• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powiat lidzki - I Rzeczpospolita

    Przeczytaj także...
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Starosta grodowy (łac. capitaneus cum iurisdictione) – sprawował w imieniu króla administrację i sądownictwo na terenie swojego powiatu i ziemi. Stał na czele sądu grodzkiego, do którego kompetencji należało rozpatrywanie spraw gardłowych z tzw. czterech artykułów grodzkich, oraz sądzenie szlachty nieosiadłej. Starosta pełnił także funkcje policyjne, dbał o bezpieczeństwo na drogach. Posiadał tzw. prawo miecza, czyli prawo do egzekucji wyroków sądów wszystkich instancji na podległym sobie terytorium.
    Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, żmudz. Lietovuos Dėdliuojė Konėgaikštīstė, biał. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.
    Powiat lidzki na tle Wielkiego Księstwa Litewskiego I Rzeczypospolitej

    Powiat lidzki (I Rzeczpospolita) – powiat w składzie województwa wileńskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów od 1569 roku. Posiadał starostwo grodowe. Posiadał starostwa: borciańskie, dubiejskie, koniawskie, nowodworskie, raduńskie, stokliskie, wasiliskie i różne królewszczyzny.

    Województwo wileńskie (łac. Palatinatus Wilnensis, lit. Vilniaus vaivadija, biał. Віленскае вайводзтва, Vilenskaje vajvodztva), województwo I Rzeczypospolitej istniejące w latach 1413–1793 ze stolicą w Wilnie; wchodziło w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Łucjan Tatomir, Geografia ogólna i statystyka ziem dawnej Polski, Kraków 1868, s. 161.
  • Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. spisy, t. I, województwo wileńskie XIV-XVIII wiek, pod red. Andrzeja Rachuby, Warszawa 2004, s. 16.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom V: Kutowa Wola — Malczyce. — Warszawa, 1884, s. 338

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Wielkie Księstwo Litewskie. (Mapa administracyjna)




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.006 sek.