• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powstanie Sulimy

    Przeczytaj także...
    Leszek Podhorodecki (ur. w 1934 w Pruszkowie, zm. w 2000 roku) – polski historyk, autor kilkudziesięciu książek i artykułów, w większości dotyczących I Rzeczypospolitej.Jan Dzięgielewski (ur. 1948) – historyk, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Akademii Humanistycznej w Pułtusku.
    Stanisław Koniecpolski herbu Pobóg (ur. 9 lutego 1591, zm. 11 marca 1646) – książę (od 1637), hetman wielki koronny od 1632, hetman polny koronny od 1618, kasztelan krakowski od 1633, wojewoda sandomierski od 1625, starosta żarnowiecki od 1611 i wieluński od 1607, a także bytowski od 1638. Syn wojewody sieradzkiego Aleksandra. Jeden z największych wodzów I Rzeczypospolitej. Zwycięzca spod Martynowa (1624), Hamersztynu (1627), Trzciany (1629), Ochmatowa (1644).

    Powstanie Sulimy – powstanie kozackie przeciw I Rzeczypospolitej dowodzone przez Iwana Sulimę w 1635 roku.

    Przyczyny powstania[]

    W 1635 roku Sejm wydał nowe rozporządzenie ograniczające swobody kozackie, zmniejszające liczbę wojska zaporoskiego i uchwalił budowę twierdzy Kudak, z której można było sprawować nadzór nad Kozaczyzną i całym Zaporożem.

    Przebieg[]

    Z nocy z 3 na 4 sierpnia (Podhorodecki 1978:325) lub 11 na 12 sierpnia 1635 roku (Dzięgielewski 1995:212) powracający z wyprawy łupieżczej nad Morzem Czarnym Iwan Sulima wraz z Kozakami nierejestrowymi zaatakował i zdobył nowo zbudowaną polską twierdzę Kudak. Załoga zaskoczona tym atakiem nie zdołała się obronić. Kozacy zamordowali całą załogę wraz z dowódcą Jeanem Marionem. Twierdzę zniszczyli.

    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Natalia Jakowenko ukr. Наталя Миколаївна Яковенко (ur. 16 października 1942 w Apreliwce (Rejon bobryniecki Ukrainy) – ukraińska historyczka.

    Polska zajęta koncentracją wojsk przeciwko Szwedom na Pomorzu, wysłała przeciwko buntownikom ekspedycję karną pod dowództwem Stanisława Koniecpolskiego, złożoną z Polaków i Kozaków rejestrowych. W wyniku ekspedycji Sulima z pięcioma najbliższymi pomocnikami został wydany przez starszyznę i zawieziony do Warszawy. Sulima przed straceniem 12 grudnia przyjął wiarę katolicką i pomimo wstawiennictwa przed sejmem samego króla Władysława został stracony „...od swoich był wydany i zaprowadzony do Warszawy na sejm dwuniedzielny, który się w roku 1636, na początku roku odprawował. Tamże z kilką takichże łotrów ścięty i ćwierciami na pal wbity...”. Za to za wstawiennictwem kanclerza koronnego Tomasza Zamoyskiego Paweł Pawluk został uwolniony.

    Kudak (ukr. кодак) – polska twierdza zbudowana w 1635 roku z inicjatywy hetmana wielkiego koronnego Stanisława Koniecpolskiego.Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, tytularny car Rosji do 1634.

    Bibliografia, literatura[]

  • Jan Dzięgielewski (1995). Encyklopedia historii Polski: dzieje polityczne. Morex. s. 212. ISBN 978-83-904121-2-2
  • Natalia Jakowenko, Historia Ukrainy od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku Lublin 2000 Wyd. Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, ISBN 8385854541, Wyd. II rozszerzone: Historia Ukrainy do 1795 roku, Warszawa 2011, Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 978-83-01-16763-9
  • Władysław Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, t. I, wyd. I Warszawa 1936, wiele wznowień.
  • Leszek Podhorodecki (1978). Stanisław Koniecpolski ok. 1592-1646. Wydawn. Ministerstwa Obrony Narodowej. s. 325
  • Władysław Serczyk, Na dalekiej Ukrainie: Dzieje Kozaczyzny do 1648 roku, Kraków 1984, Wydawnictwo Literackie, ISBN 83-08-01214-0
  • Iwan Sulima, ukr. Іван Сулима (ur.?, zm. 12 grudnia 1635) – hetman nierejestrowych wojsk Kozaków zaporoskich w latach 1628—1629 i 1630—1635, przywódca powstania kozackiego w 1635 roku.Wydawnictwo Literackie (WL) - wydawnictwo z siedzibą w Krakowie, powstałe w 1953 roku (do 14 lutego 2003 roku przedsiębiorstwo państwowe).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Kanclerz wielki koronny – w dawnej Polsce: urzędnik kierujący kancelarią monarchy oraz odpowiadający za politykę zagraniczną. Urząd ten pojawił się na początku XII wieku i był sprawowany przez osobę duchowną. W czasie rozbicia dzielnicowego każdy władca miał własnego kanclerza; po zjednoczeniu kanclerz krakowski wypierał kanclerzy ziemskich (urzędy te zanikły do XV wieku).
    Władysław Andrzej Serczyk (ur. 23 lipca 1935 w Krakowie) – polski historyk, zajmujący się historią Ukrainy, Rosji i historią stosunków polsko-kozackich i polsko-ukraińskich. Członek Prezydium Komitetu Nauk Historycznych PAN w latach 1981-1985, członek PZPR w latach 1956-1981.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Zaporoże (ukr. Запоріжжя, ros. Запорожье, do 1921 Aleksandrowsk) – miasto w południowo-wschodniej części Ukrainy, nad Dnieprem. Stolica obwodu zaporoskiego, licząca 777 tys. mieszkańców (2012). Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, działa w nim wielka huta Zaporiżstal i duża fabryka samochodów – AutoZAZ.
    Paweł Pawluk, właśc. Paweł Michnowicz (ukr. Павло Михнович, zm. 1638) – samozwańczy hetman kozaków nierejestrowych, przywódca powstania Pawluka.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.