• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powstanie listopadowe



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Jan Maurycy Hauke herbu Bosak, (ur. 26 października 1775, Seifersdorf, Saksonia, zm. 29 listopada 1830, Warszawa) – hrabia, generał artylerii Wojska Polskiego Królestwa Polskiego, senator-wojewoda Królestwa Polskiego.
    Dowództwo powstania[ | edytuj kod]

    Naczelni wodzowie[ | edytuj kod]

  • gen. dyw. Józef Chłopicki 5 grudnia 1830 – 17 stycznia 1831
  • gen. dyw. Michał Gedeon Radziwiłł 20 stycznia – 26 lutego 1831
  • gen. dyw. Jan Zygmunt Skrzynecki 26 lutego – 12 sierpnia 1831
  • gen. dyw. Henryk Dembiński 12 sierpnia – 17 sierpnia 1831
  • gen. bryg. Ignacy Prądzyński 16 sierpnia – 19 sierpnia 1831
  • gen. dyw. Kazimierz Małachowski20 sierpnia – 10 września 1831
  • gen. dyw. Jan Nepomucen Umiński 23 września – 24 września 1831
  • gen. dyw. Maciej Rybiński 24 września – 9 października 1831
  • Źródła

    Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.Wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego 1831-1832 – przeprowadzone w czasie trwania i po upadku powstania listopadowego, karne wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego.

    Szefowie sztabu głównego[ | edytuj kod]

  • gen. bryg. Józef Mroziński
  • gen. bryg. Wojciech Chrzanowski
  • gen. bryg. Ignacy Prądzyński
  • gen. dyw. Tomasz Łubieński
  • gen. bryg. Jakub Lewiński
  • Kwatermistrzowie generalni[ | edytuj kod]

  • gen. art. Maurycy Hauke zastrzelony za odmowę przyłączenia się do powstania
  • gen. dyw. Jan Chrzciciel de Grandville Malletski
  • gen. bryg. Ignacy Prądzyński
  • płk Marcin Klemensowski
  • gen. bryg. Ignacy Prądzyński
  • gen. bryg. Klemens Kołaczkowski
  • gen. dyw. Ignacy Prądzyński
  • płk Marcin Klemensowski
  • Generałowie dyżurni[ | edytuj kod]

  • gen. dyw. Józef Rautenstrauch
  • gen. bryg. Franciszek Morawski
  • Dowódcy jazdy[ | edytuj kod]

  • gen. jazdy Aleksander Rożniecki
  • gen. dyw. Jan Weyssenhoff
  • Dowódcy piechoty[ | edytuj kod]

  • gen. piechoty Stanisław Potocki zastrzelony za odmowę uczestnictwa w powstaniu
  • Źródła

    Twierdza Zamość – fortyfikacje otaczające Zamość zbudowane w latach 1579-1618 na zlecenie Jana Zamoyskiego. Wielokrotnie przebudowywane, w tym najbardziej kompleksowo w latach 20. XIX w. Jedna z największych twierdz Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a następnie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. W swojej historii przeszła 5 oblężeń. Pierwszym z nich była obrona przed wojskami kozacko-tatarskimi w czasie powstania Chmielnickiego. Kolejne to oblężenie szwedzkie z 1656 i wojsk Księstwa Warszawskiego, mające na celu odbicie Zamościa z rąk austriackich w 1809 roku. Najdłuższym, trwającym aż 10 miesięcy, było rosyjskie oblężenie w 1813 roku. Po raz ostatni Zamość bronił się w czasie powstania listopadowego, kiedy to jako ostatni punkt oporu uległ Rosjanom. Forteca została zdobyta szturmem tylko raz, przez wojska polskie, w 1809 r. Zlikwidowana została w 1866 roku.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    Bitwy powstania listopadowego[ | edytuj kod]

    Bitwa pod Stoczkiem 1831, mal. Jan Rosen
    Olszynka Grochowska 1831, mal. Wojciech Kossak
    Bitwa pod Ostrołęką 1831, mal. Juliusz Kossak
    Satyryczny rysunek pt. „Spokój panuje w Warszawie”
    Położenie oddziałów polskich i rosyjskich podczas I bitwy pod Wawrem 19 II 1831

    Walki odwrotowe (ofensywa rosyjska na Warszawę)

    Wojciech Chrzanowski (ur. 14 stycznia 1793 w Biskupicach, zm. 26 lutego 1861 w Paryżu) – polski generał i kartograf, twórca pierwszej mapy ziem polskich w skali 1:300 000.Grzegorz XVI (łac. Gregorius XVI, właśc. Bartolomeo Alberto Cappellari EC; ur. 18 września 1765 w Belluno, zm. 1 czerwca 1846 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, kameduła, papież okresie od 2 lutego 1831 do 1 czerwca 1846.
  • bitwa pod Stoczkiem – 14 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Dobrem – 17 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • I bitwa pod Kałuszynem – 17 lutego 1831 nierozstrzygnięta
  • I bitwa pod Wawrem – 19 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Białołęką – 24 lutego – 25 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa o Olszynkę Grochowską – 25 lutego 1831, bitwa nierozstrzygnięta, taktyczne zwycięstwo wojsk polskich
  • Ofensywa Dwernickiego

    Józef Longin Sowiński herbu Krakowczyk (ur. 15 marca 1777, zm. 6 września 1831) – polski generał, dowódca obrony reduty na Woli w Warszawie w 1831.Adam Jerzy Czartoryski książę herbu własnego, pseud.: Toulouzan, (ur. 14 stycznia 1770 w Warszawie, zm. 15 lipca 1861 w Montfermeil) – polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach (1804-1806), wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1831), prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury, odznaczony Orderem Orła Białego (w 1815), wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku.
  • bitwa pod Nową Wsią – 19 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Puławami – 2 marca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Kurowem – 3 marca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Poryckiem – 11 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Boremlem – 18 kwietnia – 19 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • Ofensywa Prądzyńskiego (na szosie brzeskiej)

    Ziemie Zabrane, prowincje zabrane (ros. Западный край, Kraj Zachodni) – wschodnie województwa Rzeczypospolitej zagarnięte w latach 1772–1795 przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów, tereny zaboru rosyjskiego z wyłączeniem terytorium Królestwa Polskiego.Bank Polski – bank emisyjny i kredytowy działający w latach 1828–1885 w Królestwie Polskim, z siedzibą w Warszawie. Założony przez księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego.
  • II bitwa pod Wawrem – 31 marca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Dębem Wielkim – 31 marca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • II bitwa pod Kałuszynem – 2 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Domanicami – 10 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Iganiami – 10 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • Ofensywa Sierawskiego

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Łazienki Królewskie w Warszawie – zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.
  • bitwa pod Wronowem – 17 kwietnia 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Kazimierzem Dolnym – 18 kwietnia 1831, przegrana przez wojska polskie
  • Bitwy ugrupowań partyzanckich

  • bitwa pod Nowogrodem – 23 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Kiejdanami – 29 kwietnia 1831 roku, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Połągą – 10 maja – 14 maja 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Daszowem – 14 maja 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Mariampolem – 22 kwietnia 1831, przegrana wojsk polskich
  • Wyprawa Chrzanowskiego

    Wincenty Niemojowski herbu Wierusz (ur. 5 kwietnia 1784 w Słupi, zm. 1834 w Moskwie) – polski działacz polityczny, krytyk literacki, tłumacz i historyk(?).Józef Zaliwski herbu Junosza (ur. 1797 w Jurborku, zm. 1855 w Paryżu) – polski działacz niepodległościowy, pułkownik armii Królestwa Polskiego, organizator partyzantki w roku 1833.
  • bitwa pod Firlejem – 9 maja 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • Bitwa pod Lubartowem – 10 maja 1831, bitwa nierozstrzygnięta
  • Wyprawa na gwardie cesarskie

  • bitwa pod Jędrzejowem – 13 maja 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Tykocinem – 21 maja 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Nurem – 22 maja 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Ostrołęką – 26 maja 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Rajgrodem – 29 maja 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • Wyprawa Jankowskiego

    Stan wojenny – jeden ze stanów nadzwyczajnych, polegający na przejęciu administracji przez wojsko. Stan wojenny może być wprowadzony przez rząd danego kraju w celu przywrócenia porządku publicznego w wypadku takich zdarzeń jak zamach stanu czy w celu zdławienia opozycji politycznej.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.
  • bitwa pod Budziskami – 19 czerwca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Łysobykami – 19 czerwca 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • Inne

  • bitwa pod Sokołowem Podlaskim – 21 kwietnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Kuflewem – 25 kwietnia 1831, bitwa nierozstrzygnięta
  • I bitwa pod Mińskiem Mazowieckim – 26 kwietnia 1831, bitwa nierozstrzygnięta
  • bitwa pod Uchaniami – 11–12 czerwca 1831
  • I bitwa pod Wilnem – 19 czerwca 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Szawlami – 8 lipca 1831, przegrana przez wojska polskie
  • III bitwa pod Kałuszynem – 10 lipca 1831 wygrana
  • II bitwa pod Mińskiem Mazowieckim – 14 lipca 1831, bitwa nierozstrzygnięta
  • bitwa pod Iłżą – 9 sierpnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • bitwa pod Gniewoszowem – 9 sierpnia 1831, przegrana przez wojska polskie
  • II bitwa pod Wilnem – 17 sierpnia 1831, przegrana przez wojska polskie
  • bitwa pod Rogoźnicą – 29 sierpnia 1831, zwycięstwo wojsk polskich
  • szturm Warszawy – 6–7 września 1831, zajęcie miasta przez Rosjan (m.in. obrona reduty Ordona i reduty Wolskiej)
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

    Powstanie listopadowe 5 złotych 1831
  • Wodzowie naczelni powstania listopadowego
  • Generałowie polscy powstania listopadowego
  • Powstańcy listopadowi
  • Powstanie listopadowe na ziemiach zabranych
  • Józefa Rostkowska
  • Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831
  • Sprzysiężenie Wysockiego
  • Czwartacy
  • dukat powstańczy
  • Dzień Podchorążego
  • Emilia Plater
  • Polska pod zaborami
  • Rząd Narodowy
  • Uchwała Sejmu o detronizacji Mikołaja I
  • Polska Odznaka Zaszczytna za Zasługi Wojenne
  • Medal za Wzięcie Szturmem Warszawy w 1831 roku
  • Gwiazda Wytrwałości
  • Kalendarium historii Polski
  • Pieśni powstania listopadowego
  • Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Bitwa pod Międzyrzecem Podlaskim (lub bitwa pod Rogoźnicą) – zwycięska dla powstańców bitwa powstania listopadowego na polach wsi Manie, Rogoźnica i na przedpolu Międzyrzeca Podlaskiego która miała miejsce 29 sierpnia 1831.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    W 1169 Andrzej I Bogolubski opanował Kijów uzyskując tym samym tytuł wielkiego księcia. Odmiennie od swoich poprzedników, również ojca, nie przeniósł do tego miasta swej stolicy lecz po złupieniu Kijowa osadzał tam swoich krewnych jako podległych książąt. Centrum swego księstwa pozostawił Włodzimierz, który odtąd stał się stolicą wielkiego księstwa.
    Kazimierz Małachowski herbu Gryf (ur. 24 lutego 1765 w Wiszniewie k. Słonima, zm. 5 stycznia 1845 w Chantilly) – generał wojsk polskich, odznaczony w Księstwie Warszawskim Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari.
    Rada Najwyższa Narodowa – rząd powstańczy w czasie powstania listopadowego, powołany 21 grudnia 1830 przez dyktatora Józefa Chłopickiego w miejsce rozwiązanego Rządu Tymczasowego. Istniała do 30 stycznia 1831, gdy powołano Rząd Narodowy.
    Józef Rautenstrauch herbu własnego (ur. 13 listopada 1773 w Warszawie, zm. 28 sierpnia 1842 w Warszawie) – polski i rosyjski generał dywizji, od 1832 Prezes Teatrów Rządowych w Królestwie. Spośród Polaków w służbie carskiej w XIX wieku był tym, który posiadał najznamienitsze odznaczenia.
    Staroobrzędowcy, starowierzy, starowiercy (ros. старообрядчество) – wyznanie powstałe wskutek rozłamu (cs. raskoł) w Rosyjskim Kościele Prawosławnym. Staroobrzędowcy nie uznali reformy liturgicznej patriarchy Nikona z lat 1652–1656, upodabniającej obrzędy Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego do greckich. W ich ocenie wszelkie zmiany typowo ruskich tradycji liturgicznych były herezją i wyrzeczeniem się jedynej prawdziwej wiary. Przywódcami staroobrzędowców byli protopop Awwakum Pietrow, diakon Fiodor i mnisi Monasteru Sołowieckiego.
    Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
    Najwyższy Czas!, zapisywane graficznie również jako Najwyższy CZAS! – polityczno-społeczny tygodnik konserwatywno-liberalny związany z Unią Polityki Realnej, a następnie Kongresem Nowej Prawicy. Wydawany od 31 marca 1990 r. przez Oficynę Konserwatystów i Liberałów z siedzibą w Józefowie pod Warszawą, której właścicielem był Janusz Korwin-Mikke.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.115 sek.