrewne pojęcia:

    hortik[ | edytuj kod]

    Ciemny (wg Munsella o nasyceniu i jasności w stanie wilgotnym ≤3), próchniczny (≥1% Corg) poziom o miąższości min. 30 cm. Podobnie jak antrik powstał on wskutek długotrwałej uprawy (głębokiej orki, intensywnego wapnowania i nawożenia organicznego i mineralnego) lecz antropogeniczne przekształcenie jest widoczne w większej ilości kryteriów. Duża zawartość próchnicy, zasobność w składniki pokarmowe (w tym podwyższona ilość fosforu), pH≥5,5 oraz dobrze rozwinięta struktura zapewniają dogodne warunki roślinom i faunie glebowej (której obecność widać w ≥25% objętości). Wskazówką jest występowanie artefaktów (fragmenty ceramiki, kości, cegieł), lecz nie jest to wymagane.

    Sole – związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4 (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.Gleby bielicoziemne - gleby powstałe z różnych skał macierzystych (np. piasków), w klimacie umiarkowanym chłodnym, w procesie bielicowania - wymywania związków mineralnych i organicznych w głąb gleby.

    mollik[ | edytuj kod]

    Zazwyczaj ciemny (wg Munsella zazwyczaj o nasyceniu i jasności w stanie wilgotnym ≤3, wyższe dla piasków i dużych ilości CaCO3), strukturalny, poziom próchniczny (0,6%≤Corg<20%) zasobny w składniki pokarmowe, zapewniający roślinom i faunie glebowej dobre warunki rozwoju. Ma pH ≥5,5. Dobrze rozwinięta struktura powoduje, że w stanie suchym nie jest on masywny ani zbity. Może powstać naturalnie lub z przy udziale działalności człowieka.

    Poziom lub warstwa organiczna – poziom glebowy lub warstwa glebowa, w których nagromadzona materia organiczna, o różnym stopniu przeobrażenia i rozkładu, stanowi znaczną część objętości materiału i decyduje o ich strukturze i właściwościach fizykochemicznych.Odkrywka glebowa - wkop w pokrywie glebowej wykonywany w celu przeprowadzenia jej badań. Wykonanie odkrywki glebowej pozwala dokonać opisu profilu glebowego, określić podstawowe właściwości gleby oraz pobrać próbki do dalszych szczegółowych analiz laboratoryjnych. Odkrywkę glebową lokalizuje się w miejscu reprezentatywnym dla większego obszaru, możliwie jednorodnego pod względem litologii, rzeźby, stosunków wodnych i sposobu użytkowania. Nie powinno się jej wykonywać w pobliżu zabudowań, dróg, rowów itp. ponieważ w ich pobliżu układ poziomów genetycznych gleby jest zwykle zaburzony.

    umbrik[ | edytuj kod]

    Poziom próchniczny spełniający wszystkie kryteria dla poziomu mollik, z wyjątkiem pH, które wynosi <5,5. Zapewnia on dobre warunki dla rozwoju roślin i fauny glebowej, gdzie ograniczeniem jest niewielkie wysycenie kompleksu sorpcyjnego kationami zasadowymi i kwaśny odczyn. Może powstać naturalnie lub z przy udziale działalności człowieka.

    Materia organiczna w glebie, organiczna część gleby składająca się z resztek roślinnych i zwierzęcych oraz organicznych produktów działalności życiowej organizmów glebowych (bakterii, grzybów, promieniowców, mezofauny glebowej), podlegająca procesom mineralizacji i humifikacji. W glebach mineralnych użytkowanych rolniczo próchnica stanowi 80-90% całej substancji organicznej gleby.Gytia – osad organiczny lub organiczno-mineralny powstający na dnie jezior, zwłaszcza eutroficznych, o barwie szarej. Materiał organiczny reprezentowany jest przede wszystkim przez stosunkowo dobrze zachowane (rozpoznawalne) szczątki organizmów, zwłaszcza fitoplanktonu, choć zwykle mocniej rozłożone niż w torfie. W odróżnieniu od torfów, materia gromadzi się całkowicie pod wodą, zwykle poza strefą szuwarów, a cała materia organiczna jest pochodzenia alochtonicznego, tzn. powstaje poza osadem, w toni wodnej. W skład gytii może wchodzić również domieszka materii autochtonicznej, np. węglany powstałe w przydennych łąkach ramienicowych. Gytia jest odmianą sapropelu powstającą w warunkach dobrego natlenienia (w odróżnieniu od osadów dy), choć według innych ujęć sapropel to typ osadu odrębny zarówno od gytii, jak i od dy. W zależności od składu mineralogicznego i biologicznego wyróżnia się następujące rodzaje gytii:

    Podpowierzchniowe poziomy diagnostyczne:

    albik[ | edytuj kod]

    Poziom mineralny o miąższości przynajmniej 1 cm, z którego nastąpiło selektywne wymycie próchnicy i związków żelaza i glinu powodujące zubożenie w te składniki w stosunku do poziomu leżącego niżej oraz charakterystyczne rozjaśnienie lub wybielenie. Zdecydowana większość materiału musi mieć jasność wg Munsella od przynajmniej 4 do przynajmniej 6 (w zależności od nasycenia barwy) w stanie mokrym i przynajmniej 5-7 w stanie suchym. Przynajmniej połowa ziaren piasku nie może mieć otoczek próchniczno-żelazistych.

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Trawertyn (martwica wapienna, źródleniec, tuf wapienny) – porowata skała osadowa składająca się głównie z kalcytu i aragonitu. Odmiana martwicy wapiennej.

    argik[ | edytuj kod]

    Poziom iluwialnego wzbogacenia we frakcję iłu wymytego z poziomów leżących powyżej. Ma on miąższość min przynajmniej 15 cm oraz przynajmniej 1/10 materiału mineralnego leżącego powyżej. Naturalnie występuje pod poziomem eluwialnym, lecz na terenach erodowanych może być bezpośrednio pod poziomem próchnicznym lub na powierzchni. Ma on uziarnienie piasku gliniastego lub drobniejsze i zawiera przynajmniej 8% iłu w częściach ziemistych. Iluwiacja frakcji iłowej może się przejawiać poprzez połączenia (mostki) z zorientowanych cząstek iłu pomiędzy ≥20% ziaren piasku lub otoczki (wyściółki) ilaste na ≥20% agregatów lub jeżeli występuje naturalny poziom eluwialny bez nieciągłości litogenicznej to argik może mieć ≥4% lub 1,4 razy więcej iłu (w zależności czy poziom eluwialny ma <10%, czy ≥10% iłu).

    Bielica – typ gleby występującej w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego (średnia temperatura 2-4 °C) i wilgotnego (roczny opad w granicach 400-1000 mm), na obszarach porośniętych lasami iglastymi, np. północna Polska (Pojezierze Kaszubskie, Kotlina Sandomierska, Województwo lubuskie), USA, Kanada. Bielica powstaje z utworów piaszczystych, zwykle pochodzenia lodowcowego i rzecznego, w procesie tzw. bielicowania. Słabo rozwinięty poziom próchniczny, a dobrze rozwinięty poziom wymywania.Gleby antropogeniczne, antrosole – gleby, które powstają w wyniku działalności człowieka bezpośredniej (np. nawapnianie gleby, regulacja stosunków wodnych) lub pośredniej (modyfikacja roślinności, wycinanie lasów). Dzielą się na dwie zasadnicze grupy - gleby kulturoziemne, ukształtowane przez działalność rolniczą, oraz industrioziemne i urbanoziemne gleby, powstałe w wyniku przeobrażenia gleb pierwotnych przez przemysł lub gospodarkę komunalną.

    eluwik[ | edytuj kod]

    Poziom iluwialnego zubożenia we frakcje iłową, często również w związki żelaza o miąższości ≥1 cm. Ich częściowe wymycie w głąb profilu gleby powoduje mniejszą procentową ilość iłu niż poniżej, rozjaśnienie barwy oraz zmiana struktury. Jasność barwy wg Munsella ma wartość od min. 4 do min. 6 (w zależności od nasycenia) w stanie wilgotnym i min 5-7 w stanie suchym. Ponieważ zmiana barwy i uziarnienia może wynikać z nieciągłości litogenicznej należy zaobserwować w terenie przejawy eluwiacji w postaci braku (lub znacznie mniejszej ilości) otoczek, wyściółek i mostków ilastych w stosunku do poziomu leżącego poniżej.

    Gęstość optyczna – pojęcie niejednoznaczne, cecha materiałów, związana z rodzajem ich oddziaływania z promieniowaniem elektromagnetycznym, głównie z zakresu widzialnego, w tym:Uziarnienie (skład granulometryczny, granulacja) - to rozkład wielkości ziaren rozdrobnionego materiału. Uziarnienie określa się w laboratorium, badając procentową zawartość poszczególnych frakcji w w stosunku do ciężaru całej próbki badanegokruszywa lub gruntu.

    kalcik[ | edytuj kod]

    Poziom mineralny o miąższości ≥15 cm zawierający ≥5% objętości makroskopowo rozpoznawalnych w terenie wtórnych (pedogenicznych) węglanów w formie wytrąceń (żyłki, pseudomycelia, ryzolity, otoczki, nodule). Zawiera on również ≥15% CaCO3 w częściach ziemistych, lecz te węglany mogą pobyć zarówno wtórne, jak i pierwotne (litogeniczne; skały węglanowe, kreda jeziorna, trawertyn).

    Zjawiska kapilarne to cały szereg zjawisk związanych z zachowaniem par i cieczy a pojawiających się dla wielu obiektów o małym wymiarze charakterystycznym (np. rurki kapilarne, porowate powierzchnie) i silnie zależne od tego wymiaru, przy kącie zwilżania powyżej 90 stopni. W zależności od kąta zwilżania zjawisko może się pojawiać lub zanikać, promień rurki kapilarnej ma wpływ na wysokość podsiąkania.Edafon – ogólna nazwa wszystkich organizmów żywych, żyjących w przypowierzchniowej części gleby. Zalicza się do nich mikroorganizmy, zwierzęta takie jak pierścienice, nicienie, larwy owadów oraz glony. Stanowi on około 5% objętości gleby.

    kambik[ | edytuj kod]

    Podpowierzchniowy, mineralny poziom przemian materiału w glebie o miąższości ≥15 cm, gdzie cechy pedogeniczne przeważają nad litogenicznymi, poza cechami wynikającymi z iluwiacji. Obejmuje poziomy powstałe przy klasycznym procesie brunatnienia, jak i innych procesów, szczególnie biologicznych. Ma on uziarnienie gliny piaszczystej lub drobniejsze, ≥50% objętości ma strukturę pedogeniczną, różną od skały macierzystej a także, przy braku nieciągłości litogenicznej: ma barwę w stanie wilgotnym o większym nasyceniu lub bardziej czerwonym odcieniu niż poziom leżący poniżej lub powyżej; lub ma ≥5% mniej węglanów lub siarczanów lub ma barwę w stanie wilgotnym o mniejszej jasności niż poziom leżący poniżej. Nie jest on poziomem próchnicznym, ani nie spełnia równocześnie kryteriów innych poziomów diagnostycznych.

    Mursz - brunatny lub czarny materiał organiczny, powstały z torfu, na skutek działalności organizmów żywych, w procesie murszenia zachodzącym w górnych poziomach gleb bagiennych.Uprawa roli – całokształt zabiegów wykonywanych narzędziami i maszynami uprawowymi w celu stworzenia uprawianym roślinom optymalnych warunków wzrostu i rozwoju oraz podniesienia kultury roli.

    rubik[ | edytuj kod]

    Poziom mineralny o miąższości ≥15 cm, wzbogacony allochtonicznie lub autochtonicznie w związki żelaza (czasem też manganu) przez podsiąk kapilarny lub spływ podpowierzchniowy wód gruntowych zasobnych w żelazo. Nie może być rudą darniową. Specyficzne przemiany mineralogiczne skutkują charakterystyczną czerwono-brunatno-bordową barwą, przynajmniej o dwa stopnie bardziej czerwoną niż skała macierzysta (zwykle o odcieniu bardziej czerwonym niż 7,5YR i nasyceniu ≥5).

    Gleby płowe (lessivés) — gleby klimatu umiarkowanego charakteryzujące się przemieszczeniem przez wody opadowe cząstek iłu w głąb profilu różnicując go na dwie części - górną, o lżejszym uziarnieniu, i dolną, z większą zawartością drobnych cząstek ilastych.Poziom próchniczny, również poziom akumulacji próchnicy wierzchni poziom w profilu glebowym, wyróżniający się obecnością mniej lub bardziej rozłożonych szczątków organicznych (roślinnych i zwierzęcych), zwanych próchnicą, korzeni roślin i organizmów glebowych (edafonu).

    siderik[ | edytuj kod]

    Podpowierzchniowy, piaszczysty, mineralny poziom przemian materiału w glebie o miąższości ≥15 cm, gdzie cechy pedogeniczne przeważają nad litogenicznymi. Ma on uziarnienie piasków gliniastych lub grubsze, rdzawą barwę (w stanie wilgotnym 7,5YR lub 10YR, jasność 4-6, nasycenie ≥3, albo gdy skała macierzysta taką ma to bardziej czerwoną, ciemniejszą lub o większym nasyceniu) oraz pedogeniczną (często nietrwałą) strukturę w >50% objętości. Nie jest on poziomem ornym, ani nie spełnia równocześnie kryteriów innych poziomów diagnostycznych.

    Czarne ziemie (feoziemy według systematyki FAO/UNESCO) – rząd gleb w obrębie którego wydziela się jeden typ czarne ziemie. Czarne ziemie powstają na utworach mineralnych zasobnych w materię organiczną oraz węglan wapnia, lub będących pod wpływem wód gruntowych zasobnych w kationy wapnia. Występują na obszarach płaskich obniżeń, obszarach pojeziernych, starych aluwiach, obrzeżeniach torfowisk i deluwiach. Ich powstanie jest generalnie uwarunkowane długotrwałym oddziaływaniem wysokiego zwierciadła wód gruntowych, ale kształtują się również na bardzo ciężkich glinach i iłach w warunkach utrudnionego przesiąkania wód opadowych. W Polsce takiego pochodzenia są czarne ziemie kętrzyńskie i gniewskie. Ich rozwój związany jest z obecnością roślinności łąkowo-zaroślowej lub darniowo-leśnej.Gleba murszowata – typ gleb hydrogenicznych, należący do rzędu gleb pobagiennych, powstający wskutek zmurszenia płytkiego utworu organicznego, zalegającego na mineralnym podłożu, ponad poziomem wody gruntowej w warunkach tlenowych. Gleba typowa dla okresowo zalewanych siedlisk łąkowych. Składa się z resztek roślinnych i kwasów humusowych przyswajalnych przez rośliny i tworzących bazę gleby. Zawiera ponad 20% związków organicznych.

    spodik[ | edytuj kod]

    Podpowierzchniowy, mineralny, ciągły poziom iluwialny o miąższości ≥2,5 cm, powstały przez akumulację amorficznych związków żelaza i glinu oraz próchnicy. W ≥85% poziomu: ≥0,5% Corg lub gęstość optyczna ekstraktu szczawianowego (ODOE)≥2,5; oraz jeżeli powyżej jest poziom albik bez nieciągłości litogenicznej to barwa poziomu spodik jest czerwona; lub jest scementowany tak, że układ jest przynajmniej zbity lub ≥10% piasku jest pokryte spękanymi otoczkami lub zawiera ODOE≥2,5 lub Alo+1/2Feo≥0,5% i 2 razy większe niż w poziomie powyżej lub składa się z żelazistych lamelli (≥10% w 25 cm). W niektórych bielicach przyjmuje charakter orsztynu. W obrębie spodik mogą występować cienkie, nieprzepuszczalne warstewki o charakterze placik.

    Gleby płowoziemne - rząd gleb którego cechą charakterystyczną jest grawitacyjne przemieszczanie cząstek koloidalnych w głąb profilu przez wodę opadową. Tworzy to charakterystyczny układ poziomów genetycznych: poziom próchniczny, jaśniejszy poziom wymycia, ciemniejszy poziom wmycia, skała macierzysta.Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.

    wertik[ | edytuj kod]

    Poziom o miąższości ≥25 cm zawierający ≥30% frakcji iłowej, z tak dużą ilością pęczniejących minerałów ilastych, że dominującym zjawiskiem kształtującym glebę jest naprzemienne pęcznienie, w fazie uwilgotnienia, i kurczenie się, w fazie przesuszenia, masy glebowej. Widoczne są szczeliny z pęcznienia i kurczenia, nieraz wypełnione materiałem próchnicznym z powierzchni, a także powierzchnie ślizgu (slickensides) w ≥10% objętości lub w 20% objętości wrzecionowate lub soczewkowe agregaty strukturalne o dłuższej osi odchylonej od poziomu o 10-60°.

    Bielica – typ gleby występującej w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego (średnia temperatura 2-4 °C) i wilgotnego (roczny opad w granicach 400-1000 mm), na obszarach porośniętych lasami iglastymi, np. północna Polska (Pojezierze Kaszubskie, Kotlina Sandomierska, Województwo lubuskie), USA, Kanada. Bielica powstaje z utworów piaszczystych, zwykle pochodzenia lodowcowego i rzecznego, w procesie tzw. bielicowania. Słabo rozwinięty poziom próchniczny, a dobrze rozwinięty poziom wymywania.Gleby słabo ukształtowane – rząd gleb, którego cechą charakterystyczną jest mało widoczne (słabe) zróżnicowanie profilu glebowego na poziomy genetyczne.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc "metal z wapna") – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.
    Węgiel organiczny, całkowity węgiel organiczny, ogólny węgiel organiczny (OWO) – węgiel znajdujący się w związkach organicznych, jednostka stosowana w ekologii dla określenia biomasy oraz jednostka przeliczeniowa stosowana w hydrochemicznej ocenie jakości wód.
    Profil glebowy – pionowy przekrój, odsłaniający morfologię (budowę) danej gleby, a w szczególności rodzaj, miąższość i wzajemny układ poziomów genetycznych.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Tritlenek diglinu (nazwa Stocka: tlenek glinu(III), pot. tlenek glinu), Al2O3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym glin występuje na III stopniu utlenienia. Występuje w wielu odmianach polimorficznych, z których najważniejsze to:
    Żywienie mineralne roślin, mineralne odżywianie roślin, gospodarka składnikami mineralnymi – proces pobierania przez roślinę związków nieorganicznych z roztworu glebowego, powietrza lub środowiska wodnego. W organizmach roślinnych stwierdzono występowanie około 50 różnych pierwiastków, jednak tylko 13 uznaje się za niezbędne dla ich życia. Kryterium uznania za niezbędny jest powstawanie zaburzeń w procesach życiowych w sytuacji, gdy badany pierwiastek zostanie usunięty ze środowiska organizmu. Oprócz 13 niezbędnych pierwiastków w organizmie rośliny mogą występować także takie, których obecność może pozytywnie wpływać na jego działanie. Jest to grupa pierwiastków korzystnych dla roślin.
    Gleby rdzawe — typ gleby obejmujący piaszczyste gleby z rdzawym poziomem wzbogacenia leżącym poniżej poziomu próchnicznego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.136 sek.