• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powstanie Mau Mau

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Meru – miasto w Kenii (Prowincja Wschodnia). Według danych szacunkowych na rok 2008 liczy 50 273 mieszkańców. Stolica rzymskokatolickiej diecezji Meru.

    Powstanie Mau Mau (ang. Mau Mau Rebellion lub Mau Mau Revolt) – nazwa nadana zbrojnym walkom tubylców w Kenii przeciwko kolonialnej administracji Wielkiej Brytanii w latach 1952 do 1955.

    Kenia pod panowaniem brytyjskim

    Przyczyny wybuchu powstania[]

     Osobny artykuł: Kolonie brytyjskie.

    Przyczyną wybuchu powstania była ciężka sytuacja gospodarcza, w jakiej znajdowali się zamieszkujący te tereny przedstawiciele plemienia Kikuju. Ponieważ większa część ziem uprawnych w Kenii znajdowała się w posiadaniu białych osadników, wielu członków ludu Kikuju zmuszonych było opuszczać przeludnione wsie i przenosić się do miast lub na farmy europejskich kolonistów. Brak stałego zajęcia oraz perspektyw na przyszłość doprowadził w roku 1951 do wybuchu walk.

    Tortura – celowe zadawanie komuś cierpień fizycznych, psychicznych bądź moralnych, przede wszystkim poprzez zadawanie silnego bólu.Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem Południowym, od zachodu z Ugandą, a od południa z Tanzanią. Stolicą Kenii jest Nairobi.

    Przebieg walk[]

    Sygnał do rozpoczęcia powstania stanowiły morderstwa popełnione przez członków tajnej organizacji Mau-Mau na brytyjskich farmerach oraz dewastacja ich mienia. Trzon rebeliantów stanowili członkowie plemienia Kikuju oraz mniej liczne plemiona Embu i Meru. Głównymi bazami rebeliantów były okolice góry Kenia i łańcucha Nyandarua. By zapobiec dalszym atakom na farmerów, rząd brytyjski postanowił przesiedlić tubylców z rozproszonych gospodarstw do większych wiosek, co miało ułatwić ich kontrolę. Wobec podejrzanych o popieranie powstania stosowano środki represyjne takie jak osadzanie w obozach karnych oraz tortury. W październiku 1952 roku aresztowano również Jojomo Kenyatę, jednego z głównych działaczy kenijskiego ruchu wyzwoleńczego. Jednym z torturowanych był Husajn Onjango Obama, dziadek prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy. Jego żona miała zeznać, że brytyjscy żołnierze wbijali w jego ciało szpilki i zmiażdżyli genitalia, próbując zdobyć informacje na temat kenijskich organizacji konspiracyjnych. Powstanie zostało stłumione przez Brytyjczyków w roku 1955.

    Plemię Kikuju (Kĩkũyũ, Gĩkũyũ, Gikuju) to najliczniejsza grupa etniczna Kenii. Ich ojczyzną są żyzne, centralne wyżyny Kenii, na których prowadzili rolniczy tryb życia. Ich językiem jest język kikuju, na który składają się trzy dialekty.Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).

    Skutki[]

    Całkowity koszt stłumienia powstania obliczono na 20 mln funtów. Spowodowało ono rozdźwięk pomiędzy białymi osadnikami w Kenii a Home Office (brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych), który doprowadził do uzyskania przez Kenię najpierw częściowej autonomii w roku 1958, a następnie pełnej niepodległości w roku 1963. Śmierć poniosło kilkuset Brytyjczyków oraz około 3 000 członków plemienia Kikuju - zarówno po stronie powstańców, jak i sił kolonialnych (ofiary samosądów). W 2013 roku rząd brytyjski zdecydował, iż wypłaci weteranom powstania odszkodowania. Władze w Kenii uważają, że formalnie takich osób jest 50 tysięcy.

    Poniższa lista przedstawia brytyjskie kolonie, protektoraty, dominia oraz pozostałe terytoria zależne imperium brytyjskiego.Secretary of State for the Home Department, popularnie zwany Home Office lub Home Secretary, brytyjski urząd ministerialny, odpowiednik polskiego MSW. Zajmuje się sprawami policji, bezpieczeństwa narodowego, imigracji, więziennictwa i obywatelstwa.

    Przypisy

    1. Józef Kukułka: Historia współczesna stosunków międzynarodowych 1945-2000 : z kalendarium 2001-2006. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007, s. 130. ISBN 978-83-7383-265-7.
    2. Weterani powstania Mau Mau dostaną odszkodowania od Londynu. tvn24.pl, 6 czerwca 2013.

    Bibliografia[]

  • Kryzysy i konflikty w Afryce
  • Roland Anthony Oliver: Dzieje Afryki po 1800 roku. Warszawa: "Książka i Wiedza", 2007, s. 290,291. ISBN 978-83-05-13491-0.
  • [1]
  • Samosąd, lincz (ang. lynch, od nazwiska sędziego Charlesa Lyncha z Wirginii w USA) – wymierzenie lub wykonanie kary przez osobę nieuprawnioną, np. wykonanie kary śmierci przez tłum krótko po wzbudzającym silne emocje zdarzeniu.Embu – miasto w centralnej Kenii, ośrodek administracyjny Prowincji Wschodniej. Według spisu powszechnego z 1999 roku miasto liczy 41 092 mieszkańców.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kenia (ang. Mount Kenya, suah. Kirinyaga (Góra Jasności)) – masyw wulkaniczny w Kenii, wysokość 5199 m n.p.m. (szczyt Batian), najwyższy szczyt w Kenii i drugi szczyt w Afryce, po Kilimandżaro. Leży nieznacznie na południe od równika, około 150 km na północ od stolicy Kenii – Nairobi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.