• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Portulakowate

    Przeczytaj także...
    Anacampserotaceae – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Należą do niej 3–4 rodzaje, liczące w sumie ponad 30 gatunków. Występują one na niewielkich, rozproszonych obszarach na różnych kontynentach, największe zróżnicowanie osiągając w południowej Afryce. Rosną poza tym w środkowej i południowej Australii, na południowych krańcach półwyspu Arabskiego i w Somalii, w środkowej części Ameryki Południowej oraz w północnym Meksyku i południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Ze względu na efektowne, żywo ubarwione kwiaty wielu przedstawicieli rodzaju Anacampseros uprawianych jest jako rośliny ozdobne.Flora of North America (pełny tytuł Flora of North America North of Mexico) – 29-tomowe dzieło zawierające opracowanie flory Ameryki Północnej na północ od Meksyku (Stany Zjednoczone i Kanada), a także flory Grenlandii i wysp St. Pierre i Miquelon. Jest to synoptyczny opis wszystkich taksonów. Ma służyć zarówno jako sposób identyfikacji roślin w regionie, jak i jako systematyczny konspekt flory północnoamerykańskiej. Opisano także taksony i obszary geograficzne wymagające dalszych badań oraz taksony, o których sądzono, że wyginęły w okresie stałego osadnictwa europejskiego, tj. ostatnich 500 lat. Tom 1 zawiera podstawowe informacje ogólne. Tom 2 opisuje paprocie i nagonasienne, tomy 3–26 opisano rośliny okrytonasienne zgodnie z systemem klasyfikacji A. Cronquista z 1981 r. Glony opisane są w tomach 27–28. Tom 29 zawiera zbiorczą bibliografię i indeks.
    Didiereaceae – rodzina roślin okrytonasiennych, sukulentów występujących naturalnie na Madagaskarze (cztery rodzaje tworzące rodzinę w wąskim ujęciu systematycznym), a także we wschodniej i południowej Afryce (rodzaje zaliczane tutaj w szerszym ujęciu taksonomicznym).

    Portulakowate (Portulacaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu goździkowców (Caryophyllales). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych (np. Cronquista z 1981, Reveala z 1993–1999) zaliczano tu wiele rodzajów czyniących z rodziny takson parafiletyczny. W nowych ujęciach (Angiosperm Phylogeny Website, system APG III z 2009 i APG IV z 2016) pozostawiono tu tylko rodzaj portulaka (Portulaca), resztę przenosząc do zdrojkowatych (Montiaceae) i innych rodzin goździkowców.

    Lewizja (Lewisia) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae). Obejmuje ok. 16–20 gatunków występujących w zachodniej części kontynentu północnoamerykańskiego. Rosną one zwykle w postaci niewielkich izolowanych populacji w miejscach skalistych lub na rumoszu skalnym w kanionach i na wysoczyznach górskich. Nazwa rodzaju upamiętnia amerykańskiego podróżnika i odkrywcę – Meriwethera Lewisa (1774–1809). Wiele gatunków i mieszańców (zwłaszcza z lewizją zagłębioną) uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Rośliny uprawiane są głównie w ogrodach skalnych i przez miłośników sukulentów. Lewizja trwała słynie z odporności (stąd nazwa gatunkowa) – udało się przywrócić do rozwoju rośliny przechowywane długi czas wysuszone w zielnikach.Zdrojkowate (Montiaceae Raf.) – rodzina roślin okrytonasiennych wyróżniana w nowszych pracach systematycznych i filogenetycznych. Dawniej (też jeszcze w systemie Reveala z lat 1994-1999) rośliny tu należące włączane były do portulakowatych.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

    Rodzina siostrzana dla kladu obejmującego kaktusowate (Cactaceae) wraz z Anacampserotaceae. Portulakowate wchodzą w skład rzędu goździkowców (Caryophyllales) w obrębie dwuliściennych właściwych:

    Goździkowce, śródłożne (Caryophyllales) – rząd w większości roślin zielnych należący do dwuliściennych właściwych. Stanowi najprawdopodobniej klad siostrzany dla astrowych. W różnych ujęciach obejmuje różne rodziny, przy czym w świetle danych gromadzonych przez Angiosperm Phylogeny Website zaliczanych są tu 33 rodziny z ponad 11 tysiącami gatunków.Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).


    Do rodziny zaliczany jest tylko jeden rodzaj – portulaka (Portulaca) liczący 40–100 gatunków w zależności od ujęcia systematycznego.

    We wcześniejszych systemach zaliczane tu były rodzaje klasyfikowane współcześnie do rodzin: porwinkowate (Talinaceae), zdrojkowate (Montiaceae), Anacampserotaceae, Didiereaceae. Pozycja systematyczna i podział rodziny według systemu Reveala (1993–1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa Caryophyllidae Takht., nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Portulacineae Engl., rodzina portulakowate (Portulacaceae Juss.).

    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).System APG IV – system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2016 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. Jest to kolejna wersja systemu klasyfikacyjnego rozwijanego od 1998 roku, sukcesywnie zastępująca poprzednie klasyfikacje (APG I z 1998, APG II z 2003 i APG III z 2009). Klasyfikacja bazuje na analizie powiązań filogenetycznych między grupami roślin, ustalanych głównie na podstawie danych molekularnych. System został skompilowany przez 16 autorów z 6 krajów, ale uwzględnia też wyniki warsztatów przeprowadzonych w Kew Gardens oraz ankiety internetowej, na którą odpowiedziało 441 respondentów z 42 krajów. Szerokie konsultacje i uznanie sugestii większości zamiast przyjęcia stanowiska ekspertów (np. w kwestii szerokiego ujęcia rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae zamiast jej podziału) spowodowało zresztą kontrowersje w środowisku (Angiosperm Phylogeny Website publikuje w przypadkach spornych klasyfikację sugerowaną przez ekspertów, niżeli przyjętą w APG IV opinię większości).

    W ujęciu Reveala do rodziny należało 25 rodzajów:

  • Amphipetalum Bacigalupo
  • Anacampseros L.
  • Calandrinia Kunth – kalandrynia
  • Calyptridium Nutt.
  • Calyptrotheca Gilg
  • Ceraria H.Pearson & Stephens
  • Claytonia L. – klajtonia
  • Grahamia Gillies ex Hook. & Arn.
  • Lenzia Phil.
  • Lewisia Pursh – lewizja
  • Mona O.Nilsson
  • Monocosmia Fenzl
  • Montia L. – zdrojek
  • Montiopsis Kuntze
  • Neopaxia O.Nilsson
  • Portulacaria Jacq.
  • Portulaca L. – portulaka
  • Rumicastrum Ulbr.
  • Schreiteria Carolin
  • Silvaea Phil.
  • Spraguea Torr.
  • Talinaria Brandegee
  • Talinum Adans.
  • Talinella Baill.
  • Talinopsis A.Gray
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2017-12-24].
    2. Family: Portulacaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-11-30].
    3. Crescent Bloom: Portulacaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-05-06].
    Zdrojek (Montia L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich. Dawniej (system Cronquista z 1981, system Reveala z 1999) rodzaj zaliczany był do rodziny portulakowatych (Portulacaceae), współcześnie (Reveal z 2007 i APweb aktualizowana od 2001) zaliczany jest do zdrojkowatych (Montiaceae). Liczy ok. 11 gatunków. Gatunkiem typowym jest Montia fontana L..iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.




    Warto wiedzieć że... beta

    Porwinkowate (Talinaceae) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Należą do niej rośliny z dwóch rodzajów – porwinek (Talinum) oraz Amphipetalum, obejmujące 27 gatunków. Występują na kontynentach amerykańskich oraz w Afryce (wraz z Madagaskarem). Wiele gatunków z rodzaju porwinek uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Talinum triangulare jest rozpowszechnionym w tropikach warzywem. Lokalnie spożywany jest także w Afryce wschodniej Talinum caffarum. Gatunek ten poza tym służy jako pasza, roślina lecznicza, jego kłącze barwi na czerwono i służy nawet do wyrobu fajek.
    Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.
    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
    Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
    Kalandrynia, kalandrinia (Calandrinia) – rodzaj roślin z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae). Obejmuje ok. 60 do ponad 100 gatunków. Zasięg przedstawicieli tego rodzaju obejmuje obszar od południowych krańców Ameryki Południowej do Kalifornię na północy. Ok. 30 gatunków rośnie także w Australii. Rośliny te zasiedlają miejsca skaliste i pustynne. W Polsce tylko w uprawie, sporadycznie dziczejące znane są dwa gatunki kalandrynia spłaszczona i kalandrynia orzęsiona. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia szwajcarskiego botanika – Jeana-Louisa Calandrini (1703-1758).
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    International Plant Names Index (IPNI) (ang. Międzynarodowy spis nazw roślin) to dostępna przez Internet baza danych naukowych (łacińskich) nazw roślin i związanych z nimi cytacji. Obejmuje rośliny nasienne i paprotniki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.