• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powstanie wielkopolskie



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]
    Przeczytaj także...
    15 Pułk Ułanów Poznańskich (15 p.uł.) – oddział kawalerii Armii Wielkopolskiej, Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.
    Przypisy[]
    1. http://27grudnia.pl/o-powstaniu/przebieg-powstania/przyjazd-ignacego-jana-paderewskiego-do-poznania-i-wybuch-powstania.html.
    2. Dzieje Wielkopolski w wypisach. Zdzisław Grot (red.). Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1963, s. 255–256.
    3. POW Zaboru Pruskiego nie miała związków z POW Piłsudskiego.
    4. Antoni Czubiński: Powstanie wielkopolskie 1918–1919: geneza – charakter – znaczenie. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1988, s. 25. ISBN 83-210-0773-2.
    5. Źródła do dziejów powstań śląskich. Henryk Zieliński (oprac.). T. 1. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1963, s. 37–38.
    6. Jak zauważa A. Czubiński, istnieje kilka wersji tego wydarzenia. Jedne przypisują główną rolę członkom POW, inne – Komisji Wojskowej Rady Ludowej.
    7. „Kurier Poznański”. Nr 298 z 29 grudnia 1918. 
    8. Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919: Kalendarium powstania wielkopolskiego (pol.). [dostęp 31 lipca 2008].
    9. W 1919 r., w pierwszą rocznicę wybuchu powstania, władze kościelne nakazały bicie w dzwony „o godz 4 minut 40 po południu przez 15 minut we wszystkich kościołach parafialnych” – za informacją odnalezioną przez Rafała Ratajczaka w kościele na Jeżycach, zob. „Metro” 24 października 2013.
    10. Leszek Grot, Ignacy Pawłowski, Michał Pirko, Wielkopolska w walce o niepodległość 1918–1919, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1968.
    11. Tego samego dnia zginął Jan Mertka. Został zastrzelony ok. godz. 11.30 pod Boczkowem.
    12. Początkowo, podczas pertraktacji ustalono, iż Cytadela zostanie obsadzona przez siły i polskie, i niemieckie po równo, jednak wbrew temu porozumieniu powstańcy obsadzili twierdzę sami, usunąwszy jej niemiecką załogę. Por. Andrzej Czubiński: op. cit. s. 214.
    13. Andrzej Czubiński: op. cit. s. 254.
    14. S. Jankowiak, P. Bauer, Ziemia Gostyńska w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919, Gostyń 1989.
    15. Marek Rezler, Powstanie Wielkopolskie, Poznań 2008, s. 155.
    16. Razem z Dowborem-Muśnickim do poznania przyjechał ppłk Julian Stachiewicz, który miał z polecenia Piłsudskiego potajemnie nadzorować generała (został szefem sztabu). Sam Naczelnik Państwa pisał m.in.: Wysłanie Dowbora do Poznania było celowe. Liczę na to, że on sam i jego oficerowie tak swoją nieznajomością służby, jak i swoim zachowaniem wywołają wśród polskich żołnierzy b. armii niemieckiej, przyzwyczajonych do dobrych i odpowiedzialnych oficerów – niezadowolenie i rozczarowanie do jego osoby poznańskich czynników politycznych. Za: Andrzej Czubiński: op. cit. s. 327.
    17. Antoni Czubiński, Bogusław Polak: Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Wybór źródeł. Poznań: Wyd. Poznańskie, 1983, s. 255. ISBN 83-210-0388-5.
    18. Józef Piłsudski, Pisma zbiorowe, t. V, Warszawa 1937, s. 51.
    19. Andrzej Czubiński: op. cit. s. 387.
    20. Paradoksalnie więc, jednym z najwyższych urzędników państwa polskiego została osoba formalnie pozostająca obywatelem państwa obcego.
    21. Andrzej Czubiński: op. cit. s. 390.
    22. Francuzom zależało na jak największym osłabieni Rzeszy Niemieckiej. Dążeniu takiemu sprzeciwiali się Anglicy, kierując się w swojej polityce zagranicznej wielokrotnie sprawdzoną zasadą balance of power.
    23. Remigiusz Bierzanek, Józef Kukułka (oprac.): Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. T. 1. Warszawa: 1965, s. 385.
    24. A. Czubiński, Z. Grot, B. Miśkiewicz, Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Zarys dziejów, Warszawa 1978, s. 434.
    25. Niemcy otrzymali 17 miejsc, Żydzi i wolne związki – po 1 miejscu.
    26. Józef Dowbor-Muśnicki: Moje wspomnienia. Warszawa: 1935, s. 84.
    27. Za oficjalny powód nie przeprowadzenia wyborów w okręgu mogileńskim podano zbyt małą ilość zgłoszonych kandydatów. Wszyscy oni otrzymali automatycznie mandaty.
    28. W skład Zjednoczenia weszły: Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne, Stronnictwo Ludowo-Narodowe, Narodowe Stronnictwo Mieszczańskie, Centrum Obywatelskie i Narodowe Stronnictwo Robotnicze.
    29. Marian Olszewski: Powstanie Wielkopolskie 1918-1919. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1978.
    30. Informacja na stronie Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.
    31. Marek Hezler, Powstanie mimo woli, „Rzeczpospolita” 27-28 grudnia 2014 r.
    32. Wydarzenia w Poznaniu w roku 1989. Część pierwsza, w: „Kronika Miasta Poznania”, nr 2/1990, s. 192, ISSN 0137-3552.
    33. Muzeum w Gostyniu: Premiera filmu „Tak rodziła się wolność”.

    Bibliografia[]

  • Antoni Czubiński, Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Geneza-charakter-znaczenie, Wyd. Kurpisz, Poznań 2002.
  • A. Czubiński, Rola Powstania Wielkopolskiego w walce narodu polskiego o powstrzymanie niemieckiego >parcia na wschód<, „Przegląd Zachodni” 1968, nr 5-6.
  • A. Czubiński, Z. Grot, B. Miśkiewicz, Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Zarys dziejów, Warszawa 1978.
  • K. Dembski, Wielkopolska w początkach II Rzeczypospolitej. Zagadnienia prawno-ustrojowe, Poznań 1972.
  • R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa, 1925.
  • Z. Grot (red.), Powstanie wielkopolskie 1918–1919, Poznań 1968.
  • Z. Grot, I. Pawłowski, M. Pirko, Wielkopolska w walce o niepodległość 1918–1919. Wojskowe i polityczne aspekty Powstania Wielkopolskiego, Warszawa 1968.
  • Z. Grot, Czyn zbrojny ludu wielkopolskiego 1918–1919, Poznań 2008.
  • P. Hauser, Niemcy wobec sprawy polskiej X 1918-VI 1919, Poznań 1984.
  • K. Kandziora, Działalność POW w Poznaniu. Przyczynek do historii Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego w latach 1918–1919, Warszawa 1939.
  • S. Kubiak, Niemcy a Wielkopolska 1918–1919, Poznań 1969.
  • Materiały Sesji Naukowej z okazji 50-lecia Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, Zaszyty Naukowe UAM 1970, Historia t. 10.
  • W. Mazurczak, Anglicy i wybuch powstania wielkopolskiego. Z dziejów genezy brytyjskiej misji płk. H.H. Wade’a w Polsce, w: A. Czubiński (red.), Polacy i Niemcy. Dziesięć wieków sąsiedztwa, Wyd. PWN, Warszawa 1987.
  • W. Olszewski, Ł. Jastrząb, Lista strat Powstania Wielkopolskiego od 27 grudnia 1918 do 8 marca 1920 r. Ze słowem wstępnym Lecha Kaczyńskiego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyd. II zmienione i uzupełnione, Koszalin 2009.
  • J. Pajewski, Rozdział XXII. Powstanie Wielkopolskie, [w:] J. Pajewski, Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, Warszawa 1985.
  • J. Pajewski, Znaczenia Powstania Wielkopolskiego dla odbudowy Państwa Polskiego w 1918 r., Zeszyty Naukowe UAM, Historia 1970, t. 10.
  • S. Rybka, Zerwane pęta. Wspomnienia z dni rewolucji niemieckiej i powstania polskiego 1918–1919, Poznań 1919.
  • A. Rzepecki, Powstanie grudniowe w Wielkopolsce. 27 XII 1918, Poznań 1919.
  • Z. Wieliczka, Wielkopolska a Prusy w dobie powstania 1918/1919, Poznań 1932.
  • Z. Wroniak, Paderewski w Poznaniu, Kronika Miasta Poznania 1959, nr 4.
  • H. Zieliński, Rola powstania wielkopolskiego oraz powstań śląskich w walce o zjednoczenie ziem zachodnich z Polską (1918–1921), [w:] Droga przez Półwiecze.
  • J. Wawrzyniak, Powstaniec wielkopolski Leon Skorupka, „Nowa Gazeta Gostyńska”, 2008, nr 2.
  • Wspomnienia powstańców wielkopolskich, wyb. Lesław Tokarski, Jerzy Ziołek, Poznań 1973.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Rekonstrukcje wydarzeń, fotografie, materiały archiwalne, wywiady i multimedialne prezentacje
  • Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu
  • Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego
  • „Wielkopolanie Powstańcom: (nie)zapomniane zwycięstwo” akcja uczczenia 91. rocznicy wybuchu powstania przeprowadzona przez Stowarzyszenie Wiara Lecha
  • Rekonstrukcja wojsk powstańczych – Stowarzyszenie Grupa Rekonstrukcji Historycznej „3 Bastion Grolman”
  • Artykuł o lotnictwie powstania i autonomicznej Wielkopolski
  • Łabiszyn (niem. Labischin) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w północno-wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego, będącego subregionem Pojezierza Wielkopolskiego. Przez miasto przypływa rzeka Noteć, która poprzez Kanał Bydgoski łączy się z Brdą. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Łabiszyn. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.Pobiedziska (niem. Pudewitz) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pobiedziska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.
    Kcynia (niem. Exin) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kcynia. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.
    Powiat ostrowski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrów Wielkopolski.
    Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – historyczny polski serial w reżyserii Jerzego Sztwiertni, który został wyprodukowany przez Telewizję Polską w latach 1979-1981.
    Pociąg Pancerny „Poznańczyk” (Nr 11 od 1918 do 1921, Nr 9 od 1921 do 1939, Nr 12 w 1939) – polski pociąg pancerny z okresu powstania wielkopolskiego i wojny polsko bolszewickiej, a po ponownej mobilizacji, II wojny światowej.
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.165 sek.