• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Potencjał wody

    Przeczytaj także...
    Parcie korzeniowe – fizjologiczne zjawisko u roślin polegające na wypieraniu wody przez korzenie do łodyg i liści. Przyczynia się ono do krążenia soków roślinnych, zwłaszcza przed pojawieniem się liści, kiedy niemożliwa jest transpiracja. Zwykle osiąga wartość 0,2 – 0,3 MPa, wyjątkowo osiąga 0,9 MPa.Ciśnienie osmotyczne – różnica ciśnień wywieranych na półprzepuszczalną membranę przez dwie ciecze, które ta membrana rozdziela. Przyczyną pojawienia się ciśnienia osmotycznego jest różnica stężeń związków chemicznych lub jonów w roztworach po obu stronach membrany i dążenie układu do ich wyrównania.
    Roztwór glebowy – składnik biotopu ekosystemu glebowego – habitat wielu gatunków edafonu, źródło wody i soli mineralnych, pobieranych przez korzenie roślin; ciecz wypełniająca wraz z powietrzem przestrzeń między organicznymi, mineralnymi i organiczno-mineralnymi cząstkami stałymi oraz adsorbująca się na ich powierzchni; roztwór soli mineralnych, związków organicznych i gazów oraz faza ciągła koloidów. Źródłami wody glebowej są opady atmosferyczne, wody gruntowe i spływy boczne, w ilościach zależnych m.in. od klimatu, morfologii gleby i rzeźby terenu. Zdolność do zatrzymywania wody w strukturze gleby (retencja wodna) jest konsekwencją działania sił adsorpcji, sił kapilarnych i innych, zróżnicowanych w różnych typach gleb.

    Potencjał wody, potencjał wodny, Ψw – molarna entalpia swobodna cząsteczek wody w układzie. Pojęcie stosowane w fizjologii roślin dla wyrażenia zdolności komórki do pochłaniania wody na zasadzie osmozy. Wartość wyraża się w lub Pa.

    Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.Turgor – stan jędrności żywej komórki lub tkanki spowodowany wysyceniem wodą, umożliwiający utrzymanie kształtu i określonej pozycji przez roślinę lub narząd, nie posiadający dobrze wykształconej podtrzymującej tkanki mechanicznej.

    Dla czystej wody pod ciśnieniem 0,1 MPa oraz komórkach w pełni nasyconych wodą (turgor) jest równy zero, co jest maksymalną wartością dla tej wielkości pod normalnym ciśnieniem. Podniesienie ciśnienia podwyższa potencjał, a obecność substancji rozpuszczonych obniża go. Woda przepływa z roztworu o wyższym potencjale do roztworu o niższym potencjale, tak więc ruch wody zgodnie z malejącym potencjałem wody odbywa się od roztworu glebowego poprzez korzenie (z miękiszu do ksylemu dzięki dośrodkowemu aktywnemu transportowi jonów, co powoduje parcie korzeniowe), łodygę i liście do atmosfery. Największa różnica potencjałów występuje między liściem a atmosferą.

    Potencjał matrycowy, potencjał macierzy, Ψm – siła imbibicyjno-kapilarne z jaką wiązane są cząsteczki wody przez koloidy komórkowe. Siły te występują w ścianie komórkowej oraz protoplazmie. Przyjmuje wartości ujemne.Ciśnienie normalne – ciśnienie równe 101325 Pa, czyli 1 atmosferze fizycznej, jeden z parametrów warunków normalnych. W przybliżeniu odpowiada ciśnieniu atmosferycznemu.

    Związki z innymi wielkościami[]

    Wyraża się wzorem: ; gdzie: potencjał chemiczny wody w roztworze – potencjał chemiczny czystej wody molowa objętość wody

    Składają się nań:

    Objętość molowa – objętość, jaką zajmuje jeden mol substancji. Jednostką objętości molowej w układzie SI jest m³/mol. Objętość molową podaje się dla określonych warunków, zwykle dla warunków normalnych.Miękisz, tkanka miękiszowa, parenchyma (gr. parénchyma – miąższ) – jednorodna tkanka roślinna, która wypełnia znaczną część organizmów roślin. Zbudowana z żywych, zwykle dużych (0,05 – 0,5 mm) i cienkościennych komórek, o ścianach celulozowych, rzadko drewniejących, z dużą wakuolą otoczoną cytoplazmą. Protoplast jest mało wyspecjalizowany. Charakterystyczną cechą miękiszu jest występowanie przestworów międzykomórkowych. Komórki miękiszu zachowują zdolność do podziałów i odróżnicowania, dzięki czemu odgrywają istotną rolę w zjawiskach regeneracyjnych.
  • potencjał osmotyczny Ψs
  • potencjał ciśnieniowy Ψp
  • potencjał matrycowy Ψm
  • Ma przeciwny znak do siły ssącej komórki. Jest różnicą ciśnienia hydrostatycznego i ciśnienia osmotycznego. Zależy od ciśnienia osmotycznego, turgorowego i siły napięcia powierzchniowego.

    Przypisy

    1. Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 405. ISBN 83-7389-096-3.
    2. praca zbiorowa: Biologia: jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 371. ISBN 978-83-7446-134-4.
    3. praca zbiorowa: Biologia: repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2006, s. 121. ISBN 83-02-09004-2.
    4. Biologia : podręcznik do liceum ogólnokształcącego : kształcenie w zakresie rozszerzony. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2003, s. 218. ISBN 83-02-08628-2.

    Bibliografia[]

    1. Stanisław Lewak: Fizjologia roślin : wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 39-40. ISBN 978-83-01-15969-6.
    Entalpia swobodna (funkcja Gibbsa, energia swobodna Gibbsa; symbol g lub G) – potencjał termodynamiczny zdefiniowany następująco:Osmoza – dyfuzja rozpuszczalnika przez błonę półprzepuszczalną rozdzielającą dwa roztwory o różnym stężeniu. Osmoza spontanicznie zachodzi od roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do roztworu o wyższym, czyli prowadzi do wyrównania stężeń obu roztworów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Turgor – stan napięcia ściany komórkowej w wyniku działania na nią ciśnienia hydrostatycznego wewnątrz komórki. Efektem turgoru jest stan jędrności tkanek roślinnych oraz możliwość zachowania kształtu i sztywności nawet tych elementów które pozbawione są tkanek mechanicznych.
    Potencjał chemiczny – pochodna cząstkowa energii wewnętrznej po liczbie cząstek, przy stałej objętości i entropii układu. Oznaczany jest przez μ {displaystyle mu } lub μ i {displaystyle mu _{i}} . Może być również definiowany jako pochodna cząstkowa innej funkcji stanu: entalpii, energii swobodnej czy entalpii swobodnej po liczbie cząstek, przy czym pochodna jest obliczona przy zachowanych innych parametrach: ciśnieniu czy też temperaturze. Pojęcie to wprowadził do nauki w 1875 r J.W. Gibbs. Odgrywa ono zasadniczą rolę w termodynamice chemicznej. Jest podstawą do definicji aktywności termodynamicznej, występuje w kryteriach równowagi procesów oraz stosowane jest do opisu układów złożonych i do wyprowadzenia stałych równowagi fazowej i chemicznej.
    Transport aktywny – rodzaj przenikania związków chemicznych przez błony komórkowe, który zachodzi z udziałem pewnych mechanizmów transportujących lub substancji przenośnikowych, ze środowiska o mniejszym stężeniu do środowiska o stężeniu większym, czyli wbrew gradientowi elektrochemicznemu. Taki transport wymaga dostarczenia energii chemicznej lub zmniejszenia entalpii swobodnej układu. Ich źródłami są odpowiednio:
    Potencjał osmotyczny, Ψπ – ciśnienie jakie trzeba przyłożyć aby zapobiec osmotycznemu przepływowi wody przez błonę półprzepuszczalną. Wartość potencjału osmotycznego dla roztworu związków niedysocjujących może być wyliczona na podstawie wzoru:
    Woda (tlenek wodoru; nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.
    Drewno, ksylem (z gr. ksylos – drewno) – złożona tkanka roślinna roślin naczyniowych, zajmująca przestrzeń między rdzeniem, a kambium. Jej główną funkcją jest rozprowadzanie wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, pobieranych przez korzenie, po całej roślinie. U roślin strefy klimatów umiarkowanych wiosną, gdy rozpoczyna się okres wegetacji transportuje również substancje odżywcze z elementów spichrzowych (są to głównie korzenie i pnie) do rozwijających się pędów i liści. Większość komórek wchodzących w skład drewna ma zdrewniałe ścianki, przez co drewno pełni również funkcję mechaniczną.
    Potencjał ciśnieniowy, potencjał turgorowy, Ψp – ciśnienie hydrostatyczne wywierane przez protoplast na ścianę komórkową. Przyjmuje wartości dodatnie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.