• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Porządek i Sprawiedliwość

    Przeczytaj także...
    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Partia Pracy (lit. Darbo Partija, DP) – litewska partia polityczna, działająca od 2003, określająca się jako ugrupowanie centrowe.
    Eugenijus Maldeikis (ur. 27 sierpnia 1958 w Traszkunach) – litewski polityk, ekonomista, minister gospodarki w latach 1999 i 2000–2001, poseł na Sejm i do Parlamentu Europejskiego.

    Porządek i Sprawiedliwość (lit. Tvarka ir teisingumas, TiT) – litewska prawicowa, konserwatywna i eurosceptyczna partia polityczna, działająca od 2002.

    Funkcjonowała formalnie pod nazwą Porządek i Sprawiedliwość (Liberalni Demokraci) (lit. Tvarka ir teisingumas (liberalai demokratai)), poprzednio działała jako Partia Liberalno-Demokratyczna (lit. Liberalų Demokratų Partija).

    Historia[]

    Partia Liberalno-Demokratyczna została założona przez zwolenników byłego dwukrotnego premiera, Rolandasa Paksasa, który kilka miesięcy wcześniej odszedł z Litewskiego Związku Liberałów na skutek konfliktu z innymi liderami tego ugrupowania. Pod koniec kadencji parlamentu w 2004 jej klub parlamentarny, kierowany przez Henrikasa Žukauskasa, tworzyło około 15 posłów, w tym także przedstawiciele AWPL.

    Partia Postępu Narodowego (lit. Tautos Pažangos partija, TPP) – litewska partia polityczna, działająca w latach 1916–1924 oraz od 1994.Rimantas Smetona (ur. 28 marca 1945 w Użułanach koło Wiłkomierza) – litewski reżyser i polityk, były przewodniczący Związku Litewskich Narodowców, poseł na Sejm.

    LDP jako swoją podstawę przyjęła krytykę konkurentów (oskarżających ją głównie o populizm) i popularność swojego przywódcy.

    W 2003 kandydujący z jej ramienia w wyborach Rolandas Paksas został w II turze wybrany na urząd prezydenta Litwy, uzyskując 54,9% głosów i pokonując ubiegającego się o reelekcję Valdasa Adamkusa. Na czele ugrupowania stanął wówczas Valentinas Mazuronis. W tym samym roku liberalni-demokraci odnotowali dobry wynik w samorządach, wprowadzając do rad rejonowych i miejskich około 130 swoich przedstawicieli.

    Litewska Partia Socjaldemokratyczna (lit. Lietuvos socialdemokratų partija, LSDP) – litewska partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym i socjalistycznym, działająca od 1989.Henrikas Žukauskas (ur. 19 lipca 1951 w Kownie) – litewski polityk, inżynier, minister środowiska w latach 2000-2001, poseł na Sejm Republiki Litewskiej.

    Po usunięciu Rolandasa Paksasa przez Sejm w drodze impeachmentu ponownie objął stanowisko przewodniczącego LDP. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 „paksiści” uzyskali jeden z 13 mandatów, który objął Rolandas Pavilionis, były rektor Uniwersytetu w Wilnie, a po jego śmierci dwa lata później Eugenijus Maldeikis. Partia przystąpiła w tym okresie do umiarkowanie eurosceptycznej Unii na Rzecz Europy Narodów.

    Valentinas Mazuronis (ur. 18 listopada 1953 w Malatach) – litewski polityk i architekt, były lider partii Porządek i Sprawiedliwość, od 2012 minister środowiska.Gediminas Kirkilas (ur. 30 sierpnia 1951 w Wilnie) – litewski polityk, od 1992 poseł na Sejm, minister obrony w latach 2004–2006, premier Litwy w latach 2006–2008.

    Przed wyborami parlamentarnymi w 2004 z inicjatywy liberalnych demokratów powołano koalicję wyborczą „Za Porządek i Sprawiedliwość”, sygnowaną nazwiskiem odwołanego prezydenta. Poza LDP w jej skład wszedł marginalny Litewski Związek Ludowy „Za Sprawiedliwą Litwę”, Juliusa Veselki, a na liście znalazł się również lider Partii Postępu Narodowego, Egidijus Klumbys.

    Juozas Imbrasas (ur. 8 stycznia 1941 w miejscowości Dajnowo, Rejon wiłkomierski) – litewski polityk, inżynier, samorządowiec, były mer Wilna, eurodeputowany VII kadencji.Akcja Wyborcza Polaków na Litwie (AWPL) (lit. Lietuvos lenkų rinkimų akcija, LLRA) – regionalna litewska partia polityczna reprezentująca Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie.

    Z wynikiem 11,36% blok wyborczy zajął czwarte miejsce, uzyskując 11 mandatów, z tego tylko 2 w okręgach większościowych. Partia w dalszym ciągu pozostawała w opozycji do kolejnych rządów kierowanych przez Algirdasa Brazauskasa i Gediminasa Kirkilasa.

    W trakcie kadencji jej sejmową frakcję opuściło kilku znanych działaczy (m.in. Henrikas Žukauskas), przystąpiło natomiast do niej kilku parlamentarzystów z innych ugrupowań, w tym znani „trybuni ludowi”, jak Petras Gražulis i Rimantas Smetona.

    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.Wybory parlamentarne na Litwie w 2008 roku odbyły się 12 października. Wraz z nimi przeprowadzone zostało referendum w sprawie Ignalińskiej Elektrowni Atomowej. 26 października odbyła się II tura wyborów w okręgach jednomandatowych.

    W 2006 ugrupowanie zmieniło nazwę na Porządek i Sprawiedliwość. W wyborach samorządowych w 2007 z wynikiem 181 mandatów w skali paksiści zajęli czwarte miejsce. Wygrali m.in. w Wilnie, otrzymując 14 z 51 mandatów, a ich przedstawiciel, Juozas Imbrasas, dzięki koalicji m.in. z socjaldemokratami i Akcją Wyborczą Polaków na Litwie objął stanowisko burmistrza.

    Sejm Republiki Litewskiej (lit. Lietuvos Respublikos Seimas), jest legislatywą 1-izbową. W jego skład wchodzi 141 członków wybieranych na 4 lata. Tryb wyborów członków parlamentu określa ustawa. Jego strukturę i porządek prac określa regulamin na mocy ustawy. Wybory zwyczajne do parlamentu przeprowadza się nie wcześniej niż 2 miesiące przed i nie później niż na miesiąc przed końcem kadencji. Wybory przedterminowe mogą być przeprowadzone na podstawie uchwały Sejmu i wniosku prezydenta, gdy:Partia polityczna ("partia" od łac. pars, część) – dobrowolna organizacja społeczna o określonym programie politycznym, mająca na celu jego realizację poprzez zdobycie i sprawowanie władzy lub wywieranie na nią wpływu.

    Partia wystartowała samodzielnie w wyborach parlamentarnych w 2008, uzyskując 12,68% (trzeci wynik), wprowadzając 11 przedstawicieli z listy partyjnej i 2 z okręgów większościowych. Rok później Rolandas Paksas i Juozas Imbrasas dostali się z jej ramienia do Europarlamentu. W 2011 partia wprowadziła do samorządów 155 radnych. W 2012 ugrupowanie otrzymało w okręgu większościowym 7,31% głosów (6 mandatów), 5 jego przedstawicieli uzyskało mandaty w okręgach większościowych.

    Impeachment (usunięcie z urzędu) – termin pochodzący z anglojęzycznej tradycji parlamentarnej. Oznacza on procedurę formalnego oskarżenia o przestępstwa osób chronionych immunitetem i zajmujących wysokie stanowiska państwowe. Procedura usunięcia z urzędu np. senatora bądź prezydenta wszczynana jest przez parlament lub inne ciała legislacyjne państwa. Odwołanie nie musi być równoważne z automatycznym odsunięciem ze stanowiska oskarżanej osoby, ani z odebraniem jej immunitetu.Algirdas Mykolas Brazauskas (ur. 22 września 1932 w Rakiszkach, zm. 26 czerwca 2010 w Wilnie) – litewski polityk, w okresie ZSRR działacz komunistyczny, prezydent Litwy w latach 1993–1998, premier Litwy w latach 2001–2006.

    Partia zawiązała następnie koalicję z LSDP, AWPL i Partią Pracy, współtworząc rząd Algirdasa Butkevičiusa, który rozpoczął urzędowanie 13 grudnia 2012. W 2014 ugrupowanie utrzymało dwuosobową reprezentację w Europarlamencie VIII kadencji. W 2015 partia byłego prezydenta utraciła znaczną część samorządowej reprezentacji, która zmniejszyła się do 84 mandatów.

    Unia na rzecz Europy Narodów (UEN, ang. Union for a Europe of the Nations) to grupa prawicowych (w większości konserwatywnych i eurosceptycznych) partii w Parlamencie Europejskim. Grupa ta istniała również w poprzedniej kadencji parlamentu (w latach 1999-2004) pod tą samą nazwą i liczyła na koniec kadencji 30 członków (przewodniczącym Grupy UEN był wtedy Francuz Charles Pasqua).Rolandas Pavilionis (ur. 3 lipca 1944 w Szawlach, zm. 10 maja 2006 w Wilnie) – litewski polityk, rektor Uniwersytetu Wileńskiego, poseł na Sejm i do Parlamentu Europejskiego.

    Przypisy

    Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona partii (lit.)
  • Valdas Adamkus (ur. 3 listopada 1926 w Kownie) – litewski polityk i działacz społeczny, przewodniczący "Rady Amerykanów Litewskiego Pochodzenia", prezydent Litwy (1998–2003 oraz 2004–2009).Populizm - współcześnie tym terminem najczęściej określa się zachowanie polityczne polegające na głoszeniu tych poglądów, które są aktualnie najbardziej popularne w danej grupie społecznej, w celu łatwego zdobycia popularności, bez analizowania sensu tych poglądów oraz zastanawiania się nad realnymi możliwościami i rzeczywistymi skutkami wprowadzenia głoszonych poglądów w czyn. Często populizm przybiera formę schlebiania masom poprzez krytykowanie ekipy rządzącej. Natomiast będąc u władzy populiści rządzą reagując na krótkotrwałe nastroje społeczne i nie czując się zobowiązanymi osiąganiu nadrzędnych celów oraz realizacji programów politycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wybory parlamentarne na Litwie w 2012 roku zostały przeprowadzone 14 października 2012, druga tura głosowania w 67 z 71 okręgów jednomandatowych odbyła się 28 października 2012. W ich wyniku obsadzono łącznie 139 ze 141 mandatów w Sejmie Republiki Litewskiej na czteroletnią kadencję.
    Uniwersytet Wileński (lit. Vilniaus universitetas) – państwowy uniwersytet w Wilnie, założony w 1579 przez króla Polski Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński, w okresie II Rzeczypospolitej w latach 1919–1939 Uniwersytet Stefana Batorego; trzeci najstarszy uniwersytet na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej, współcześnie nazwę tę nosi największy uniwersytet litewski.
    Litewski Związek Liberałów (lit. Lietuvos liberalų sąjunga, LLS) – litewska liberalna partia polityczna, działająca w latach 1990–2003.
    Petras Gražulis (ur. 28 października 1958 w miejscowości Mankūnai w rejonie olickim) – litewski polityk, poseł na Sejm.
    Egidijus Klumbys (ur. 2 września 1952 w Kownie) – litewski polityk, neurochirurg i wykładowca akademicki, samorządowiec, wieloletni poseł na Sejm Republiki Litewskiej.
    Parlament Europejski – instytucja Unii Europejskiej będąca odpowiednikiem jednoizbowego parlamentu, której członkowie są wybierani przez obywateli państw należących do UE na 5-letnią kadencję. Oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, ale w Brukseli odbywa się większość obrad parlamentu i mieszczą się biura poselskie, a także komisje parlamentarne i władze klubów. W Luksemburgu znajduje się sekretariat generalny, biblioteka i część zaplecza technicznego.
    Julius Veselka (ur. 8 lutego 1943 w Siesikach w rejonie wiłkomierskim, zm. 26 listopada 2012 w Wilnie) – litewski ekonomista, polityk, minister gospodarki w latach 1992–1994.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.